Wyniki 1-2 spośród 2 dla zapytania: authorDesc:"STANISŁAW RYGIEL"

Produkcja cykloheksanonu. Od fenolu do benzenu i z powrotem? DOI:10.15199/62.2016.6.1


  Dnia 15 stycznia br. na portalu gospodarczym wnp.pl pojawiła się informacja o szokującym wiele osób tytule: Grupa Azoty zrezygnuje z bezwartościowej instalacji1). Dotyczyła ona uchwały Zarządu Grupy, …na mocy której ujęto w księgach rachunkowych firmy odpis z tytułu trwałej utraty wartości majątku [...] wytwórni cykloheksanonu z benzenu [w Tarnowie]. Dokonywanie takich odpisów staje się coraz częstszą praktyką wśród spółek giełdowych2), ale opublikowana informacja wywołała krytyczne komentarze, które pojawiły się na tym samym portalu. Podnoszono, że jej ton świadczy o niedostatku szacunku dla procesu utleniania cykloheksanu, uważanego dość powszechnie za największe badawczo-wdrożeniowe osiągnięcie polskiej chemii, oraz że lapidarna forma zniekształca obraz zagadnienia. Później ukazało się jeszcze kilka innych wypowiedzi na ten temat3), które jednak również nie sięgały w głąb złożonego przecież problemu. Wydaje się, że szczegóły rozwoju technologii cykloheksanonu zacierają się już w pamięci młodszych "chemicznych" pokoleń i celowe jest ich przypomnienie. Można ponadto uznać, że sprawa ma duży zasięg, wykraczający poza dotyczące jej bezpośrednio Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach czy Grupę Azoty, największą organizację polskiej chemii. Produkcja kaprolaktamu (a dalej włókien i tworzyw poliamidowych) w świecie oparta jest w przeważającej mierze na cykloheksanonie (i jego reakcji z siarczanem hydroksyloaminy). W Polsce (w Tarnowie i w Puławach) produkcja ta wynosi łącznie 170 tys. t/r, ale w skali światowej moce zainstalowane sięgają 8 mln t/r. Problem alternatywy surowcowej dla wytwarzania cykloheksanonu - fenol versus benzen**) - może zatem rozciągać się poza granice Polski (co zresztą już sygnalizowała firma Ube)4). Ten casus - jeżeli spojrzeć na niego w kilkudziesięcioletnim ujęciu historycznym - budzi również refleksje szersze, dotyczące ewolucji trendów, zmienności uwarunkowań ekonomicznych i rynkowych, [...]

Utylizacja produktów ubocznych z instalacji kaprolaktamu DOI:

Czytaj za darmo! »

W pracy przedstawiono niektóre etapy badań nad identyfikacją składników, a następnie neutralizacją i częściową hydrolizą tzw. MEK-u - mieszaniny estrów i kwasów będącej odpadową frakcją z instalacji kaprolaktamu. Dobrano parametry procesu oraz czynnik neutralizacyjny. Otrzymane wyniki, potwierdzone w skali 1/4-technicznej, umożliwiły szybkie zastosowanie opracowania w praktyce przemysłowej. W trakcie utleniania cykloheksanu do cykloheksanolu i cykloheksanonu, będącego jednym z etapów procesu otrzymywania kaprolaktamu, powstają produkty uboczne zwane potocznie MEK-iem. Jest to mieszanina różnych związków zawierająca głównie kwasy o długości łańcucha węglowodorowego Cl ^ C 6 i ich estry. Jeszcze do niedawna MEK spalano w zakładowej elektrociepłowni. Nie był to jednak racjonalny sposób postępowania, choćby ze względu na ilość (z instalacji zlokalizowanej w Zakładach Azotowych w Tarnowie pochodziło ok. 5 6 tys. Mg MEK-u rocznie) i skład chemiczny tej mieszaniny. Na zlecenie tarnowskich Zakładów podjęto w Instytucie Ciężkiej Syntezy Organicznej "Blachownia" badania mające na celu racjonalniejsze jej zużytkowanie. W wyniku tych badań opracowano technologię otrzymywania środków pomocniczych zawierających w swoim składzie przetworzony chemicznie MEK. Część doświadczalna Surowce Podstawowy surowiec do badań stanowiła otrzymywana w procesie produkcji kaprolaktamu mieszanina kwasów dikarboksylowych i hydroksykwasów o długości łańcucha węglowodorowego Cx —C6 oraz ich estrów (głównie cykloheksanowych) zawierająca również niewielkie ilości nie zidentyfikowanych substancji polimeryzujących w wyższej temperaturze. Na podstawie wyników chromatografii gazowej stwierdzono, że łączna liczba lotnych składników obecnych w mieszaninie przekracza sto. Większość z nich występuje jednak w bardzo małym stężeniu, co utrudnia ich identyfikację. Za pomocą analizy elementarnej oznaczono zawartość głównych[...]

 Strona 1