Aktualności | 2011-01-04
Litewskie problemy z akcyzą na alkohol

Litewskie problemy z akcyzą  na alkohol

Każdy rząd pragnie korzystać z tego, że alkohol jest powszechnym dobrem konsumpcyjnym. Od wieków opodatkowanie alkoholu było podstawowym i najprostszym sposobem na „załatanie dziur” w państwowym skarbcu – powiedział Leszek Wiwała, prezes zarządu Związku Pracodawców Polski Przemysł Spirytusowy (ZP PPS) - Jak jednak dowodzi praktyka, budżetowe potrzeby państwa muszą mieć swoje granice. Zbyt wysoka stawka opodatkowania prowadzi bowiem do tego, że część konsumentów przechodzi do „szarej strefy”.

Alkoholowa „szara strefa” obejmuje odkażanie spirytusu technicznego, nielegalną produkcję alkoholu, czyli bimbrownictwo, oraz przemyt, podrabianie legalnych produktów i fałszowanie banderol. Na Litwie, podobnie jak w Polsce największe znaczenie ma odkażanie sprowadzanego z zagranicy alkoholu przeznaczonego do celów przemysłowych. Według szacunków ZP PPS, straty polskiego budżetu z powodu szarej strefy na rynku mocnych alkoholi sięgają co najmniej 1 mld złotych rocznie.

Obawy prezydent Litwy wynikają z założenia, że zmniejszenie ceny legalnego alkoholu spowoduje zwiększenie ogólnej konsumpcji alkoholu w tym kraju. Tymczasem, jak pokazują polskie doświadczenia, tego typu niebezpieczeństwo jest mało prawdopodobne. Z identyczną sytuacją mieliśmy do czynienia w Polsce po 2002 r., kiedy to stawkę akcyzy obniżono o 30 %. Wbrew obawom wyrażanym przez niektóre osoby i instytucje nie zaowocowało to niekontrolowanym zwiększeniem konsumpcji alkoholu. Stało się coś zupełnie innego – w znacznej mierze skończył się przemyt alkoholu zza wschodniej i południowej granicy, a Polacy zwrócili się w stronę legalnych produktów. Zdecydowana większość konsumentów potrafi kontrolować swoje zamiłowanie do alkoholu, dlatego obniżenie cen na Litwie nie wpłynie na zwiększenie ogólnej konsumpcji. – powiedział L. Wiwała - Na pewno wzrośnie natomiast spożycie legalnego alkoholu, co jest korzystne zarówno z punktu widzenia zdrowia konsumentów, jak i z punktu widzenia budżetu państwa oraz dochodów legalnych producentów.

Przykład Litwy pokazuje, jak trudnym zagadnieniem jest określenie optymalnego poziomu akcyzy. Politycy muszą wziąć pod uwagę kruchą równowagę pomiędzy popytem na alkohol (który nie zmienia się znacząco pod wpływem zmian w cenie) a możliwościami finansowymi społeczeństwa. Zbyt wysoka stawka akcyzy nie skłania do ograniczenia konsumpcji, a raczej zachęca do poszukiwania alternatywnych, nielegalnych źródeł zaopatrzenia. Każdy rząd powinien wziąć to pod uwagę, planując ewentualne zmiany w opodatkowaniu alkoholu. Wszelkie podwyżki akcyzy zwiększają zyski grup przestępczych, co z kolei oznacza konieczność zwiększenie środków przeznaczanych na kontrole oraz zwalczanie zorganizowanej przestępczości.

Źródło: ZP PPS