Wyniki 11-20 spośród 20 dla zapytania: authorDesc:"Krystyna Świetlik"

Wahania sezonowe w spożyciu owoców


  Celem opracowania jest pokazanie miesięcznego zróżnicowania spożycia owoców w gospodarstwach domowych w P olsce w ostatnich latach na tle długookresowej tendencji w rozwoju spożycia tych produktów oraz liczbowe określenie skali sezonowych wahań w konsumpcji owoców w układzie asortymentowym. W badaniach wykorzystano dane bilansowe GUS oraz zgromadzone przez GUS dane wtórne pochodzące z budżetów gospodarstw domowych, dotyczące przeciętnego miesięcznego spożycia owoców w polskich gospodarstwach domowych w latach 2005-2011. Tendencje w rozwoju spożycia owoców w P olsce W rozwoju spożycia owoców w Polsce w okresie transformacji systemowej można wyróżnić dwie przeciwstawne tendencje: wzrostową, obserwowaną w latach 90. ubiegłego wieku, i spadkową, zapoczątkowaną w 2001 r. i trwającą do końca badanego okresu, tj. do 2011 r. W 2001 r. bilansowe spożycie owoców w przeliczeniu na 1 mieszkańca wyniosło 57,7 kg, wobec 28,9 kg w 1990 r., co oznacza dwukrotny jego wzrost. Nie przebiegał on bez zakłóceń. W 1994 r., na skutek katastrofalnej suszy, doszło do załamania produkcji i obniżenia spożycia owoców do poziomu 34,6 kg na mieszkańca, ale już w 1996 r. nastąpił powrót do tendencji wzrostowej. W latach 2002-2006 konsumpcja owoców nieznacznie zmalała, ale nadal była relatywnie wysoka, natomiast w 2007 r. uległa głębokiej redukcji. Kolejne dwa lata przyniosły odbudowę produkcji i spożycia owoców do poziomu notowanego w pierwszej połowie minionej dekady. Znaczący spadek zbiorów w 2010 r. skutkował zmniejszeniem spożycia owoców w latach 2010-2011. W 2011 r. bilansowe spożycie owoców ukształtowało się na poziomie 42 kg na mieszkańca i było o 15,7 kg, tj. o 27% mniejsze w porównaniu z 2001 r. (rys. 1). Wyniki prowadzonych przez GUS badań budżetów gospodarstw domowych potwierdzają tendencje rozwoju bilansowego spożycia owoców w minionej dekadzie. W 2011 r. w gospodarstwach domowych przeciętne spożycie owoców świeżych i przetworów owocowych w przelicze[...]

Zmiany cen pieczywa w latach 1994-2011


  Z roku na rok spada w Polsce spożycie pieczywa. Z prowadzonych przez GUS badań budżetów gospodarstw domowych wynika, że na początku lat 90. konsumpcja pieczywa w przeliczeniu na 1 osobę w gospodarstwach domowych wynosiła ok. 97 kg, a w 2010 r. obniżyła się do 56 kg. Tendencja ta ma swoje obiektywne uzasadnienie w zmieniającym się modelu życia i konsumpcji Polaków. Podobnie jak mieszkańcy krajów Europy Zachodniej, coraz więcej posiłków zjadamy poza domem. Rozszerzenie oferty podażowej i łatwy fi zyczny dostęp do rozmaitych produktów żywnościowych sprawiły, że chleb dla większości przestał być podstawowym artykułem spożywczym. Do spadku popytu na pieczywo w końcu ubiegłego wieku, przyczynił się w dużej mierze znaczący wzrost jego cen i podrożenie pieczywa względem pozostałych grup żywności1. W gospodarce nakazowo-rozdzielczej produkcja artykułów zbożowych była - wśród żywności - grupą najwyżej dotowaną. Po zmianach systemowych ceny tej żywności wzrosły najbardziej. W 1993 r., w porównaniu z 1988 r., łączne ceny detaliczne pieczywa i produktów zbożowych zwiększyły się 14,7 razy, w tym pieczywa ok. 18 razy, przy ok. 8-krotnym wzroście cen towarów i usług konsumpcyjnych i 7,5-krotnym wzroście cen żywności. Realny wzrost cen produktów zbożowych (wzrost nominalny skorygowany wskaźnikiem infl acji) wyniósł 86%, w tym pieczywa 125%2. W 2010 r., w porównaniu z 1993 r., ceny detaliczne piec[...]

Malejąca konsumpcja żywności


  Nie do końca zażegnany światowy kryzys finansowy z lat 2008- -2009, który w Europie przerodził się w kryzys zadłużeniowy części państw Unii Gospodarczej i Walutowej, doprowadził do ponownej recesji w strefie euro oraz istotnego osłabienia aktywności polskiej gospodarki. Pogorszeniu koniunktury gospodarczej towarzyszyły: wysokie bezrobocie i inflacja, niska dynamika realnych wynagrodzeń, świadczeń społecznych oraz dochodów z działalności na własny rachunek, a także spadek kredytów zaciąganych przez gospodarstwa domowe. Uwarunkowania te wpłynęły na wydatne spowolnienie tempa wzrostu konsumpcji przy bezwzględnej redukcji popytu na żywność. SPOŻYCIE ŻYWNOŚCI wg danych makroekonomicznych Na wybuch kryzysu finansowego w świecie w 2008 r. polska gospodarka odpowiedziała znaczącym spowolnieniem tempa wzrostu konsumpcji w sektorze gospodarstw domowych, ale nie absolutnym jej ograniczeniem [6]. Z rachunków narodowych GUS wynika, że w 2009 r., w porównaniu z rokiem poprzednim, zarówno spożycie ogółem, jak i indywidualne zwiększyło się o 2% wobec wzrostu o 6,1 i 5,7% w 2008 r. Spożycie żywności utrzymało się na poziomie podobnym jak przed rokiem. W 2010 r. odnotowano ożywienie konsumpcji, choć nie tak spektakularne jak inwestycji publicznych czy wymiany międzynarodowej. Wzrost spożycia w sektorze gospodarstw domowych wyniósł 3,4%, w tym spożycia indywidualnego 3,2%. Zadecydowało o tym wzmożenie popytu na towary nieżywnościowe i usługi, przy stabilizacji popytu na żywność. W 2011 r. tempo wzrostu spożycia indywidualnego obniżyło się do 2,6%, a konsumpcja żywności zmniejszyła się o 1%. Konsekwencją ponownego spowolnienia gospodarczego w świecie i recesji w strefie euro było zmniejszenie tempa wzrostu PKB w Polsce w 2012 r. Znacząco osłabł popyt konsumpcyjny, stanowiący w okresie pierwszej fali kryzysu siłę napędową naszej gospodarki. Średni roczny wzrost spożycia wyniósł 0,8%, a jego dynamika obniżała się w kolejnych kwartałach: z 1,7[...]

Spożycie produktów zbożowych w Polsce w warunkach spowolnienia gospodarczego


  Zaburzenia na światowych rynkach finansowych zapoczątkowane w 2008 roku, globalna recesja i kryzys zadłużeniowy części państw Unii Gospodarczej i W alutowej doprowadziły do znacznego osłabienia aktywności gospodarki światowej, co nie pozostało bez wpływu na gospodarkę Polski. W latach 2009-2012 znacznemu spowolnieniu uległo tempo wzrostu polskiego PKB. Pogorszeniu koniunktury gospodarczej towarzyszyły: wysokie bezrobocie i inflacja oraz niska dynamika realnych wynagrodzeń i świadczeń społecznych. Uwarunkowania te spowodowały wydatne zmniejszenie tempa wzrostu konsumpcji, w tym bezwzględną redukcję popytu na żywność. Dominującą pozycję w strukturze spożycia żywności zajmują artykuły zbożowe. W 2012 r. na ich zakup gospodarstwa domowe przeznaczyły ponad 16% żywnościowych wydatków, co plasowało je na drugiej pozycji, po wydatkach na mięso i przetwory mięsne (26,9%). Spowolnienie gospodarcze znalazło odzwierciedlenie także w rozwoju popytu na pieczywo i produkty zbożowe. Zmiany te w poszczególnych latach wspomnianego okresu były odmienne, co łączyło się z ze zmiennością uwarunkowań spożycia i różną siłą działania determinant wyznaczających tę wielkość. Poznanie tych uwarunkowań jest nie tylko ciekawe, ale niezbędne dla trafności prognoz i przewidywań. Celem prezentowanego opracowania jest zobrazowanie, na podstawie danych GUS, zmian poziomu i struktury konsumpcji artykułów zbożowych na tle zmian spożycia żywności w latach 2009-2012 w ujęciu makro- i mikroekonomicznym, ze szczególnym uwzględnieniem 2012 roku. Skutki spowolnienia gospodarczego w sferze popytu na żywność Pod wpływem niekorzystnego rozwoju gospodarki światowej, w 2009 roku w Polsce tempo wzrostu PKB zmniejszyło się do 1,6%, wobec 5,1% w 2008 roku. Mimo istotnego spowolnienia był to jedyny dodatni wynik wśród 27 państw Unii Europejskiej, zapewniając naszemu krajowi miano "zielonej wyspy". W 2009 roku gospodarka UE-27 skurczyła się o 4,3%, a dynamika ś[...]

Wydatki polskich gospodarstw domowych na pieczywo i produkty zbożowe w ostatnich latach


  Ostatnie lata w Polsce upłynęły pod znakiem kryzysu gospodarczego, określanego także mianem spowolnienia. Z ekonomicznego punktu widzenia kryzys oznacza załamanie wzrostu gospodarczego, poważne naruszenie stanu równowagi gospodarczej i wydatne osłabienie koniunktury. W teorii ekonomii przyjmuje się, że kryzys to faza cyklu gospodarczego charakteryzująca się gwałtownym i dużym zmniejszeniem wolumenu produkcji, realnych dochodów społeczeństwa oraz negatywnymi zjawiskami na rynku pracy, tj. spadkiem zatrudnienia i wzrostem bezrobocia. Niekorzystne tendencje w rozwoju polskiej gospodarki obserwowane w latach 2009-2012 wywołały określone konsekwencje w wielu sferach życia społeczno-gospodarczego i nie pozostały bez wpływu na konsumpcję w gospodarstwach domowych, w tym także na spożycie żywności. Celem prezentowanego opracowania jest znalezienie odpowiedzi na pytanie, jak zmiana uwarunkowań funkcjonowania gospodarstw domowych wpłynęła na konsumpcję jednej z podstawowych grup artykułów żywnościowych, tj. pieczywa i produktów zbożowych? Do identyfikacji tych zmian posłużą dane obrazujące poziom i strukturę wydatków gospodarstw domowych pozyskane z prowadzonych przez GUS badań budżetów gospodarstw domowych w latach 2008-2012. Dynamika nominalnych i realnych wydatków gospodarstw domowych na pieczywo i produkty zbożowe w latach 2008-2012 W 2012 roku przeciętne miesięczne wydatki na pieczywo i produkty zbożowe w przeliczeniu na 1 osobę w gospodarstwach domowych ogółem wyniosły 42,41 zł i były o 10,7% większe niż w 2008 roku. Największy ich przyrost (o 12,8%) odnotowano w gospodarstwach pracowników na stanowiskach nierobotniczych, a najmniejszy (o 8,2%) - w gospodarstwach domowych rolników. Na pieczywo w 2012 roku gospodarstwa domowe wydatkowały średnio 21,00 zł (na 1 osobę na miesiąc), tj. o 6,1% więcej w porównaniu z 2008 rokiem. Wydatki te zwiększyły się najbardziej w gospodarstwach emerytów (o 9,1%), a najmniej w gospodarstwach pracow[...]

Konsumpcja żywności na ścieżce wzrostu


  Po okresie silnego spowolnienia, od połowy 2013 r. notuje się stopniowe przyspieszenie tempa wzrostu aktywności polskiej gospodarki. Ożywieniu gospodarczemu sprzyja poprawa globalnej koniunktury oraz sytuacji w kluczowych gospodarkach państw strefy euro. Dane statystyczne o gospodarce opublikowane w końcu III kwartału br. oraz obserwacje rynku wskazują, że coraz większą rolę we wzroście polskiego PKB odgrywa popyt krajowy, zarówno konsumpcyjny, jak i inwestycyjny, a głównym czynnikiem wzrostu przestał być eksport netto. Poprawiły się uwarunkowania rynkowe dla konsumentów żywności: wzrosła podaż i spadły ceny produktów spożywczych. Informacje o sprzedaży detalicznej i wyniki badań budżetów gospodarstw domowych pozwalają przypuszczać, że w 2014 r. zahamowaniu ulegnie, utrzymująca się w latach 2011-2013, spadkowa tendencja popytu na żywność.Z rachunków narodowych i danych GUS o spożyciu w sektorze gospodarstw domowych wynika, że popyt konsumpcyjny, a zwłaszcza konsumpcja prywatna, są "mocnymi stronami" naszej gospodarki. Główną pozycję w strukturze konsumpcji zajmuje żywność (drugą po użytkowaniu mieszkania i nośnikach energii). W 2012 r. na żywność i napoje bezalkoholowe ludność naszego kraju przeznaczyła 179 139 mln zł, tj. 18,5% spożycia indywidualnego w sektorze gospodarstw domowych z dochodów osobistych i 11,2% PKB. Konsumpcja żywności jest więc istotnym składnikiem PKB, a jej zmiany są związane z rozwojem społeczno- gospodarczym. Pogorszenie koniunktury makroekonomicznej w latach 2009-2013 spowodowało spowolnienie tempa wzrostu konsumpcji indywidualnej oraz bezwzględny spadek popytu na żywność. Czy zatem ożywienie gospodarcze zapoczątkowane w drugiej połowie 2013 r. i kontynuowane w br. doprowadzi do odwrócenia tych negatywnych tendencji? KONSUMPCJA ŻYWNOŚCI W 2013 R. w świetle uwarunkowań makroekonomicznych Pierwszy i drugi kwartał 2013 r. charakteryzowały się wyjątkowo słabą dynamiką wzrostu gospodarczego, w[...]

Ilościowe i jakościowe zmiany w konsumpcji żywności w Polsce DOI:10.15199/65.2017.7.1


  Kilkanaście ostatnich lat dla rynku żywnościowego w Polsce było okresem głębokich przemian strukturalnych i koniunkturalnych związanych z globalizacją, dostosowywaniem się do wymagań jednolitego rynku unijnego, przezwyciężaniem skutków światowego kryzysu finansowo-gospodarczego, rosyjskiego embarga i długotrwałej deflacji. Globalizacja z ekonomicznego punktu widzenia jest procesem tworzenia zunifikowanego rynku towarów, usług i czynników produkcji obejmującego wszystkie kraje świata [4]. W literaturze przedmiotu globalizacja konsumpcji jest definiowana jako upowszechnianie się oferty produktów pochodzącej z rynków światowych, które prowadzi do upodabniania się wzorów spożycia i stylów konsumpcji w skali międzynarodowej [6]. Dla konsumenta globalizacja oznacza, że wiele takich samych produktów jest dostępnych niemal pod każdą szerokością geograficzną. Wynika to z faktu, że w dobie postępującego umiędzynarodowienia gospodarek, rynek światowy przestaje być zbiorem rynków narodowych i międzynarodowych, stając się globalnym rynkiem poszczególnych produktów [5]. Badania pokazują, że w Polsce proces globalizacji prowadzi do upodabniania się gospodarki do gospodarek krajów rozwiniętych, unifikacji gustów nabywców oraz upowszechniania się modelu konsumpcji z krajów Europy Zachodniej i USA [16]. Wejście do Unii Europejskiej 1 maja 2004 r. otworzyło nowy etap w rozwoju społeczno- gospodarczym Polski i zapoczątkowało proces dostosowywania się polskich gospodarstw domowych do funkcjonowania na europejskim rynku. Zasady Wspólnego Rynku wyrażające swobodny przepływ dóbr, usług, osób i kapitału miały istotne implikacje dla kształtowania się konsumpcji. W warunkach dynamicznego rozwoju sieci handlowych, rosnącej podaży towarów z importu i dywersyfikowania oferty podażowej konsument uzyskał nowe możliwości dokonywania najkorzystniejszych, z jego punktu widzenia, wyborów. Procesy integracyjne doprowadziły do istotnego przewartościowania dzi[...]

Konsumpcja mięsa w Polsce w ostatnich latach DOI:


  Consumption of meat in Poland in recent years. W artykule przedstawiono główne ekonomiczne uwarunkowania spożycia mięsa w Polsce w latach 2013-2017, związane z rozwojem krajowej produkcji i podaży mięsa, zmianami PKB i dochodów ludności oraz cen detalicznych artykułów mięsnych. Zobrazowano zmiany poziomu i struktury spożycia mięsa według danych bilansowych GUS oraz wyników badań budżetów gospodarstw domowych. Zidentyfikowano kierunki i skalę zmian popytu na poszczególne grupy wyrobów mięsnych, określono rangę samozaopatrzenia w mięso i jego przetwory oraz zwrócono uwagę na wydatny wzrost poziomu konsumpcji tych produktów w najbiedniejszych gospodarstwach domowych. Wskazano główne kierunki zmian spożycia mięsa w 2018 r. Słowa kluczowe: PKB, dochody ludności, podaż mięsa, ceny artykułów mięsnych, konsumpcja mięsa, gospodarstwo domowe This paper presents the main economic conditions for consumption of meat in Poland during 2013-2017, associated with the development of domestic production and supply of meat, changes in GDP and personal income and retail prices of meat products. Changes in the level and structure of consumption of meat according to data from Central Statistical Office (GUS) and the results of research into household budgets are presented. Indications are given for the direction and scale of change in the demand for specific groups of meat products, for the scale of self-supply of meat and processed meat and attention is drawn to the significant increase in consumption of these products in the poorest households. The article presents the main directions of change in the demand for meat products in 2018 year. Keywords: GDP, personal income, supply of meat, prices of meat products, consumption of meat, households W teorii ekonomii konsumpcja (spożycie) jest pojmowana jako proces zaspokajania potrzeb ludzkich, którego rozwój jest ściśle związany z rozwojem społeczno-gospodarczym. W najbardziej syntetycznym ujęciu jest ona definiow[...]

Uwarunkowania i tendencje krajowego popytu na żywność w latach 2017-2018 DOI:10.15199/65.2019.3.1


  Po akcesji Polski do Unii Europejskiej w konsumpcji żywności w Polsce dokonały się istotne przemiany o charakterze ilościowym i jakościowym, implikowane rozwojem społeczno- -gospodarczym, wpływem globalnego rynku i procesami integracyjnymi z państwami Wspólnoty [16]. Tempo tych przemian w poszczególnych latach nie było jednakowe (rysunek 1). Znaczący wzrost popytu konsumpcyjnego, w tym na żywność, odnotowano w latach 2004-2008, w warunkach przyspieszenia dynamiki wzrostu produktu krajowego brutto (PKB) oraz wydatnej poprawy sytuacji dochodowej ludności [14]. Według GUS w 2008 r., w porównaniu z 2003 r., spożycie indywidualne (z dochodów osobistych) w sektorze gospodarstw domowych (w cenach stałych) zwiększyło się o 25,1%, a spożycie żywności i napojów bezalkoholowych o 11,7%. Po stabilizacji w latach 2009-2010, w latach 2011-2014 popyt na żywność, wyrażony realną wartością wydatków w sektorze gospodarstw domowych, zmalał o 7,3% [15]. Przyczyniło się do tego spowolnienie tempa wzrostu PKB i dochodów realnych ludności w następstwie światowego kryzysu finansowo- -gospodarczego oraz istotne podrożenie żywności i usług bytowych związane ze wzrostem cen nośników energii i paliw [2]. Ożywienie aktywności makroekonomicznej zapoczątkowane w 2014 r., utrzymująca się w latach 2014-2015 deflacja na rynku żywnościowym, wprowadzenie w 2016 r. rządowego programu "Rodzina 500+" oraz związany z tym wydatny wzrost dochodów najmniej zamożnych grup ludności radykalnie zmieniły sytuację popytową na krajowym rynku żywnościowym. W 2015 r. nastąpiło odwrócenie obserwowanej w czterech poprzednich latach spadkowej tendencji popytu na żywność, a w 2016 r. wzrost spożycia żywności i napojów bezalkoholowych w sektorze gospodarstw domowych, w porównaniu z rokiem poprzednim, w cenach stałych, wyniósł 3,9% i był najwyższy od 1996 r. W latach 2017-2018 polska gospodarka pozostawała we wzrostowej fazie cyklu koniunkturalnego, lecz uwarunkowania rynkow[...]

Gastronomia wciąż na topie DOI:10.15199/65.2019.5.1


  Zmieniający się rynek żywnościowy daje konsumentom możliwość zaspokajania potrzeb żywieniowych w wielu różnych formach. Jedną z nich jest konsumpcja poza domem lub zamawianie potraw do domu, czyli korzystanie z usług gastronomii, które w Polsce cieszy się coraz większą popularnością. Wpływ na to mają m.in. procesy ekonomiczne, urbanizacyjne, demograficzno-społeczne i kulturowe [19]. Wzrost dochodów ludności, zmiany stylu życia i konsumpcji, rozwój miast i ruchu turystycznego, zwiększenie odległości miejsca pracy od domu, wzrost aktywności zawodowej kobiet, zmiany struktury demograficznej społeczeństwa, modelu rodziny i wielkości gospodarstwa domowego oraz ogólnego poziomu zamożności i ilości czasu wolnego - to główne czynniki powodujące wzrost zapotrzebowania na spożywanie posiłków poza domem [13]. Polskie społeczeństwo aspiruje do miana społeczeństwa globalnego, a tym samym do poziomu i stylu życia właściwego dla krajów wysoko rozwiniętych, gdzie korzystanie z usług gastronomii jest powszechnym zwyczajem1. Zmianie modelu konsumpcji i preferencji żywieniowych Polaków sprzyja wzrost podaży usług gastronomicznych. W otoczeniu współczesnego konsumenta, obok tradycyjnych lokali (restauracje, kawiarnie, cukiernie itp.), pojawiają się nowoczesne rodzaje placówek gastronomicznych (typu pizzeria, fast food, street food, quick-casual czy gastronomia handlowa, tzw. food court) pozwalające na korzystanie z usług stosownie do możliwości finansowych, preferencji i upodobań nabywców [8]. Z raportu agencji badawczej PMR "Rynek HoReCa w Polsce 2018. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2018-2023" wynika, że w ciągu trzech miesięcy poprzedzających badanie (przeprowadzone w lutym 2018 r.) 58% Polaków spożywało posiłek w lokalu gastronomicznym, tj. o 7 pkt% więcej w porównaniu z analogicznym badaniem zrealizowanym w lutym 2017 r. [15]. Wyniki raportu "Polska na Talerzu 2018" opracowanego przez MAKRO Polska na podstawie badania przepr[...]

« Poprzednia strona  Strona 2