Wyniki 11-20 spośród 20 dla zapytania: authorDesc:"Ewa Matyjaszczyk"

Możliwości chemicznej ochrony rzepaku w Polsce


  Rzepak jest rośliną wielkoobszarową wymagającą intensywnej ochrony chemicznej. Po przystąpieniu do Unii Europejskiej powierzchnia uprawy rzepaku w P olsce szybko rosła i w roku 2010 osiągnęła prawie milion hektarów. Jak na razie było to maksimum. Zgodnie z danymi GUS w 2011 roku rzepak uprawiano na ok. 830 tysiącach hektarów. W roku 2012 ze względu na specyficzne warunki pogodowe, wymarznięcia części plantacji i konieczność przesiewów, areał rzepaku spadł do 720 tysięcy hektarów.Rzepak wymaga ochrony przed różnymi rodzajami organizmów szkodliwych. Jest narażony na konkurencyjne oddziaływanie chwastów. Zagrożenie to w ostatnich latach jest coraz większe, głównie z powodu braku odpowiedniego zmianowania oraz stosowania uproszczonej agrotechniki. Przyczyną poważnych strat w plonie (sięgających zwykle kilkunastu, a w szczególnie trudnych latach kilkudziesięciu procent) mogą być również choroby. Porażenie roślin spowodowane przez choroby grzybowe w okresie jesiennym może obniżyć mrozoodporność rzepaku, a uszkodzenia spowodowane w okresie dojrzewania mogą doprowadzić do przedwczesnego otwierania się dojrzewających łuszczyn i osypywania nasion. Poważnym zagrożeniem rzepaku są również szkodniki, z których najważniejsze to słodyszek rzepakowy, chowacz brukwiaczek i chowacz czterozębny. Średnie straty w plonach rzepaku ozimego wywołane przez szkodniki oceniane są na kilkadziesiąt procent, a niekiedy mogą być nawet przyczyną całkowitego zniszczenia plantacji. Rośnie również zagrożenie plantacji rzepaku przez ślimaki. Bardzo ważnym elementem prawidłowo prowadzonej ochrony upraw rzepaku jest agrotechnika, jednak ogromnie istotna jest również właściwa ochrona chemiczna. Rzepak może służyć za przykład uprawy, której uprawa ekologiczna (czyli bez środków chemicznych) nie jest obecnie możliwa. Tabela 1 pokazuje, że chemicznych środków ochrony roślin zarejestrowanych w P olsce do ochrony rzepaku jest całkiem sporo. Na koniec I kwartału 2013 [...]

Co rolnik powinien wiedzieć o integrowanej ochronie roślin?

Czytaj za darmo! »

Od stycznia 2014 roku we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej, w tym także w Polsce rolnicy mają obowiązek stosowania integrowanej ochrony roślin. Co to oznacza w praktyce? Odpowiedzi na niektóre pytania związane z integrowaną ochrona roślin przedstawiono w tabeli. Większość osób posiadających wykształcenie rolnicze poznało pojęcie "integrowana ochrona roślin" podczas nauki w szkole średniej lub w czasie studiów. Jak sama nazwa wskazuje, chodzi tu o integrację metod i wykorzystanie różnych dostępnych sposobów zapobiegania rozwojowi organizmów szkodliwych, a nie tylko o ochronę chemiczną. Pojęcie to jest jednak różnie rozumiane. W czasie nauki różne osoby spotkały się z różnymi definicjami i mają odmienne zdanie na ten temat. Stąd nieporozumienia i wątpliwości. Aby uniknąć nieporozumień, najlepiej skupić się nie na definicjach z podręczników, ale na tym, jakie wymagania odnośnie integrowanej ochrony stawiają akty prawne. Nie warto także niepotrzebnie denerwować się nowymi wymaganiami, ponieważ rolnicy większość z nich od pokoleń stosują w praktyce. Głównymi zasadami integrowanej ochrony roślin są: 1. Zapobieganie występowaniu organizmów szkodliwych. W tym celu stosujemy między innymi: - płodozmian, - dobór terminu siewu lub sadzenia oraz normy wysiewu ograniczające występowanie organizmów szkodliwych, - zabiegi agrotechniczne, - wykorzystanie odmian odpornych lub tolerancyjnych, - zrównoważone nawożenie, wapnowanie [...]

Zmiany w rejestracji środków do ochrony zbóż


  Areał uprawy zbóż w Polsce obejmuje około 7,7 miliona hektarów, czyli prawie 3/4 powierzchni zasiewów. Ze względu na ogromną skalę uprawy zbóż rejestracja środków chemicznych przeznaczonych do ich ochrony jest w centrum zainteresowania większości producentów agrochemikaliów działających na naszym rynku. Ochrona zbóż potraktowana została w tym artykule jako pewne hasło. Pamiętajmy, że zboża różnią się między sobą, mają różne potrzeby jeśli chodzi o ochronę i że większość środków rejestrowana jest do ochrony poszczególnych gatunków zbóż, przed konkretnymi organizmami szkodliwymi. Podejmując ostateczną decyzje o wyborze środka ochrony roślin należy kierować się informacją w etykiecie -instrukcji stosowania. W naszym klimacie, w większości upraw największy problem stanowi ochrona przed chwastami. Analiza rynku środków ochrony roślin to potwierdza: już od lat najbardziej znaczącą grupą środków chemicznych do ochrony zbóż w Polsce są herbicydy. Ich dominująca rola jest widoczna zarówno przy analizie ilości jak i wartości sprzedaży, ale także przy analizie rejestru preparatów zarejestrowanych. Drugą główną grupą chemicznych środków do ochrony zbóż, niewiele tylko mniejszą niż środki chwastobójcze, są fungicydy. Insektycydy oraz regulatory wzrostu i rozwoju roślin mają w naszym kraju zarówno wyraźnie mniejszą liczbę rejestracji, jak i niższy udział w rynku. W roku 2013 wydano w Polsce łącznie 190 zezwoleń na dopuszczenie środka ochrony roślin do obrotu i wśród nich ponad połowa, bo 104 preparaty miały w swoim zakresie stosowania zboża. Przedstawiono je w tabeli, z zaznaczeniem konkretnych gatunków zbóż wymienionych w etykiecie oraz numerów rejestracji, które też niosą pewną informację (np. litery hr po numerze rejestracji oznaczają import równoległy, bc "back to back" czyli nową nazwę handlową, wu - przeniesienie rejestracji z innego państwa członkowskiego, a zr[...]

Zmiany w rejestracji środków do ochrony zbóż DOI:


  Powierzchnia uprawy zbóż w P olsce ma tendencję malejącą, co wynika częściowo ze zmian w strukturze upraw i zwiększenie areału upraw kukurydzy oraz rzepaku, a częściowo z wycofywania niektórych gruntów z użytkowania rolniczego i przeznaczania ich na inne cele, w tym między innymi pod zalesienia oraz budowę autostrad. Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego w roku 2000 zboża uprawiano w P olsce na powierzchni 8,8 miliona hektarów, natomiast w 2013 roku ok. 7,5 miliona hektarów. Czyli od początku stulecia odnotowano spadek o kilkanaście procent. Nadal jednak jest to bardzo duży areał obejmujący prawie 3/4 powierzchni zasiewów w P olsce. Dominacja zbóż w strukturze zasiewów to powszechna sytuacja w krajach leżących w podobnych warunkach klimatycznych, w tym np. u wszystkich naszych sąsiadów. Z agronomicznego punktu widzenia nie jest to zjawisko korzystne, ze względu na trudności w stosowaniu prawidłowego płodozmianu, które przekładają się na nasilenie niektórych organizmów szkodliwych, w tym zawłaszcza chwastów. Nie stosując prawidłowego płodozmianu trudno towarowo uprawiać zboża bez stosowania chemicznych środków ochrony roślin. Omawiając dostępność środków ochrony roślin warto pamiętać, że "ochrona zbóż" to tylko hasło. Zboża różnią się między sobą, mają różne potrzeby jeśli chodzi o ochronę i większość środków rejestrowana jest do ochrony poszczególnych gatunków zbóż, przed konkretnymi organizmami szkodliwymi. Podejmując decyzję o wyborze środka ochrony roślin należy kierować się informacją w etykiecie-instrukcji stosowania.W grudniu 2014 r. w P olsce zarejestrowane były 544 środki do chemicznej ochrony zbóż. Oznacza to, że prawie połowa wszystkich zarejestrowanych środków ochrony roślin miała w swoim zakresie stosowania zboża. Tradycyjnie najważniejszą grupą są herbicydy, zarówno pod względem liczby rejestracji (245 środków) jak i pod względem zużycia (rys. 1). Odzwierciedla to sytuacje w rolnictwie: w polskich warunk[...]

Dostępność środków chemicznych do ochrony rzepaku w Polsce DOI:


  Po przystąpieniu do Unii Europejskiej powierzchnia uprawy rzepaku w Polsce szybko rosła i w roku 2010 osiągnęła prawie milion hektarów. Jak na razie było to maksimum. Zgodnie z danymi GUS w 2011 roku areał rzepaku spadł do około 830 tysięcy hektarów, a w roku 2012 do 720 tysięcy hektarów. Na sytuację w roku 2012 miały jednak wpływ specyficzne warunki pogodowe, wymarznięcia części plantacji i konieczność przesiewów. W roku 2013 powierzchnia uprawy rzepaku znowu znacznie wzrosła do 921 tys. ha. Rzepak jest narażony na niekorzystne oddziaływanie wszystkich grup organizmów szkodliwych. Straty w rzepaku (zwłaszcza ozimym) powoduje zachwaszczenie. Przyczyną poważnych strat w plonie mogą być także choroby i szkodniki. Choroby grzybowe w okresie jesiennym mogą obniżyć mrozoodporność rzepaku, a uszkodzenia w okresie dojrzewania mogą doprowadzić do przedwczesnego otwierania się dojrzewających łuszczyn i osypywania nasion. Do chorób rzepaku, których znaczenie gospodarcze bardzo wzrosło w ostatnich latach wraz ze wzrostem areału i częstotliwości uprawy, należy kiła kapusty. Szkodniki gospodarczo istotne to słodyszek rzepakowy, chowacz brukwiaczek i chowacz czterozębny. Niekiedy mogą być one nawet przyczyną całkowitego zniszczenia plantacji. Duży areał w połączeniu z potrzebą intensywnej ochrony powoduje, ze producenci rzepaku są dobrymi klientami firm agrochemicznych. Na początku roku 2015 do ochrony rzepaku zarejestrowana była okrągła liczba 300 preparatów, co oznacza, że prawie jedna czwarta wszystkich środków dopuszczonych do stosowania w Polsce uwzględniała w swojej etykiecie rzepak. Krótki przegląd środków w ujęciu liczbowym przedstawia tabela 1. Rubryka "inne" uwzględnia środki do zwalczania ślimaków oraz regulatory wzrostu i rozwoju roślin.Duża liczba środków nie oznacza równie dużej możliwości wyboru i ochrony przed organizmami szkodliwymi. Wiele z zarejestrowanych preparatów to klony innych. Klony wprowadzone są do obrotu prze[...]

The introduction of biostimulants on the Polish market. The present situation and legal requirements Wprowadzanie biostymulatorów do obrotu handlowego w Polsce. Sytuacja bieżąca i uwarunkowania prawne DOI:10.15199/62.2015.10.40


  A review, with 24 refs., of com. prepns. either registered as plant protection agents and fertilizers or used without any registration. W Polsce nie ma obecnie prawnie obowiązującej definicji biostymulatora. Jednak w obrocie handlowym znajdują się preparaty posiadające właściwości biostymulujące. Mogą być one wprowadzane na rynek na podstawie różnych przepisów. W lutym 2015 r. na rynku polskim było ok. 60 biostymulatorów zarejestrowanych jako środki ochrony roślin w grupie "regulatory wzrostu i rozwoju roślin", ok. 20 biostymulatorów zarejestrowanych na podstawie przepisów o nawozach jako "środki wspomagające uprawę roślin" oraz nieznana liczba preparatów sprzedawanych bez rejestracji. Sposób wprowadzenia do obrotu ma znaczenie dla użytkownika. Najlepiej przebadane są zarejestrowane środki ochrony roślin, podczas gdy stosowanie produktów sprzedawanych bez rejestracji może być obarczone ryzykiem braku skuteczności, a nawet braku bezpieczeństwa. W rolnictwie wykorzystywanych jest wiele substancji, zarówno pochodzenia naturalnego, jak i będących produktami syntezy chemicznej. Stosowanie niektórych z nich ma wielowiekową tradycję, podczas gdy inne to preparaty opracowane niedawno, z wykorzystaniem najnowocześniejszych technologii. Ze względu na fakt, że wiele środków do produkcji rolnej uwalnianych jest do środowiska, ich wprowadzanie do obrotu handlowego podlega zazwyczaj nadzorowi państwowemu. Celem niniejszej publikacji jest wyjaśnienie sytuacji prawnej biostymulatorów, zyskującej na popularności1) grupy środków do produkcji rolnej, przedstawienie zasad rządzących wprowadzaniem biostymulatorów do obrotu handlowego oraz informacji o ich dostępności w Polsce. W rolniczej produkcji roślinnej pojęcie "biostymulator" stosuje się w odniesieniu do preparatów, które wywierają pozytywny wpływ na rozwój rośliny uprawnej, ale nie mają działania nawozowego. Pojęcie to jest szeroko używane w literaturze naukowej, zarówno polskiej, j[...]

Novel herbicide active substances on the Polish market Nowe substancje aktywne herbicydów stosowane w Polsce DOI:10.15199/62.2017.1.31


  A review with 14 refs. Pelargonic acid was the only herbicide with a new mode of action. Ponad 25% substancji aktywnych herbicydów stosowanych obecnie w Polsce (25 z 93) została wprowadzona na rynek w XXI w. Chociaż ostatnie lata przyniosły wzrost liczby grup chemicznych herbicydów dostępnych dla polskich rolników, to liczba substancji aktywnych oraz ich mechanizmów działania zmalała odpowiednio z 98 do 93 i z 22 do 20. W analizowanym okresie na rynek trafiła tylko jedna substancja (kwas pelargonowy) posiadająca nowy mechanizm działania. Jedną z grup agrochemikaliów stosowanych w produkcji roślinnej są środki ochrony roślin. Mogą one być toksyczne dla określonych grup organizmów żywych. Preparaty te są w sposób celowy uwalniane do środowiska. Zarówno ze względu na przesłanki merytoryczne, jak i na presję opinii publicznej sprzedaż i stosowanie środków ochrony roślin zostały bardzo ścisłe obwarowane przepisami prawa1). Przed dopuszczeniem do obrotu środki ochrony roślin są dokładnie badane pod kątem bezpieczeństwa stosowania i skuteczności działania, a ich wprowadzenie na rynek jest rejestrowane. Jednostką odpowiedzialną za dopuszczanie środków ochrony roślin do obrotu i stosowania w Polsce jest Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.Od strony chemicznej każdy środek ochrony roślin jest mieszaniną wielu różnych związków. Głównym składnikiem, odpowiedzialnym za działanie preparatu, jest substancja aktywna (czynna). Firmy agrochemiczne starają się wprowadzać na rynek nowe substancje aktywne, poszukując preparatów bardziej skutecznych, bardziej selektywnych, bezpieczniejszych dla środowiska naturalnego oraz posiadających nowe mechanizmy działania przydatne w zwalczaniu agrofagów, które z biegiem czasu mogą wykształcić odporność na substancje stosowane dotychczas2-4). Wraz z narastaniem odporności agrofagów oraz wzrostem wymogów dotyczących bezpieczeństwa, stare substancje aktywne są sukcesywnie wycofywane ze stosowania. Celem o[...]

Nowe substancje aktywne insektycydów stosowane w Polsce DOI:10.15199/62.2017.6.30


  Wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin jest ściśle regulowane przepisami zarówno unijnymi, jak i polskimi. Jednostką odpowiedzialną za ich dopuszczanie do stosowania w Polsce jest Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW). Dostępność środków ochrony roślin na rynku ulega nieustannym zmianom. Zmiany te wynikają zarówno z inicjatywy firm agrochemicznych, które poszukują preparatów skuteczniejszych i lepiej odpowiadających potrzebom rolnictwa, jak i ze względów regulacyjnych, gdyż środki niespełniające kryteriów bezpieczeństwa, a także środki, na które organizmy szkodliwe się uodporniają są stopniowo wycofywane z użycia. Od strony chemicznej każdy środek ochrony roślin jest mieszaniną wielu różnych związków. Głównym składnikiem odpowiedzialnym za działanie preparatu jest substancja aktywna (substancja czynna). Celem badań było przedstawienie zmian liczebności oraz mechanizmów działania substancji aktywnych insektycydów w Polsce na przełomie XX i XXI w. Insektycydy to preparaty do zwalczania szkodników, głównie owadów. Ze względu na różnice w interpretacji pojęcia insektycydy w pracy przyjęto, że należą do nich środki owadobójcze oraz preparaty przeznaczone do zwalczania pajęczaków (akarycydy) i nicieni (nematocydy). Nie uwzględniono natomiast rodentycydów przeznaczonych do zwalczania gryzoni i moluskocydów stosowanych przeciw ślimakom. Analiza objęła tylko i wyłącznie środki ochrony roślin stosowane w rolnictwie. Nie uwzględniono preparatów stosowanych w Polsce poza rolnictwem (np. muchozol, produkty do ochrony mebli przeciw kornikom), wprowadzanych do obrotu na mocy odrębnych przepisów.Analizując dostępność insektycydowych substancji aktywnych posłużono się metodyką zastosowaną w[...]

Nowe substancje aktywne fungicydów stosowanych w Polsce DOI:10.15199/62.2017.6.39


  Środki ochrony roślin mogą być toksyczne dla określonych grup organizmów żywych. Jednocześnie są one w sposób celowy uwalniane do środowiska. Zarówno ze względu na przesłanki merytoryczne, jak i na presję opinii publicznej sprzedaż i stosowanie środków ochrony roślin zostały bardzo ścisłe obwarowane przepisami prawa. Ich wprowadzanie do obrotu odbywa się po wielostronnych badaniach i ocenie bezpieczeństwa1). Jednostką odpowiedzialną za dopuszczanie środków ochrony roślin do obrotu i stosowania w Polsce jest Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Dostępność środków ochrony roślin na rynku ulega nieustannym zmianom. Zmiany te wynikają zarówno z inicjatyw firm agrochemicznych, które poszukują preparatów skuteczniejszych i lepiej odpowiadających potrzebom rolnictwa, jak i ze względów regulacyjnych, gdyż środki niespełniające ciągle rosnących kryteriów bezpieczeństwa są stopniowo wycofywane ze stosowania. Rosną także możliwości wykrywania pozostałości środków ochrony roślin w zebranym materiale roślinnym oraz glebie2-4). Od strony chemicznej każdy środek ochrony roślin jest mieszaniną wielu różnych związków. Głównym składnikiem, odpowiedzialnym za działanie preparatu jest substancja aktywna (substancja czynna). Celem opracowania było przedstawienie zmian w dostępności substancji aktywnych będących podstawowymi składnikami fungicydów, czyli środków przeznaczonych do zwalczania chorób grzybowych roślin, w Polsce w XXI w. Analizując dostępność fungicydowych substancji aktywnych posłużono się metodyką zastosowaną wcześniej przez Matyjaszczyk i Sobczak5, 6) dla analizy zmian dostępności herbicydów (środków chwastobójczych) oraz insektycydów (środków służących zwalczaniu szkodników). Analiza objęła okres od stycznia 2001 r. do stycznia 2017 r. Przeanalizowano ponadto rynek polski pod kątem dostępności fungicydowych substancji aktywnych z końcem XX w. (czyli w 2000 r.). Sporządzono wykaz wszystkich substancji aktywnych fungicydów, które w X[...]

Przegląd substancji chemicznych i ich form użytkowych stosowanych agrolotniczo w ochronie polskich lasów przed szkodliwymi owadami DOI:10.15199/62.2017.12.8


  Polska jest w europejskiej czołówce pod względem powierzchni lasów1), która wynosi ponad 9,2 mln ha, co odpowiada lesistości 29,5%. Zdecydowana większość (7,1 mln ha) to lasy zarządzane przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. Ze względu na położenie Polski na obszarze oddziaływania klimatów kontynentalnego i morskiego, lasy narażone są na oddziaływanie wielu czynników stresowych powodujących obniżenie ich stanu zdrowotnego2). Do najważniejszych czynników biotycznych obniżających kondycję lasów należą szkodliwe owady, a zwłaszcza gatunki liściożerne występujące w formie cyklicznie pojawiających się gradacji w starszych drzewostanach sosnowych3). Powodują one różnego rodzaju uszkodzenia, nierzadko znaczne osłabienie, a nawet zniszczenie drzewostanów. Podstawową formą ochrony lasu przed tą grupą owadów są zabiegi agrolotnicze z użyciem środków owadobójczych (insektycydów) należących do różnych grup chemicznych, produkowanych w wielu formach użytkowych4). Zabiegi agrolotnicze pozwalają na szybkie i precyzyjne, a także skuteczne zwalczanie zagrożeń występujących na znacznych powierzchniach, co w konsekwencji prowadzi do ograniczenia wielkości strat w produkcji leśnej5, 6). W ciągu ostatnich 10 lat powierzchnie drzewostanów objęte każdego roku opryskami przy użyciu samolotów i śmigłowców wahały się od 2,9 tys. ha w 2012 r. do ponad 180 tys. ha w 2014 r.1). Pomimo agrolotniczych aplikacji insektycydów na takim areale, zużycie środków chemicznych do ochrony lasów jest niewielkie i wynosi znacznie poniżej 1% całkowitego zużycia środków ochrony roślin w Polsce7). Celem pracy było przedstawienie zmian dotyczących substancji czynnych oraz form użytkowych insektycydów stosowanych agrolotniczo w ochronie lasów w Polsce. Analizie poddano wyłącznie chemiczne substancje czynne środków owadobójczych (bez podawania nazw handlowych preparatów), tj. chemicznych środków owadobójczych, które aplikowane są w polskich lasach przy użyciu spr[...]

« Poprzednia strona  Strona 2