Wyniki 1-8 spośród 8 dla zapytania: authorDesc:"Jadwiga Królikowska"

Podczyszczanie ścieków opadowych – rozwiązania, możliwości, efekty Część I. Charakterystyka ścieków opadowych. Usuwanie zawiesiny


  Z cyklem obiegu wody w przyrodzie związane są naturalne zjawiska opadów deszczu i śniegu. W warunkach nienaruszonych działalnością człowieka wody opadowe wsiąkają w grunt lub spływają po powierzchni i tworzą cieki wodne. Przyroda w naturalny sposób zorganizowała sobie gospodarowanie wodami opadowymi. Niestety intensywne antropogeniczne przekształcanie znacznych obszarów, budowa "betonowych" miast, zakłóciły naturalne wsiąkanie wód opadowych do gruntu. Rozbudowana sieć kanalizacyjna odprowadza niemal całą ilość wody do odbiorników. Przy długotrwałych, nawalnych deszczach rozwiązanie to jest jedną z ważniejszych przyczyn występowania katastrofalnych powodzi. Do historii przeszedł już okres, w którym wody opadowe można było traktować jako "umownie czyste". Wody (ścieki) opadowe zawierają znaczne ilości zawiesiny wraz z zagregowanymi zanieczyszczeniami takimi jak związki organiczne, metale ciężkie, bakterie itd. Problem ograniczenia niekorzystnego wpływu ścieków opadowych na środowisko gruntowe i wodne jest tematem wielu prac naukowobadawczych, również tej pracy. Polska przystępując do struktur unijnych była zobowiązana do dostosowania polskiego systemu prawnego do obowiązującego prawa UE we wszystkich dziedzinach. Podstawą przepisów UE jest zrównoważony rozwój, w Polsce obowiązkiem konstytucyjnym, a w UE ujęty w Europejskiej Polityce Ekologicznej. Ma ona na celu stworzenie takich warunków rozwoju, które pozwolą na zaspokojenie teraźniejszych potrzeb bez poświęcania zdolności przyszłych pokoleń do zaspokojenia swoich potrzeb. Działania Wspólnoty w obszarze ochrony środowiska opierają się na:  działaniach zapobiegawczych,  likwidacji powstałych szkód w środowisku, zwłaszcza u źródeł ich powstania,  zasadzie pokrywania kosztów szkód przez sprawcę. W myśl tego zasadą zrównoważonego rozwoju (gospodarowania) wodami deszczowymi jest zatrzymanie części lub całości deszczu na terenie, na który deszcz spadł, powo[...]

Gospodarowanie wodami opadowymi na obszarach zurbanizowanych DOI:10.15199/17.2020.2.4


  Wstęp Przez wiele lat kanalizacja deszczowa stanowiła podstawowy sposób odwodnienia terenów zurbanizowanych. Tworzył ją układ przewodów krytych wraz z urządzeniami i obiektami specjalnego przeznaczenia. Zaprojektowana zgodnie ze sztuką inżynierską funkcjonowała nie stwarzając większych trudności. W obecnych czasach pracuje i rozwija się w klimacie niepewności i ryzyka. Istnieje potrzeba zrównoważonej gospodarki wodami opadowymi i właściwego ich zagospodarowania. Kwestia zagospodarowania wód opadowych ze zlewni zurbanizowanych to od wielu lat ważny temat i złożony problem, z którym boryka się szereg miast Polski. Miasta to swoisty ekosystem, w którym harmonijnie powinni współistnieć ludzie, infrastruktura i przyroda. Wyzwaniem natomiast jest takie ukierunkowanie rozwoju miasta, aby pozytywnie oddziaływał na wszystkie obszary życia, również na jakość środowiska przyrodniczego. Współcześnie kanalizację deszczową należałoby rozumieć jako element systemu odwodnienia terenów zurbanizowanych będący w ścisłym powiązaniu z odbiornikiem. Upowszechnienie dachów zielonych i innych elementów zielonej infrastruktury w miastach i poza nimi, powinno być podstawowym działaniem na rzecz rozwoju gospodarczego, poprawy jakości życia ludzi i ochrony środowiska naturalnego. Zagrożenia i problemy wynikające z funkcjonowania współczesnych systemów kanalizacji deszczowych Jednym z najistotniejszych problemów związanych z funkcjonowaniem współczesnych systemów kanalizacji deszczowej to ich przeciążanie hydrauliczne oraz przeciążanie hydrauliczne odbiorników wód płynących (rzek miejskich). Intensywne opady, których natężenie przekracza często pojemność miejskich systemów kanalizacyjnych stanowią poważne zagrożenie powodziowe, zwane powodziami miejskimi. Katastrofy spowodowane ekstremalnymi zjawiskami hydrologiczno-meteorologicznymi niestety wykazują tendencję wzrostową. Główne problemy z powodzią miejską nie występują w korycie rzeki, ale przede wsz[...]

Ocena awaryjności wodomierzy i jej wpływ na stan niezawodności gospodarki wodomierzowej DOI:10.15199/17.2015.3.2


  Artykuł poświęcony jest badaniom wodomierzy w kontekście przyczyn i skutków usterek występujących podczas eksploatacji. Przeprowadzono badania ponad dwóch tysięcy liczników wody. Badania przeprowadzane były w trzech obszarach w zależności od powodu demontażu. W pierwszym obszarze badaniami objęto liczniki zdemontowane przed upływem okresu legalizacji. W drugim badano liczniki zdemontowane z końcem okresu legalizacji. Trzeci obszar stanowiły ekspertyzy wodomierzy czyli te przypadki, których wskazania kwestionowali odbiorcy wody. Wytypowano te wodomierze, których błędy pomiarowe dla przepływu minimalnego przekraczały zadaną wartość. W referacie zarysowano propozycję procesu modelowania bezpieczeństwa, jego liczbową analizę.1. Wstęp Zgodnie z zasadami rozliczania zużycia wody opartego na uregulowaniach prawnych z zakresu gospodarki wodno-ściekowej "ilość pobranej wody w budynkach wyposażonych w wodomierze główne, ustala się zgodnie z ich wskazaniami." Ten prosty z pozoru i oczywisty zapis rozporządzenia taryfowego zakłada, że wodomierze eksploatowane przez przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne są sprawne i właściwie dobrane oraz prawidłowo zamontowane u odbiorców. Przedstawiony materiał dotyczący awarii i uszkodzeń wodomierzy, jest wynikiem prowadzonych badań w punkcie legalizacyjnym wodomierzy wodociągów krakowskich. W literaturze przede wszystkim podejmowane są kwestie właściwego doboru wodomierza do instalacji i jego własności metrologicznycha. W tym artykule natomiast podjęto charakterystykę różnych rodzajów uszkodzeń wodomierzy oraz ich wpływ na funkcjonowanie systemu opomiarowania sprzedaży wody. Prowadzone badania, dotyczące uszkodzeń wodomierzy pozwalają na stworzenie komputerowych baz danych, które - podobnie jak bazy danych typu GIS (Geographic Information System) - stanowią wiodący kierunek nowoczesnej eksploatacji systemu zaopatrzenia w wodę [4,8]. 2. Charakterystyka spotykanych uszkodzeń wodomierzy i niepr[...]

Analiza wpływu wartości współczynnika opóźnienia na przepływy obliczeniowe w kanałach deszczowych


  W obliczeniach przepływów w kanałach deszczowych metodą stałych natężeń występuje współczynnik opóźnienia (φ), wynikający ze zjawiska retencji spływu wód deszczowych z powierzchni zlewni. Jest on najczęściej wyznaczany ze wzoru Bürkli, w zależności od powierzchni zlewni (na ogół) lub długości kanału (znacznie rzadziej). O jego bezwzględnej wartości decyduje stopień pierwiastka (n), przyjmowany na podstawie kształtu i charakterystyki zlewni, mając do dyspozycji najczęściej trzy wartości (n) (4,6,8). Doświadczenie wykazało, że bardzo nieprecyzyjne kryteria wyboru (n) powodują, że otrzymywane na ich podstawie wartości spływu są niedokładne i niedostosowane do warunków lokalnych. Propozycja zwiększenia liczby wartości wykładnika potęgi (n) we wzorze Bürkli wynikła z potrzeby rozszerzenia możliwości dokonania dokładniejszych obliczeń. W związku z tym zaproponowano w pracy [5] ich uszczegółowienie i dokładniejsze dostosowanie do warunków terenowych, pozwalające na poprawienie dokładności obliczeń szczególnie, że metoda stałych natężeń stosowana do obliczeń hydraulicznych przepływów w kanałach deszczowych daje w opinii specjalistów zaniżające wyniki w stosunku do metody granicznych natężeń, zwłaszcza wartości q obliczanej z wzoru Błaszczyka, która również jest oceniana jako zbyt niska w porównaniu do współcześnie opracowanych zależności, opartych o bardziej współczesne ciągi obserwacji wysokości opadów [4]. W tym artykule zaprezentowano analizę obliczeniową wpływu wartości współczynnika opóźnienia określanego na podstawie w/w propozycji na przepływy obliczeniowe w kanałach deszczowych, której zadaniem było sprawdzenie celowości praktycznego stosowania zaproponowanych (nadal dyskusyjnych) kryteriów przyjmowania wartości (n). Wstępna rewizja zaprezentowanej propozycji wykazała, że jest sens wprowadzenia zmian i uzupełnień, zmierzających do zwiększenia dokładności obliczeń i częstszego stosowania metody stałych natężeń do wymiar[...]

Analiza przyczyn różnicy bilansowej w ilości wody zużytej w budynkach wielolokalowych na przykładzie krakowskiego systemu opomiarowania dostawy wody


  Suma wskazań wodomierzy indywidualnych w mieszkaniach niemal zawsze różni się od wskazania wodomierza głównego i może osiągać znaczne wartości. W artykule przedstawiono najczęściej występujące przyczyny, uwarunkowania tego zjawiska. Analizie poddane zostały wodomierze budownictwa wielorodzinnego w Krakowie. Dotychczasowe doświadczenia z zakresu funkcjonowania krakowskiego systemu opomiarowania dostawy wody potwierdziły, że wśród głównych przyczyn powstawania różnic bilansowych są awarie i nieszczelności w instalacji wewnętrznej, nieopomiarowanie punktów czerpalnych oraz nieprawidłowości dotyczące własności metrologicznych wodomierzy.Wielu właścicieli i zarządców budynków wielolokalowych (wielorodzinnych), w których zamontowane są wodomierze indywidualne dla każdego lokalu, ma problemy ze zbilansowaniem wody. Problem niedoborów jakie muszą pokrywać zarządcy nieruchomości przy rozliczaniu się z dostawcami wody - zakładami wodociągowymi - systematycznie narasta. Różnica między wskazaniem wodomierza głównego i sumą wskazań wodomierzy indywidualnych może osiągać znaczne wartości. Dlaczego tak się dzieje? Przyczyn jest kilka i większość z nich, niestety, dla rozliczanych lokali się sumuje. W jaki sposób powstają niedobory - straty wody w budynkach? Skąd się biorą różnice pomiędzy wodomierzem głównym a wodomierzami indywidualnymi było i nadal jest przedmiotem wielu badań i analiz. W artykule przedstawia się wyniki badań tego zjawiska dla budownictwa wielorodzinnego w Krakowie. Obszar badań Zgodnie z zapisem Ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. 2001 nr 72 poz.747 z późn. zm) oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 Nr75 poz 690z późn. zm.) na każdym przyłączu wodociągowym powinien znajdować się wodomierz główny. Tak też jest w przypadku bloków mieszkalnych czyli budynków wielolokalowych. Obec[...]

Czy infiltracja to zjawiska niebezpieczne? DOI:10.15199/17.2015.5.8


  Zjawiska infiltracji oraz eksfiltracji, postępujące w czasie, potęgowane przez intensywne opady atmosferyczne mogą prowadzić do poważnych konsekwencji. Są to zarówno nieprawidłowości związane z prawidłową pracą oczyszczalni ścieków, jak również katastrofy kanalizacyjne. Systematyczny monitoring stanu sieci kanalizacyjnej oraz terenów zagrożonych powstawaniem osuwisk pozwala na minimalizację skutków infiltracji, a w razie potrzeby sporządzenie odpowiednich planów działań naprawczych.Wobec szybkiego postępu i rozwoju nowoczesnych technologii we wszystkich dziedzinach życia troska o dobry stan środowiska i racjonalne korzystanie z jego zasobów jest tematem szczególnej wagi. Podkreśla to Komisja Europejska w komunikacie z 20.09.2011 r. określającym "Plan działania na rzecz zasobooszczędnej Europy". Zasoby to nie tylko surowce mineralne lecz także gleby, woda, powietrze, ekosystemy. Bioretencja czyli zatrzymywanie wód opadowych przez gleby i rośliny oraz infiltracja efektywna tj. wnikanie wód opadowych do głębszych warstw wodonośnych stanowi naturalny obieg wody w przyrodzie. Obieg ten może być zakłócony przez wystąpienie intensywnych opadów atmosferycznych, które w konsekwencji prowadzą do powodzi, osuwisk czy problemów związanych z funkcjonowaniem sieci kanalizacyjnych. Tym dwóm ostatnim poświęcony jest ten artykuł. Aktywność osuwisk po okresie intensywnych opadów Infiltracyjna działalność wód opadowych należy do najczęściej spotykanych naturalnych przyczyn powstawania osuwisk. Woda, która infiltruje w głąb skał/gleby do powierzchni poślizgu, gdzie może gromadzić się w większej ilości tworzy warstewkę działającą jak "smar" ułatwiając proces przemieszczania się warstw gruntu, który w wyniku nadmiernego nawodnienia utracił stateczność. Katastrofalne opady deszczu w latach 1997-2000 oraz w roku 2010 ujawniły znaczenie tego typu zagrożenia. W Polsce osuwiska występują głównie na obszarze Karpat filszowych, rzadziej w Sudetach, w [...]

Możliwości wykorzystania infrastrukturalnego wskaźnika wycieków do oceny stanu technicznego wydzielonych stref sieci wodociągowej DOI:10.15199/17.2017.4.13

Czytaj za darmo! »

Praca dotyczy problemu wykorzystania wielkości infrastrukturalnego wskaźnika wycieków (ILI) do oceny stanu technicznego sieci wodociągowej, a tym samym działań podejmowanych w celu zmniejszenia strat wody. Bazą wyjściową do takich analiz jest budowanie bilansu opartego na systemach stacjonarnych oraz pomiarach w obrębie wydzielonych obszarów zasilania sieci wodociągowej (District Metered Area - DMA). Jako obiekt badań wytypowano jedną z wydzielonych stref krakowskiej sieci wodociągowej. Wskazano, iż szczególnie istotne dla poprawnej analizy jest spełnienie dwóch warunków: prawidłowe wyznaczenie strefy z uwzględnieniem warunków jakie musi ona spełniać oraz wykorzystanie kompletnych i wiarygodnych danych eksploatacyjnych. Zarówno w pierwszym jak i drugim przypadku, niezwykle pomocne mogą być systemy monitoringu i bazy danych GIS. W pracy pokazano przykład częściowo zafałszowanej oceny sytuacji eksploatacyjnej sieci wodociągowej, opracowanej w oparciu o obliczony na podstawie niepełnych danych eksploatacyjnych infrastrukturalny wskaźnik wycieków.1. Wprowadzenie Straty wody w sieci wodociągowej stanowią wciąż aktualny problem przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych. Może on być potęgowany koniecznością transportu wody, często na duże odległości, a także złym stanem technicznym sieci dystrybucyjnych. Całkowite wyeliminowanie strat wody jest niemożliwe, dlatego podstawowym zadaniem przedsiębiorstwa powinno być ich monitorowanie i utrzymywanie na poziomie akceptowalnym [4]. Wdrażanie systemu monitoringu pracy sieci wodociągowej w oparciu o realne odczyty z wodomierzy strefowych oraz u poszczególnych odbiorców, wprowadzenie pomiarów strefowych oraz dobowego bilansowania sprzedaży w strefach pomiarowo- -kontrolnych, jest sposobem na identyfi kację strat i w konsekwencji na ich ograniczenie w wyniku podejmowania stosownych działań [7]. Dokładne określenie strat wody jest niemożliwe, w praktyce można je tylko szacować z pewnym prz[...]

Szacowanie wielkośći zrzutu nieoczyszczonych ścieków w wyniku udzkodzenia sieci kanalizacyjnej grawitacyjnej z wykorzystaniem metod analizy niezawodnościowej DOI:10.15199/17.2017.7.6

Czytaj za darmo! »

Od wielu lat powstają w Polsce kilometry nowych sieci kanalizacyjnych. Według danych Małego Rocznika Statystycznego 2014 na przestrzeni ostatnich ośmiu lat przyrost długości sieci wyniósł blisko 40%. Jak pokazano w tab. trend ten odnosi się głównie do terenów wiejskich, w stosunku do których odrabiane są wieloletnie zaległości w tym zakresie. Tabela. Przyrost długości sieci kanalizacyjnej w Polsce Table. The growth of length of the sewage system in Poland Wyszczególnienie Rok 2005 2010 2011 2012 2013 Sieć kanalizacyjna w tyś. km. w tym: miasta wieś 80,1 43,3 36,8 107,5 51,9 55,6 117,7 54,2 63,5 125,6 55,8 69,8 132,9 57,6 75,3 Z jednej strony ma to ogromne znaczenie. W ramach korzyści można wymienić: - korzyści społeczne, do których zaliczyć należy m.in. podwyższenie standardu i jakości życia mieszkańców, poprawę jakości wody do spożycia, - korzyści środowiskowe, zmniejszenie zanieczyszczeń odprowadzanych do środowiska, - korzyści ekonomiczne, przede wszystkim zmniejszenie strat w środowisku oraz strat wody dostarczanej odbiorcom, zwiększenie atrakcyjności turystycznej i inwestycyjnej jednostki, rozwój jednostki. Niestety z drugiej strony, generuje to zwiększoną awaryjność sieci kanalizacyjnej czyli paradoksalnie poważne zwiększenie zagrożenia środowiska. Systemy sieciowe, zarówno te stare jak i wykonane niedawno odznaczają się obecnie dużą awaryjnością. Wśród czynników, przyczyn wpływających na przebieg naturalnego procesu starzenia się kanału oraz możliwość wystąpienia uszkodzenia sieci kanalizacyjnej należy wymienić: - czynniki związane z technologią budowy kanału (np. źle dobrany i zagęszczony grunt otaczający kanał) , - ewentualne przeciążenie hydrauliczne kanału (np. powódź, nieplanowany rozwój jednostki), - globalny zanik dostawy energii elektrycznej, - niekontrolowane zrzuty do kanalizacji ścieków o działaniu szkodliwym, - zjawiska reologiczne w gruncie (np. tąpnięcia górnicze, trzęsienia ziemi)[...]

 Strona 1