Wyniki 1-7 spośród 7 dla zapytania: authorDesc:"Bożena Sosnowska"

Naturalne składniki roślin o właściwościach konserwujących


  Rośliny posiadają mechanizmy chroniące je przed uszkodzeniami związanymi z rozwojem bakterii, drożdży lub grzybów pleśniowych, produkując substancje chemiczne o działaniu hamującym wzrost drobnoustrojów lub powodujące lizę komórek tych organizmów. Człowiek od wieków wykorzystywał te właściwości, stosując części roślin bądź otrzymane z nich ekstrakty jako dodatki do żywności w celu przedłużenia jej trwałości. Obecnie konsumenci preferują żywność jak najmniej przetworzoną, złożoną z naturalnych składników, stąd zainteresowanie konserwantami naturalnego pochodzenia. W artykule omówiono właściwości bakteriostatyczne i fungistyczne wybranych substancji wytwarzanych przez rośliny. Konsumenci chętniej wybierają żywność, która nie zawiera chemicznych środków konserwujących, stąd zainteresowanie dodatkami pochodzenia naturalnego, które mogą zapewnić bezpieczeństwo produktu [1]. Należy jednak pamiętać, że pojęcie "naturalne" nie znaczy "bezpieczne dla zdrowia". Przy stosowaniu wyizolowanych dodatków należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza wtedy, gdy nie mają one charakterystycznego smaku, zapachu lub barwy, co grozi ich przedawkowaniem [2]. Naturalne składniki pochodzenia roślinnego i zwierzęcego mogą mieć zastosowanie w ograniczeniu wzrostu drobnoustrojów chorobotwórczych w sałatkach, sosach sałatkowych, dżemach, galaretkach i sokach. Substancje pochodzenia naturalnego mają zróżnicowane właściwości przeciwdrobnoustrojowe i antyoksydacyjne, mogą zmieniać właściwości ścian komórkowych lub przerywać wzrost mikroorg[...]

Napoje energetyzujące a bezpieczeństwo zdrowotne DOI:10.15199/65.2015.12.3


  W ostatnich latach na świecie, w tym w Polsce, dynamicznie wzrasta spożycie napojów energetyzujących. Swoją popularność zawdzięczają one zawartości biologicznie aktywnych substancji, które wpływają na funkcjonowanie organizmu, np. poprawiają nastrój lub wytrzymałość fizyczną, zmniejszają senność czy znoszą zmęczenie. Do najczęściej stosowanych należą: kofeina, guarana, tauryna, gorzka pomarańcza, żeń-szeń (ginseng),glukuronolakton, inozytol i L-karnityna. Substancje te stają się istotnymi składnikami diety z powodu zwiększonego spożycia napojów energetyzujących. W artykule przedstawiono potencjalne korzyści, ale również zagrożenia zdrowotne wynikające z konsumpcji napojów energetyzujących. W Polsce napoje energetyzujące zostały uznane za środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego.W ostatnich latach zarówno w Polsce, jak i na świecie odnotowuje się coraz większe zainteresowanie konsumentów napojami bezalkoholowymi, w tym funkcjonalnymi. Napoje funkcjonalne, czyli napoje o zwiększonej zawartości składników odżywczych i bioaktywnych, są przeznaczone dla określonej grupy konsumentów, np. sportowców czy osób zmęczonych, żyjących w ciągłym stresie. Wyróżnia się kilka kategorii tych napojów:  wzbogacane - przygotowane na bazie ziół, wody z dodatkiem witamin oraz składników mineralnych,  przeznaczone dla sportowców - izotoniczne, hipertoniczne, hipotoniczne,  energetyzujące - zawierające kofeinę lub taurynę,  typu "wellness" - o konkretnym działaniu prozdrowotnym [3, 21]. Napoje energetyzujące, inaczej energizery lub psychodrinki, są zaliczane do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, skierowane głównie do osób dorosłych, mających wzmożony wysiłek umysłowy i fizyczny. Popularność, działania wizerunkowe i sprzedaż napojów energetyzujących koncentrują się głównie na podkreśleniu korzyści wynikających z ich stosowania, takich jak wzrost energii, koncentracji, zdo[...]

Warzywa ekologiczne i konwencjonalne


  W artykule omówiono pojęcie żywności ekologicznej, porównano jakość warzyw z produkcji ekologicznej z jakością warzyw z produkcji konwencjonalnej. Badania przeprowadzone w Polsce i na świecie dowodzą, że warzywa ekologiczne w większości przypadków zawierają więcej związków fenolowych, witaminy C, cukrów i związków mineralnych niż warzywa z produkcji konwencjonalnej. Nie jest to jednak regułą, bo często wpływ na wynik ma odmiana warzywa, które uprawiano. Produkty ekologiczne zawierają mniej azotanów i pestycydów, są więc atrakcyjniejsze dla konsumenta. Na podstawie dotychczasowych badań trudno jest określić, które z warzyw zawierają mniej metali ciężkich, gdyż trafiają one do roślin z wielu źródeł.W ostatnich latach obserwuje się szybki rozwój rolnictwa ekologicznego. Od 2001 do 2011 r. liczba gospodarstw ekologicznych z certyfikatem wzrosła w Polsce o ok. 1700% [3], a powierzchnia użytków rolnych pod uprawy ekologiczne zwiększyła się o 1800% [3]. Ogółem w 2011 r. w Polsce liczba gospodarstw ekologicznych z certyfikatem wynosiła 15 234 [3]. Coraz większe jest również zainteresowanie żywnością ekologiczną uznawaną za bezpieczniejszą dla zdrowia człowieka. Często wynika to z zakazu stosowania sztucznych nawozów i pestycydów w produkcji ekologicznej [21]. Panuje opinia, że rośliny z produkcji ekologicznej na ogół mają wyższą wartość odżywczą. Szukanie różnic pomiędzy roślinami z produkcji ekologicznej a roślinami z produkcji konwencjonalnej było przedmiotem wielu prac badawczych. Wynika z nich, że różnice te są często bardzo znaczące. CO TO JEST ŻYWNOŚĆ EKOLOGICZNA? Produkcja żywności ekologicznej opiera się na ściśle określonych zasadach zawartych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych uchylającym rozporządzenie (EWG) nr 2092/91. Żywność ekologiczna musi być odpowiednio oznakowana. Zgodnie z prawem obowiązującym w Polsce produkt ekologiczny powinien mi[...]

Chromatografia gazowa w wykrywaniu zafałszowań żywności DOI:10.15199/65.2015.2.6


  W artykule omówiono zastosowanie chromatografii gazowej do wykrywania zafałszowań herbaty, kawy, win, soków, napojów spirytusowych, olejów, miodów, mleka, serów i mięsa. Za pomocą chromatografii gazowej oznacza się związki lotne po ekstrakcji comlub związki nielotne po ekstrakcji i derywatyzacji. Związki te są wskaźnikami zafałszowań produktów żywnościowych. Obróbka danych metodami chemometrycznymi wskazuje różnice między produktami autentycznymi i zafałszowanymi.Żywność zafałszowana to taka, której jakość jest niezgodna z przepisami prawnymi lub nieprawidłowo oznakowana. Fałszowanie produktów żywnościowych polega na dodawaniu substancji zmieniających ich skład, dokonywaniu zabiegów technologicznych ukrywających rzeczywisty skład lub nadających im wygląd produktów odpowiedniej jakości, a także podawaniu na opakowaniu nieprawdziwych informacji o nazwie, składzie, pochodzeniu, terminie przydatności do spożycia (lub dacie minimalnej trwałości) oraz zawartości netto [19]. Fałszowanie żywności jest oszustwem w stosunku do konsumentów, a także naraża ich zdrowie [19, 23]. Z tych względów wykrywanie zafałszowań żywności jest nieustannie ważną tematyką badawczą. Do wykrywania zafałszowań żywności stosuje się metody fizykochemiczne, biologii molekularnej, immunologiczne w połączeniu z analizami chemometrycznymi umożliwiającymi obróbkę danych [19, 27]. Chromatografia jest metodą fizykochemiczną, jedną z głównych metod separacyjnych. Rozdział składników próbki odbywa się dzięki podziałowi między dwie fazy: stacjonarną i ruchomą [24, 26]. Rozróżnia się wiele metod chromatograficznych, np. w zależności od stanu skupienia fazy ruchomej, chromatografię gazową, cieczową i fluidalną [26]. W chromatografii gazowej (GC) fazą ruchomą jest gaz, zwany gazem nośnym. Metodę chromatografii gazowej stosuje się do wykrywania zafałszowań produktów żywnościowych, gdyż umożliwia w jednym procesie analizę jakościową złożonej mieszaniny oraz ilości[...]

Evaluation of toxicity of selected pesticides, their metabolites and production impurities to the human white and red blood cells Ocena toksyczności wybranych pestycydów, ich metabolitów i zanieczyszczeń produkcyjnych w stosunku do białych i czerwonych krwinek człowieka DOI:10.15199/62.2016.12.6


  Chem. and physiol. properties of bromfenvinphos, chlorfenvinphos and glyphosate were reviewed with 22 refs. Their metabolites and potential impurities were also taken into consideration. Przedstawiono wyniki badań wpływu dwóch insektycydów (bromfenwinfos i chlorfenwinfos) oraz herbicydu glifosat, a także ich metabolitów oraz zawartych w preparatach pestycydowych potencjalnych zanieczyszczeń, na erytrocyty i jednojądrzaste komórki krwi człowieka (głównie limfocyty). W ramach współpracy Instytutu Przemysłu Organicznego (IPO) w Warszawie z Katedrą Biofizyki Skażeń Środowiska (KBSŚ) Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego zbadano wpływ bromfenwinfosu, chlorfenwinfosu i glifosatu (rys. 1) oraz ich potencjalnych zanieczyszczeń i metabolitów na komórki krwi człowieka. Nieselektywne działanie pestycydów, powstawanie ich metabolitów i produktów transformacji środowiskowej kumulujących się w łańcuchu pokarmowym, skłania do prowadzenia badań ich toksyczności, celem ochrony organizmów, w tym i człowieka, przed ubocznym działaniem tych związków. Wpływ pestycydów na organizmy żywe i środowisko był często badany, ale są tylko nieliczne prace dotyczące metabolitów tych związków i ich pochodnych. Obecnie kwestię dopuszczania do obrotu środków ochrony roślin w Unii Europejskiej reguluje rozporządzenie1), dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin. Zgodnie z tym rozporządzeniem konieczne jest określenie ewentualnej toksyczności metabolitów pestycydów i ich produkcyjnych zanieczyszczeń. Wcześniej zdarzały się sytuacje produkowania preparatów, których zanieczyszczenia były wielokrotnie bardziej toksyczne niż sama substancja aktywna2). Bromfenwinfos jest insektycydem i akarycydem. Należy do grupy estrów kwasu fosforowego. Jego wytwarzanie i możliwe zastosowania opracowane zostały w IPO we współpracy z Wydziałem Chemicznym Politechniki Łódzkiej. Bromfenwinfos był stosowany jako substancja aktywna w preparatach [...]

Chmiel ekologiczny - najlepszy surowiec do produkcji piwa DOI:10.15199/64.2018.4.5


  Chmiel wykorzystywany jest głównie w przemyśle piwowarskim i farmaceutycznym. Właściwości lecznicze tej rośliny są znane od wieków. Związki decydujące o atrakcyjności tego gatunku gromadzą się w kwiatostanach żeńskich zwanych potocznie szyszkami. Chmiel ma działanie uspokajające, hamujące nadmierną pobudliwość, a dzięki zawartości polifenoli chroni przed chorobami chronicznymi, takimi jak: nowotwory, cukrzyca, choroby serca i inne. Większość polifenoli chmielu to flawanole typu tanin. Kilka polifenoli jest unikalnych, tzn. występują prawie wyłącznie w chmielu, jak np. ksantohumol, który jest chalkonem. Jako jeden z najefektywniejszych związków bioaktywnych w chmielu reprezentuje on 82-89% całkowitej zawartości wszystkich prenylowanych flawonoidów identyfikowanych w różnych odmianach chmielu europejskiego [1]. Flawonoidy, w tym chalkony, hamują proliferację komórek i wzrost guzów nowotworowych. Ksantohumol hamuje proliferację komórek in vitro, m.in. w przypadku raka sutka, jelit oraz jajnika [2]. Potwierdzone prozdrowotne działanie na organizm człowieka związków zawartych w chmielu klasyfikuje je jako pożądane w diecie bioaktywne składniki żywności. Dlatego ostatnio chmiel wykorzystywany jest do produkcji nutraceutyków oraz żywności i napojów funkcjonalnych. Do piwa produkowanego w dużych browarach dodaje się przede wszystkim ekstrakt chmielowy CO2, który jest znacząco zubożony o substancje biologicznie aktywne. Podczas produkcji ekstraktu związki te pozostają w poprodukcyjnych odpadach chmielowych, które są przez to cennym źródłem tych substancji, jak np. ksantohumolu. Dlatego najwartościowsze piwo jest produkowane wtedy, gdy podczas jego wytwarzania stosuje się chmiel w postaci wysuszonych szyszek lub granulatu. A szczególnie wartościowe piwo uzyskiwane jest z produktów ekologicznych bogatych w związki bioaktywne oraz pozbawionych syntetycznych dodatków i pozostałości pestycydów. Doświadczenia przeprowadzone na małych zwierzętach [...]

Impact of number of chambers in a primary settling tank on the chemical and microbiological pollution removal from household sewage Wpływ liczby komór osadnika wstępnego na efekty usuwania zanieczyszczeń chemicznych i mikrobiologicznych ze ścieków bytowych DOI:10.15199/62.2015.11.11


  Two multi-chamber settling tanks were analyzed to det. the effect of the no. of chambers for contaminant removal from domestic sewage. An increase in the chamber no. from 2 to 4 did not result in any improvement of the removal efficiency. The biol. O2 demand, COD, no. of coliforms (including fecal coliform) as well as total suspended solids, N and total P were even markedly higher after pretreatment in the 4-chamber settling tank than after pretreatment in the 2-chamber one. Analizowano funkcjonowanie dwóch wielokomorowych osadników wstępnych w celu określenia wpływu liczby komór na stopień usuwania zanieczyszczeń ze ścieków bytowych. Badania wykonane w osadnikach 2- i 4-komorowym wykazały, że większa liczba komór osadnika wstępnego nie wpływa na uzyskanie wyższych efektów usuwania zanieczyszczeń chemicznych i mikrobiologicznych. W osadniku 2-komorowym stopień zmniejszenia BZT5, ChZT i liczebności bakterii coli (w tym typu kałowego) oraz usunięcia zawiesin ogólnych, azotu i fosforu ogólnego był wyraźnie wyższy niż w osadniku 4-komorowym. Osadnik wstępny jest jednym z najważniejszych urządzeń stosowanych do mechanicznego oczyszczania ścieków przemysłowych i bytowych. W osadniku wstępnym usuwane są zawiesiny łatwo opadające dzięki powolnemu laminarnemu przepływowi ścieków, który pozwala opaść zawiesinom mającym gęstość niewiele większą od wody1, 2). Niekiedy rezygnuje się z budowy osadnika wstępnego3) kosztem większego obciążenia etapu biologicznego, co pozwala zaoszczędzić część kosztów, jednak eksploatacja oczyszczalni wyposażonej w osadnik wstępny jest z reguły łatwiejsza. Współczesne oczyszczalnie zwykle wyposażone są w osadniki wstępne, w których usuwa się do 60-70% całkowitej ilości zawiesin organicznych, 25-40% BZT5, a także produkuje się osad wstępny. W trakcie jego fermentacji tworzą się lotne kwasy tłuszczowe, wspomagające procesy biologicznego usuwania azotu i fosforu ze ścieków, usuwane są oleje i tłuszcze, a [...]

 Strona 1