Wyniki 1-4 spośród 4 dla zapytania: authorDesc:"Marek A. Jakubiak"

Początki kształcenia inżynierów-elektrotechników w II Rzeczypospolitej


  Pod koniec I wojny światowej na ziemiach polskich istniały trzy wyższe uczelnie techniczne: Politechnika Warszawska, Szkoła Politechniczna we Lwowie (od 1921 r. jako Politechnika Lwowska) i Akademia Górnicza w Krakowie. Uczelnie te kształciły studentów w istniejących wówczas obszarach wiedzy technicznej, takich jak chemia, górnictwo, metalurgia, aerodynamika, elektryczność, mechanika, inżynieria lądowa i budownictwo. Na początku XX wieku, w związku z odkryciami w dziedzinie elektryczności i elektromagnetyzmu, następował niezwykle szybki rozwój nowej gałęzi, nazwanej elektrotechniką. W chwili odzyskania przez Polskę niepodległości infrastruktura przemysłowa w elektrotechnice na terenach ziem polskich pod zaborami była niezwykle uboga. Młody kraj potrzebował dla swojego rozwoju zbudowania elektrowni i systemu sieci przesyłowych, żeby zapewnić harmonijny rozwój nowoczesnego przemysłu i rosnących potrzeb społeczeństwa. Dotyczyło to również rodzących się technik i technologii, które dzisiaj określa się mianem telekomunikacja i radioelektronika. Niestety, brakowało przede wszystkim odpowiednio wykwalifikowanych kadr inżynierskich, co natychmiast dostrzegły władze uczelni technicznych. W niniejszym artykule przedstawiono proces organizacji i wprowadzania dydaktyki oraz badań naukowych w obszarze elektrotechniki w polskich uczelniach technicznych. Scharakteryzowano kolejno tworzenie programów nauczania, powstawanie zespołów badawczych i laboratoriów w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Pominięto jednak przedstawienie zarówno sylwetek najwybitniejszych polskich uczonych, jak również dokonanych osiągnięć w dziedzinie elektrotechniki. Bazę źródłową publikacji stanowią monografie, opracowania i programy nauczania dotyczące tej problematyki. Geneza elektrotec hniki w Pol sce mi ędzywojennej Początki elektrotechniki, jako dziedziny powszechnie stosowanej w branżach przemysłowych i gospodarce państw europejskich, sięgają swymi korze[...]

Lwowscy pionierzy telekomunikacji


  Zgodnie z powszechną opinią historyków nauki, głównym ośrodkiem, w którym rodziła się polska telekomunikacja, była Warszawa. Światowej sławy uczeni, którzy współtworzyli tę nową dziedzinę, tacy jak Janusz Groszkowski, Mieczysław Pożaryski, Stanisław Kuhn czy też Stanisław Ryżko, byli profesorami Politechniki Warszawskiej. Warto jednak pamiętać, że istotny wkład w rozwój telekomunikacji na ziemiach polskich wniosła również Politechnika Lwowska, jej profesorowie i absolwenci. Początki kształcenia w dziedzinie telekomunikacji były nierozerwalnie związane z elektrotechniką. Pomimo że na uczelniach technicznych ówczesnej Europy realizowano programy nauczania tego kierunku już od lat trzydziestych XIX w., to we lwowskiej placówce pierwszy wykład dotyczący tej tematyki został wygłoszony na Wydziale Mechanicznym Szkoły Politechnicznej dopiero w roku akademickim 1889/1890. W rok później na mocy rozporządzenia Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego ustanowiono Nadzwyczajną Katedrę Elektrotechniki, nazwaną potem Katedrą Elektrotechniki Ogólnej [7]. Bardzo istotnym problemem dla władz uczelni było skompletowanie obsady wszystkich stanowisk naukowo-dydaktycznych w Katedrze oraz rozbudowa zaplecza laboratoryjno-badawczego. Po rozpisaniu konkursu na stanowisko kierownika katedry, który został wygrany przez prof. Romana Dzieślewskiego, podjęto decyzję o zatrudnieniu od roku akademickiego 1891/1892 inż. Jana Blautha, dr. Kazimierza Żórawskiego oraz inż. Michała Kornellego. W tym samym roku wymienione osoby uzyskały habilitacje, a tym samym veniam legendi do prowadzenia specjalistycznych wykładów. Ponadto dzięki kredytom przyznanym Szkole Politechnicznej we Lwowie i staraniom kierownika katedry udało się również zorganizować Laboratorium Elektrotechniczne z bardzo nowoczesną aparaturą pomiarową [8]. W roku 1908 powstała Katedra Elektrotechniki Konstrukcyjnej, którą kierował profesor Aleksander Rothert. Staraniem profesora Dz[...]

Udział kadry Politechniki Lwowskiej w budowie przemysłu chemicznego II Rzeczypospolitej


  Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. okazało się, że większość struktury przemysłowej ziem przejętych spod jurysdykcji zaborców została albo całkowicie zniszczona, albo nadawała się do natychmiastowej modernizacji. Konieczność odbudowy oraz unowocześnienia polskich zakładów i przedsiębiorstw przemysłowych wynikała również ze zmian, jakie nastąpiły w gospodarce światowej na początku XX w. Większość krajów bowiem stopniowo odchodziła od dominacji rolnictwa na rzecz przemysłu, w szczególności nowych branż, takich jak chemia, elektrotechnika i telekomunikacja. Dążąc do tego, by polskie wyroby przemysłowe mogły konkurować z europejskimi należało podnieść techniczny i technologiczny poziom produkcji. Chemia z racji swej specyfiki odgrywała szczególną rolę w szeroko rozumianym procesie industrializacyjnym II Rzeczypospolitej1). Mogła być wykorzystywana zarówno w przemyśle ciężkim, jak i lekkim, dzięki czemu łatwo zyskała status jednej z podstawowych gałęzi, które powinny być modernizowane w tzw. pierwszej kolejności. Ciężar realizacji tego zadania spoczywał w ogromnej mierze na polskich uczelniach technicznych, z których najbardziej zaangażowana w powojennej dekadzie była Politechnika Lwowska. W pierwszym składzie osobowym kadry akademickiej Politechniki Lwowskiej znajdowali się profesorowie, adiunkci i asystenci, którzy doświadczenia zawodowe zdobywali początkowo za granicą. Kształcąc się w wyższych uczelniach technicznych Niemiec, Francji czy Włoch, po powrocie do kraju przekazywali swoją wiedzę i osiągnięcia badawcze, wdrażając ich znaczącą część w tworzenie nowoczesnych zakładów przemysłowych. Celem artykułu jest przede wszystkim ukazanie wkładu chemików z Politechniki Lwowskiej w industrializację Polski międzywojennej. Została również uwzględniona kwestia odpowiedniego kształcenia kadry inżynierskiej poprzez opracowanie nowoczesnych programów nauczania i budowę właściwej struktury Wydziału Chemiczn[...]

Początki kształcenia inżynierów-chemików na ziemiach polskich DOI:10.12916/przemchem.2014.1500


  Historia chemii jako dziedziny będącej przedmiotem zainteresowania ze strony gremium akademickiego, jak również jako nauki stosowanej, sięga w Europie początków renesansu. Większość uniwersytetów europejskich wprowadzało w tym okresie kierunki studiów związane z różnymi obszarami chemii. Upowszechnienie dostępu do wiedzy, które nastąpiło dzięki wynalazkowi druku i maszyn drukarskich pozwoliło na szybki rozwój nauk chemicznych. Pierwsze znane dzieło z tej dziedziny autorstwa Georgiusa Agricoli De re metallica libri XII zostało wydane w Bazylei w 1556 r. i było poświęcone analizie chemicznej poszczególnych metali oraz górnictwu i hutnictwu jako dziedzinom powiązanym z chemią1). W Polsce na przełomie XVI/XVII w. rozwój chemii jako dyscypliny naukowej przebiegał bardzo dynamicznie. W 1517 r. w Krakowie powstało pierwsze laboratorium chemiczne Camera Separatoria, a ok. 1570 r. w traktacie De secretis antimonii Aleksander Suchtenz definiował chemiczne sposoby badania złota i srebra, posługując się przy tym fachowym słownictwem1). Rozwój nauki i postęp technologiczny były głównymi "siłami napędowymi" rewolucji przemysłowej, która przyniosła m.in. pilną potrzebę kształcenia kadr technicznych. Podczas gdy państwa Europy Zachodniej powoływały do funkcjonowania pierwsze akademie techniczne i politechniki, na ziemiach polskich pod zaborami brakowało tego typu uczelni. Dopiero w XIX w. wysiłkiem społeczeństwa polskiego powstały kolejno w Kielcach, Warszawie i Lwowie placówki kształcące inżynierów w takich dziedzinach, jak budownictwo lądowe, mechanika, górnictwo i chemia. Celem niniejszej publikacji jest scharakteryzowanie zagadnień dotyczących genezy kształcenia inżynierów-chemików na ziemiach polskich w okresie od początku XIX w. aż do odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. W pierwszej części artykułu przedstawione są historyczno-społeczne uwarunkowania, których konsekwencją było otwarcie na ziemiach polskich wyż[...]

 Strona 1