Wyniki 1-8 spośród 8 dla zapytania: authorDesc:"Marian Kwiatkowski"

150-lecie pierwszego polskiego podręcznika technologii chemicznej

Czytaj za darmo! »

W zbiorach Biblioteki Narodowej są przechowywane dwa egzemplarze podręcznika pt. "Zasady technologii chemicznej obejmujące wiadomości treściwie zebrane ofabrykacyi i użytkach ważniejszych produktów mineralnych", napisanego przez Teofila Rybickiego i wydanego w 1846 r. przez księgarza z Warszawy S.H. Merzbacha. Ta niewielka książka o wymiarach 11x18,5 cm, licząca 326 stron podstawowego tekstu,[...]

Uciążliwe odpady przemysłu organicznego DOI:

Czytaj za darmo! »

Omówiono specyficzne zagrożenia środowiska naturalnego wynikające z aktywności biologicznej znacznej części odpadowych związków organicznych, ich zdolności do przenoszenia się w łańcuchach pokarmowych oraz do kumulowania się w żywych organizmach i w poszczególnych elementach środowiska. Wskazano na ekologiczne następstwa tych zjawisk. Źródłem odpadów w przemyśle chemicznym są zanieczyszczenia surowców, surowce, które nie przereagowały w czasie syntezy, produkty reakcji ubocznych, pomocnicze substancje stosowane w toku produkcji, a ponadto odpady powstające w procesie użytkowania gotowych wyrobów. W większości wypadków powstawanie odpadów jest nieuniknionym skutkiem uszlachetniania surowców oraz użytkowania wyrobów. Można jednak - i wręcz należy - dążyć do ograniczenia ich ilości, zmniejszenia uciążliwości oraz do wykorzystania jako surowców wtórnych, zwłaszcza w procesach, w których powstają. Nadmierne ilości odpadów powstają najczęściej tam, gdzie stosuje się przestarzałe technologie (w naszym kraju dzieje się tak obecnie przede wszystkim na skutek braku środków na przeprowadzenie gruntownych modernizacji) oraz przestarzałe i nadmiernie zużyte urządzenia, gdzie brakuje wielu zabezpieczeń oraz urządzeń pomocniczych (w tym aparatury pomiarowej, magazynów, środków transportu) i gdzie niewłaściwie eksploatuje się urządzenia (niewystarczająca liczebnie załoga, niedbalstwo) oraz tam, gdzie istnieją niedostatki organizacyjne (brak norm jakości surowców wtórnych, niewystarczające zachęty w postaci dogodnych cen, ulg podatkowych, korzystnego oprocentowania kredytów). Ponadto gromadzenie się odpadów jest rezultatem braku regionalnych przetwórni (działających na zasadach komercyjnych), w których zbiorowo przetwarzano by powszechnie występujące typy odpadów, np, sorbenty, rozpuszczalniki, odpadowe kwasy, substancje zawierające metale kolorowe, odpadowe solanki, nie wykorzystane lub zużyte produkty naftowe, smoły itp. Niektóre z odpadów m[...]

Niezawodność urządzeń przemysłu chemicznego DOI:

Czytaj za darmo! »

Efektywność produkcji przemysłu chemicznego zależy w znacznej mierze od niezawodnego działania jego urządzeń. W artykule omówiono fizyczne podstawy niezawodności eksploatacyjnej aparatów, maszyn i innych urządzeń tego przemysłu. Ogólne warunki niezawodności działania urządzeń przemysłu chemicznego formułuje teoria niezawodności. Niezmiernie istotna dla praktyki jest jednak umiejętność odczytywania fizycznych treści zawartych w modelach tej teorii, o czym będzie mowa w niniejszym artykule. Wszystkie czynniki decydujące o niezawodności urządzeń można podzielić na następujące grupy: 1. Formalne właściwości zbioru elementów urządzenia, takie jak rodzaj ich powiązań funkcjonalnych: szeregowy (łańcuchowy) lub równoległy, a także liczba elementów występujących w poszczególnych łańcuchach oraz liczba równoległych rozgałęzień łańcuchów funkcjonalnych. 2. Trwałość tworzyw zastosowanych do wykonania elementów, tzn. ich wytrzymałość mechaniczna, odporność na działanie czynników chemicznych, na zużycie pod wpływem tarcia itd. 3. Trwałość konstrukcyjna elementów, wynikająca z ich ukształtowania i zwymiarowania. * 4. Fizyczny sposób powiązania współpracujących elementów. 5. Przestrzenne rozmieszczenie elementów w urządzeniu. 6. Podatność elementów i ich zespołów na zanieczyszczenie. 1. Zastosowane specjalne zabezpieczenia urządzenia (osłony, usztywnienia, zabezpieczenia przed prądami błądzącymi i elektrycznością statyczną, blokady itp.). 8. Dynamiczne właściwości urządzenia. 9. Stosunek ilości energii i surowców rozpraszanych w otoczeniu (traconych) do całkowitej ilości energii i surowców przetwarzanych przez urządzenie, a także sposób ich rozpraszania. 10. Przyjęta zasada działania urządzenia. *] Fotografię Autora zamieściliśmy w nr. 6/88 na s. 261 (red.). Niezawodność nie jest jednak tylko cechą własną urządzeń. Charakteryzuje ona cały system eksploatacji, zależy bowiem także od sposobów użytkowania oraz obsługiwania urządzeń, od środow[...]

Wyroby przemysłu chemicznego w środowisku naturalnym DOI:

Czytaj za darmo! »

Przedstawiono zagrożenia środowiska naturalnego w wyniku masowego wykorzystywania wyrobów przemysłu chemicznego w gospodarce. Omówiono skutki ekologiczne produkcji pestycydów i ich stosowania. Rozwojowe zamierzenia przemysłu chemicznego spotykają się zwykle z nieufnością opinii publicznej oraz z licznymi zastrzeżeniami administracji ochrony środowiska. Chociaż chemia nie należy do głównych sprawców szkód w środo- Dr in ż . M a r ia n KW IA TK OW SK I W r o k u 1949 u k o ń c z y ł W y d z ia ł C h em ic z n y P o li te c h n ik i W ro c ław s k ie j. J e s t k ie ro w n ik iem Z a k ła d u I n ż y n ie r ii C h em ic z n e j w I n s ty tu c ie P r z em y s łu O rg a n ic z n e g o w W a r s z aw ie . S p e c ja ln o ś ć : in ż y n ie r ia c h em ic z n a — m o d e low a n ie , te c h n o lo g ic z n e p r o je k to w a n ie i t e o r i a e k s p lo a ta c ji u r z ą d z e ń t e c h n ic z n y c h . wisku, to jednak rozmaitość i złożoność jej oddziaływań może stwarzać niemałe trudności, przeważnie o zasięgu lokalnym. Dystrybucja i konsumpcja niektórych wyrobów chemicznych, ze względu na ich masowy i przestrzenny charakter (jak np. nawozów mineralnych, pestycydów, środków powierzchniowo czynnych, chemikaliów przeznaczonych dla gospodarstwa domowego) lub też dużą aktywność biologiczną i bliski kontakt z człowiekiem albo z innymi organizmami żywymi (kosmetyki, leki, pasze i żywność syntetyczna oraz syntetyczne dodatki do nich, niektóre składniki opakowań, naczyń, odzieży, zabawek dla dzieci), przenosi te zagrożenia daleko poza obszar wytwarzania. Podstawą racjonalnych działań zabezpieczających jest znajomość właściwości tych wyrobów określających stopień zagrożenia ludzi i środowiska. Niezbędna jest więc wiedza o drogach przenikania ich biologicznie aktywnych składników do organizmów żywych, o mechanizmach ich działania oraz o rozkładzie natężenia skutków tego działania u różnych gatunków organizmów, czyli o selektywn[...]

Postępy technologii formulacji postaci wyrobów chemicznych DOI:

Czytaj za darmo! »

Omówiono znaczenie formulacji postaci wyrobów, postępy technologii formulacji oraz nowe ujęcie zagadnienia jakości wyrobów chemicznych. Większość wyrobów przemysłu chemicznego jest poddawana przed użyciem określonym zabiegom przygotowawczym. Stosunkowo późno dostrzeżono znaczenie fabrycznego przystosowania wyrobów do użytkowania, czyli ich formulacji. Operacja ta polega na nadawaniu produktom chemicznym pożądanej — z punktu widzenia najszerzej rozumianych potrzeb użytkownika wynikających z warunków tra n s portu, magazynowania oraz stosowania — postaci (formy użytkowej, handlowej) oraz ich uszlachetnianiu za pomocą odpowiednich dodatków. Formę przygotowanego w ten sposób wyrobu, wymagającą bezpośrednio przed użyciem tylko prostego rozcieńczenia lub uzupełnienia masowym składnikiem, nazywa się przedmieszką (premiksem), a w wypadku polimerów wymagających w procesie aplikacji dokończenia polimeryzacji —■ prepolirnerem. Ponieważ nadawanie wyrobom odpowiedniej formy nie jest tylko sprawą wygody użytkownika, lecz przede wrszystkim decyduje — i to często w znacznym stopniu —- o efektywności, czyli o kosztach ich użycia, przeto obserwuje się rosnące dążenie do rozwijania technologii formulacji wyrobów. Staje się ona przedmiotem naukowTej specjalizacji oraz konkurencji handlowej. W przeciwieństwie do tych ogólnych tendencji, w naszym przemyśle chemicznym omawiany problem nie jest dostatecznie doceniany. Postać wyrobu i dodatki regulujące poszczególne jego cechy są dostosowywane do techniki jego stosowania. Chodzi mianowipie o to, aby określony wyrób mógł być dozowany w sposób prosty i precyzyjny oraz równomiernie roz-^ prowadzany w obszarze stosowania, np. na powierzchni (w takim wypadku ważne jest zapewnienie trwałości jej po*) F o to g ra fię A u to ra z amieściliśmy w nr. 6/86 n a s tr. 290 (recL.) **) Nazewnictwo dotyczące fo rm u la c ji posta ci w y ro b ów nie je s t jeszcze u sta lo n e [...]

Nowe rozwiązania w ochronie środowiska naturalnego w przemyśle chemicznym Szwajcarii i Republiki Federalnej Niemiec DOI:

Czytaj za darmo! »

Zasygnalizowano najbardziej interesujące nowości oraz tendencje w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego. Pominięto problemy toksykologii klasycznej. Dzięki stypendium Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju Przemysłowego, współpracującej m.in. z Instytutem Przemysłu Organicznego w dziedzinie produkcji i stosowania środków ochrony roślin w krajach rozwijających się, wymagających w tym zakresie pomocy, mieliśmy możliwość odbycia dwudziestodniowej podróży naukowej do Szwajcarii i RFN. Celem podróży było zapoznanie się ze stanem wiedzy i techniki w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego przed niepożądanymi skutkami ubocznymi produkcji i stosowania chemicznych środków ochrony roślin oraz pokrewnych substancji (np. półproduktów, środków pomocniczych). W Szwajcarii odwiedziliśmy Instytut Toksykologii Uniwersytetu w Zurychu oraz zakłady firmy Sandoz Ltd. w Bazylei, a w RFN Instytut Toksykologii Uniwersytetu w Moguncji (Mainz), Instytut Chorób i Ochrony Roślin Uniwersytetu w Hanowerze, Zakłady Chemiczne Htils w Marl, zakłady firmy BASF AG w Ludwigshafen oraz Centrum Ochrony Roślin firmy Bayer AG w Monachium. W odwiedzanych ośrodkach udzielano nam wyczerpujących informacji i omówiono interesujące nas problemy, pokazano wyposażenie laboratoryjne oraz instalacje przemysłowe związane z ochroną środowiska naturalnego. Szczególną uwagę zwróciliśmy na postępy komputeryzacji. Coraz częściej instalowane komputery w istotny sposób wspomagają prace badawcze oraz sterowanie procesów przemysłowych. Bardzo cenny jest dostępny w krajach EWG bank informacji o syntezach organicznych przydatny do literaturowych opracowań badań. Należy podkreślić, iż w oglądanych zakładach przemysłowych systemy ochrony środowiska są spójne i skuteczne, chociaż nie zawsze niezawodne, czego drastycznym przykładem może być niedawna katastrofa ekologiczna na Renie w okolicy Bazylei (pożar magazynu chemikaliów). Katastrofa ta spowodowała degradację ekosystemu R[...]

Synteza i formulacja preparatów chwastobójczych opartych na N-fosfonometyloglicynie

Czytaj za darmo! »

Omówiono opatentowaną przez Instytut Przemysłu Organicznego (IPO) metodę syntezy N-fosfonometyloglicyny (FMG) z glicyny, fosforynu trietylu i formaliny. Przedstawiono wyniki badań dotyczących optymalizacji węzła syntezy. Za pomocą metody najmniejszych kwadratów określono model drugiego stopnia zależności wydajności reakcji od czasu jej trwania i na tej podstawie wyznaczono optymalne warunki[...]

Sole oksyetylenowanych amin tłuszczowych N-fosfonometyloglicyny jako wysoce efektywne herbicydy** DOI:

Czytaj za darmo! »

Przedstawiono badania nad opracowaniem nowego preparatu — o nazwie handlowej Perzocyd 10 płynny — niszczącego zbędną roślinność, bardzo skutecznego w zwalczaniu perzu. Ważnym zabiegiem agrotechnicznym, warunkującym w znacznym stopniu wielkość uzyskiwanych plonów, jest zwalczanie perzu właściwego (Agropyron repens). Zabieg ten może być przeprowadzony metodami mechanicznymi, które jednak są bardzo pracochłonne i kosztowne, albo metodami chemicznymi. Do zwalczania perzu od szeregu lat stosuje się N-fosfonometyloglicynę (FMG) - herbicyd znajdujący się, w postaci soli izopropyloaminowej, w preparacie o firmowej nazwie Roundup. W Instytucie Przemysłu Organicznego (IPO) opracowano metodę syntezy FMG***, opartą na reakcjach przedstawionych na rys. 1. Zgodnie z podanymi równaniami glicynian sodowy reaguje w pierwszym etapie z formaliną, tworząc N-hydroksymetyloglicynian sodowy, z którego, w wyniku reakcji z fosforynem trietylowym, powstaje N-(0,0-dietylofosfono)-metyloglicynian sodowy. Związek ten poddaje się kwaśnej hydrolizie przebiegającej z wytworzeniem N-fosfonometyloglicyny. Poszczególne fazy procesu optymalizowano, posługując się planem badań Boxa-Behnkena1,2) dla dwóch zmiennych niezależnych, ustalonych na trzech poziomach, zapewniającym równomierne rozłożenie informacji w przestrzeni czynnikowej. Plan taki umożliwia wyznaczenie funkcji odpowiedzi w postaci wielomianu drugiego stopnia. I NH2CH2COONa + HCHO — ► H0CH2NHCH2CQ0Na , HOCH2NHCH2COONa + ( C2H50 )3P 0 с2 н5 о ч W / PCH2NHCH2COONa + c 2h 5oh , C2H5 ° \ J III / PCH2NHCH2COONa + HCl c 2 h5o HO HO PCH2NHCH2COOH + C2H5OH + NaCl Rys. 1. Reakcje syntezy N-fosfonometyloglicyny Schemat ideowy opracowanego procesu, obejmujący również otrzymywanie preparatu użytkowego, przedstawiono na rys. 2. Korzystając z omówionej i opatentowanej metody3), uruchomiono w IPO produkcję pilotową. Warto nadmienić, iż w węgierskiej literaturze pa[...]

 Strona 1