Wyniki 1-3 spośród 3 dla zapytania: authorDesc:"Wanda Wilczyńska-Michalik"

Skład i pochodzenie cząstek pyłów w powietrzu atmosferycznym w Krakowie DOI:10.15199/2.2015.3.3


  Tocząca się od dłuższego czasu żywa dyskusja na temat złej jakości powietrza atmosferycznego w K rakowie świadczy o tym, że i społeczeństwo, i władze zdają sobie sprawę z powagi sytuacji. Przebieg dyskusji w pewnym stopniu może budzić zdziwienie. Wygłaszane są różne opinie, niekiedy nawet skrajne, z których można wnosić, że sytuacja aerosanitarna w K rakowie była i jest całkowicie nieznana. Zaangażowani od wielu lat w badania aerozoli w K rakowie, zdajemy sobie sprawę z potrzeby podjęcia kompleksowych, lecz dobrze ukierunkowanych badań w celu szczegółowego wyjaśnienia przyczyn wysokiej koncentracji pyłów w powietrzu w K rakowie i ich źródeł. Pragniemy jednak zwrócić uwagę, że sytuacja w istotnym stopniu jest rozpoznana, a poniżej krótko przedstawić informacje na temat cząstek pyłów pobranych w K rakowie. Nie komentujemy tu wyników modelowań (np. źródeł pyłów), wykonywanych przez różnych autorów, gdyż zagadnienie to wymagałoby oddzielnego omówienia. Nie komentujemy również związków między koncentracją pyłów a warunkami meteorologicznymi, np. wpływającymi na utrzymywanie się podwyższonych koncentracji pyłów w okresie zimowym. Systematyczne badania prowadzone w monitoringu jakości powietrza województwa małopolskiego przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ) w K rakowie wskazują, że w K rakowie oprócz wysokiej koncentracji pyłów (PM10 i PM2,5) notuje się stosunkowo wysokie koncentracje tlenków azotu (NO2) przy niskich (w porównaniu z sytuacją sprzed lat, a w latach 2013-2014 rzadko przekraczających dopuszczalne stężenia) koncentracjach SO2 (Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, http://www.krakow.pios.gov. pl). Równocześnie w latach 2005-2014 najwyższe stężenia średnioroczne PM10 miały miejsce na stacji Kraków - Aleja Krasińskiego, analogiczna sytuacja wystąpiła w latach 2009-2014 w przypadku pyłu PM 2,5. Fakty te jednoznacznie wskazują na znaczenie innych, poza spalaniem węgla, źródeł zaniecz[...]

Smog w Krakowie - spojrzenie w przyszłość z perspektywy historycznej DOI:10.15199/2.2016.11.1


  Przedstawiono charakterystykę zanieczyszczeń powietrza w Krakowie ze szczególnym uwzględnieniem zanieczyszczeń pyłowych, które obecnie stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia mieszkańców (wraz z wysokimi koncentracjami benzo(a)pirenu i tlenków azotu). Zaznaczono, że do wysokich koncentracji zanieczyszczeń w Krakowie dochodziło zapewne już dużo wcześniej, tj. w wieku XIX i pierwszej połowie XX wieku. Zwrócono uwagę na zmianę składu zanieczyszczeń w ostatnich kilkudziesięciu latach, co przejawia się m.in. wyraźnym spadkiem koncentracji SO2, wzrostem udziału drobnych pyłów i koncentracji tlenków azotu oraz przedstawiono przyczyny tych zmian. Główne źródła zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego w Krakowie to emisje komunikacyjne, tzw. niska emisja (emisja z palenisk domowych), emisje przemysłowe, emisje z licznych małych zakładów produkcyjnych i usługowych, wywiewanie z ulic, placów budowy i rozbiórki, wywiewanie z gleb, rozproszony materiał roślinny. Podkreślono niski stopień rozpoznania udziału tych źródeł (w tym także brak pełnej inwentaryzacji źródeł) oraz roli aerozoli wtórnych w zanieczyszczeniu powietrza. Niski stopień rozpoznania źródeł zanieczyszczeń powoduje, że przedsięwzięcia zaradcze nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Brak obecnie realnej oceny zagrożenia dla zdrowia mieszkańców. Słowa kluczowe: zanieczyszczenie powietrza, smog, PM, pył, SO2.Wysoka koncentracja zanieczyszczeń powietrza w Krakowie utrzymuje się od lat przez znaczną część roku, aczkolwiek wykazuje wyraźną zmienność sezonową i osiąga wysokie poziomy w okresie zimowym, na co wskazują wyniki badań monitoringowych prowadzonych już w latach sześćdziesiątych XX wieku i kontynuowanych do dzisiaj [7, 13, 12, 14, 15, dane WIOŚ http://monitoring.krakow.pios.gov.pl/ http://www.krakow.pios.gov.pl/). W powietrzu atmosferycznym w Krakowie oprócz substancji podlegających monitoringowi występują też inne związki, które mogą negatywnie oddziaływać na zdrowie ([...]

Submikronowe pyły w powietrzu atmosferycznym w Krakowie DOI:10.15199/2.2015.8.1


  Drobne cząstki aerozoli (PM2,5) wywierają istotny wpływ na wzrost śmiertelności i zachorowalności. W Krakowie ich koncentracja jest wysoka i podlega monitorowaniu od roku 2008. Nie są natomiast prowadzone systematyczne badania udziału PM1. Submikronowe cząstki (PM1) dominują w aerozolach w Krakowie pod względem liczby cząstek. W materiale PM1 znaczny udział mają cząstki poniżej 100 nm (nanocząstki). Dominują cząstki sadzy o zróżnicowanej wielkości i morfologii. W materiale PM1 obecne są też aerozole wtórne, np. siarczany. Stwierdza się obecność aerozoli pochodzenia przemysłowego lub uwalniane z różnych produktów w trakcie ich stosowania (np. cząstki TiO2). Pochodzenie licznych cząstek jest trudne do określenia (naturalne wywiewane z gleby, przemysłowe, unoszone w powietrze z ulic, placów budów i prac rozbiórkowych).Analiza pojedynczych cząstek pyłu zanieczyszczającego powietrze w Krakowie wskazuje, że jest to materiał bardzo zróżnicowany pod względem składu i rozmiarów cząstek, pochodzący z różnych źródeł - antropogenicznych, naturalnych, a także powstający w powietrzu w wyniku reakcji chemicznych [24]. Stwierdzono, że cechą typową jest bardzo wysoki udział cząstek węglistych (w tym sadzy) oraz bardzo wysoki udział cząstek drobnych (PM2,5) i bardzo drobnych (PM0,1). W niniejszym artykule autorzy pragną przedstawić ogólne informacje o składzie i formie cząstek o wymiarach poniżej 1 mm (PM1) w powietrzu w Krakowie, zwrócić uwagę na istotny udział cząstek bardzo drobnych, czyli nanocząstek (tj. cząstek, których przynajmniej jeden wymiar jest poniżej 100 nm), a także przedstawić uwagi na temat częstości występowania cząstek różnego typu. W artykule tym wykorzystano wyniki pracy zespołu grupującego pracowników kilku jednostek naukowych Krakowa - Uniwersytetu Pedagogicznego (Instytut Geografii), Akademii Górniczo- -Hutniczej (Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej), Uniwersytetu Jagiellońskiego (Instytut Nauk Geologiczny[...]

 Strona 1