Wyniki 1-2 spośród 2 dla zapytania: authorDesc:"WITOLD JAN WARDAL"

Nowatorska metoda wydobywania i zagospodarowania osadów dennych ze zbiorników wodnych Część I DOI:


  Z naczne nagromadzenie osadów na dnie zbiorników wodnych a także dopływ wód zanieczyszczonych (szczególnie dopływy punktowe z innych instalacji, np. z oczyszczalni ścieków oraz odpływ z obszarów zmeliorowanych), sprzyja rozwojowi glonów, do których zaliczane są sinice, głównie Aphanizomenon flos-aquae, Microcystis sp., Anabaena sp., Oscillatoria sp., Trichodesmium sp. [22]. Rozwój tych glonów powoduje groźbę zatrucia wody toksynami sinicowymi. Toksyny normalnie znajdują się w cytoplazmie i nie są wydzielane do środowiska. Uwalniają się po śmierci sinicy i rozpadzie komórki. W warunkach naturalnych, toksyny po wydostaniu się z komórki, ulegają natychmiastowemu rozcieńczeniu do stężeń niezagrażających życiu i zdrowiu [1, 14]. W polskich warunkach zakwit sinic może nastąpić sezonowo, wczesną wiosną, latem i jesienią. Produkowane przez sinice toksyny, oddziaływujące szkodliwie na wątrobę, system nerwowy, skórę itp., można sklasyfikować według ich właściwości toksykologicznych na: hepatotoksyny, neurotoksyny, dermatotoksyny, lipopolisacharydy [11]. Toksyny produkowane przez sinice najczęściej są wydalane w wyniku uruchomienia funkcji obronnych. Zaliczane są do jednych z najbardziej trujących substancji produkowanych przez żywe organizmy. Wielkość dawki letalnej toksyny zależy od gatunku sinic, która ją syntetyzuje i waha się w granicach od 9-200 μg⋅kg-1, dla porównania toksyczność jadu kobry wynosi 20 μg⋅kg-1 [1]. Stąd też w literaturze przedmiotu znane są opisy masowego zatrucia ludzi i zwierząt, a skuteczność działania toksycznego uzależniona jest od rodzaju sinic i spożytej objętości zatrutej wody. Reasumując, sinice, mimo że są organizmami o mikroskopijnych rozmiarach, mogą być groźne dla zdrowia i życia [11]. W środowisku przyrodniczym toksyny produkowane przez sinice ulegają biodegradacji, ale jest to proces stosunkowo powolny, polegający na rozkładzie molekuły pod wpływem enzymów produkowanych przez ni[...]

Nowatorska metoda wydobywania i zagospodarowania osadów dennych ze zbiorników wodnych Część II DOI:


  WŁAŚCIWOŚCI OSADÓW Na cenne składniki w osadach dennych zwrócili uwagę Gałka i Witkowski [3] oraz Siwek i Włodarczyk [13], a mianowicie na znaczną zawartość azotu - Norg do 11,3 g ⋅ kg-1 oraz węgla - Corg - 119,5 g ⋅ kg-1 , co wskazuje na korzystny stosunek węgla do azotu C/N od 12 do 16%. Również przeprowadzone badania osadów ze stawów rybnych [2] wskazują na znaczną, a zarazem zmienną zawartość węgla organicznego wynoszącą w warstwie 0 - 5 cm od 22,1 do 18,1 g ⋅ kg-1. Wartości te są istotne, ponieważ przy zawartości azotu od 1,61 do 7,03 g ⋅ kg-1 stosunek C/N zmienia się od 12,4 do 13,7. Stosując dawkę osadu dennego z kilku stawów w Falentach, równoważną w stosunku do obornika (20 t ⋅ ha-1), dawka materii organicznej (humusu), w zależności od zastosowanych osadów, będzie wynosić od 0,76 do 3,2 t ⋅ ha-1. Z obornika po okresie 4 lat jego mineralizacji i humidifikacji powstanie około 1 tony humusu. Odpowiednie osady denne ze stawów i innych zbiorników wodnych mogą więc stanowić bardzo dobre źródło humusu glebowego, którego zasoby w glebie znacznie zmalały, co jest sygnalizowane w wielu publikacjach i raportach. Przyczyną, wg Lala [4], jest szereg wprowadzonych zmian technologicznych i organizacyjnych w uprawie gleby i gospodarce zwierzęcej, co skutkuje zbyt intensywnym wydobywaniem wraz z plonami materii organicznej z gleby. Jeśli się jej nie uzupełnia, wpływa to w końcowym efekcie m. in. na małą trwałość agregatów glebowych oraz ich wodochłoność. Ta ujemna tendencja jest od kilku lat sygnalizowana w Unii Europejskiej. Zawartość pozostałych cennych składników nawozowych w osadach dennych ze stawów rybnych stwierdzili Brogowski i in. [2], a są to: ● magnez - od 0,62 do 2,93 g ⋅ kg-1 umożliwiający uzyskanie poziomu nawożenia od 12,4 do 59 kg ⋅ ha-1, ● potas - od 0,62 do 2,25 g ⋅ kg-1, co przy dawce 20 t ⋅ ha-1, jest niewystarczającą ilością na pokrycie zapo[...]

 Strona 1