Wyniki 1-1 spośród 1 dla zapytania: authorDesc:"Marta CEBULSKA"

Katastrofalne powodzie w Krakowie w latach 1813-2010 i ich cyrkulacyjne uwarunkowania DOI:10.15199/50.2019.9.1


  Wprowadzenie Woda jest jednym z podstawowych i decydujących zasobów warunkujących rozwój cywilizacji, ale równocześnie jest żywiołem wywołującym kataklizmy. W Krakowie warunki hydrograficzne sprawiły, że na przestrzeni wielu wieków miasto rozwijało się dynamicznie (rys. 1), mimo częstych powodzi nawiedzających ówczesne osady. Sieć rzeczna pełniła wiele funkcji w tym zaopatrzenia w wodę, a także komunikacyjne czy też obronne [8]. Początkowo, rozwój miasta koncentrował się wokół lokacyjnego miasta, która to lokacja miała miejsce w 1257 r., a dopiero w XX wieku równoleżnikowo - wzdłuż Wisły [19,12]. Jednak na przestrzeni wielu lat sieć rzeczna Krakowa ulegała zmianom. Pierwsze zmiany koryta Wisły na terenie Krakowa nastąpiły po lokacji miasta. Zmiany te związane były prawdopodobnie z odcięciem groblami zakola Wisły, która przepływała wówczas przez Błonia, tworząc martwe koryto [26, 19]. W pierwszej połowie XIX wieku w korycie Wisły prowadzono prace oczyszczające koryto, jak również pomiędzy Krakowem a Niepołomicami wykonano przekopy, których efektem było skrócenie rzeki na tym odcinku o 33,8%. Kolejne skrócenia długości koryta Wisły o około 4 km miało miejsce już w drugiej połowie XX wieku [19]. Zmianom uległy również biegi rzek Prądnika i Rudawy, jak również prowadzono prace osuszające podmokłe tereny celem zwiększenia powierzchni pól uprawnych [8]. Zagadnieniem zmian w sieci rzecznej na terenie Krakowa zajmowali się m.in. Dynowski [8], Tobiasz [26], Pociask-Karteczka [19, 20, 21]. Również nadzwyczajne zjawiska hydrologiczne o zasięgu regionalnym, które wystąpiły w XX wieku, były przedmiotem licznych monografii [10, 22, 23, 24], a także w XXI wieku w maju i czerwcu 2010 [13]. Na uwagę zasługują również historyczne zapiski powodzi (X-XVIII wiek) oraz prace, w których w sposób syntetyczny przedstawiono opis tych zjawisk. Rozwój sieci stacji pomiarowych dopiero dał możliwość oceny ilościowej tego zjawiska, czego wcześniej nie podawano[...]

 Strona 1