Wyniki 1-5 spośród 5 dla zapytania: authorDesc:"TOMASZ ŚCIĘŻOR"

Stan obecny i perspektywy ochrony ciemnego nieba w Polsce DOI:10.15199/2.2016.7-8.3


  Wśród zanieczyszczeń środowiska naturalnego jednym z najpowszechniejszych, a jednocześnie najmniej zauważanych, jest zaburzenie nocnych ciemności przez wadliwie skonstruowane źródła światła. Ten rodzaj zanieczyszczenia środowiska, zwany zanieczyszczeniem świetlnym, początkowo zauważany jedynie przez astronomów, jest od pewnego czasu dostrzegany przez ekologów jako zagrożenie środowiskowe ekosystemów nocnych. W celu ochrony tych właśnie ekosystemów powstają na świecie, w tym również w Polsce, kolejne obszary chronione, w których podejmuje się różnego rodzaju działania w celu zachowania naturalnych nocnych ciemności. Drugim, niemniej istotnym celem tej akcji jest zwrócenie uwagi na piękno nocnego rozgwieżdżonego nieba, co w efekcie spowodowało powstanie nowej gałęzi turystyki ekologicznej - tzw. astroturystyki. Prezentowana praca pokazuje stan bieżący i perspektywy tego rodzaju działalności w naszym kraju. Słowa kluczowe: zanieczyszczenie świetlne, astroturystyka, ochrona ciemnego nieba.Ochrona środowiska rozumiana jest jako działania zmierzające do naprawienia wyrządzonych szkód lub zapobiegające wyrządzeniu szkód fizycznemu otoczeniu lub zasobom naturalnym. Już w XIX w. zauważono konieczność ochrony flory i fauny na określonych obszarach, skutkiem czego było powołanie do życia najpierw rezerwatów przyrody (1821 r., Walton Hall, Yorkshire, Wielka Brytania), a następnie parków narodowych (1872 r., Yellowstone, USA). W XX w. pojawiły się również rezerwaty przyrody nieożywionej (1956 r., Wrens Nest, Wielka Brytania), których celem jest zachowanie form i śladów świadczących o dziejach i budowie skorupy ziemskiej. Dopiero jednak w XXI w. zauważono, że również naturalne nocne ciemności są jedną ze składowych środowiska naturalnego, które powinny podlegać ochronie. Zanieczyszczenie świetlne w obszarach chronionych Sztuczne oświetlenie uważane jest zwykle za dobrodziejstwo i jedno z osiągnięć cywilizacyjnych. Oświetlone w nocy[...]

Oświetlenie zabytków w Krakowie na przykładzie kościoła świętego Józefa w Podgórzu DOI:10.15199/2.2019.8.3


  Pierwsze elektryczne oświetlenie uliczne w Krakowie pojawiło się pod koniec XIX wieku w postaci lamp łukowych. Obejmowało ono swym zasięgiem teren Rynku Głównego. W miarę rozwoju technologii zmieniały się typy oświetlenia, a relatywnie niski koszt wytwarzania energii sprawił, że latarnie elektryczne zaczęły pojawiać się w całym mieście. Sztuczne światło początkowo pełniło wyłącznie funkcję utylitarną, z czasem zaczęto wykorzystywać je również w celach estetycznych, na przykład uwypuklając w sylwecie miasta szczególnie istotne obiekty. Najczęściej podkreśla się w ten sposób interesujące architektonicznie obiekty zabytkowe. W Krakowie znajduje się 1211 obiektów i obszarów wpisanych do rejestru zabytków (stan na luty 2018 r.), a także ponad 6000 obiektów zapisanych w gminnej ewidencji zabytków. Są to kościoły, zespoły klasztorne, cmentarze, układy urbanistyczne, a także kamienice [1, 5]. Wokół większości z nich zainstalowano punkty świetlne, których pierwotnym celem było uwydatnienie walorów architektonicznych. Dziś jednak uważa się, że są one jedną ze składowych zjawiska zanieczyszczenia świetlnego Krakowa. Zanieczy[...]

Pomiar jasności tła nocnego nieba

Czytaj za darmo! »

Zanieczyszczenia pyłowe oraz tzw. świetlne (nadmierne rozjaśnienia) stanowią poważne zagrożenie dla egzystencji człowieka w ośrodkach miejskoprzemysłowych. Należy m.in. do nich aglomeracja krakowska (Kraków, Skawina, Wieliczka, Niepołomice, Zabierzów), w której te zanieczyszczenia bywają nader uciążliwe. Zanieczyszczenie świetlne (ang. light pollution) jest to świecenie nocnego nieba, wywołane przede wszystkim oświetleniem chmur na zachmurzonym niebie, a także rozpraszaniem światła sztucznego przez gazy, pyły i aerozole ciekłe obecne w atmosferze, związane ze złą jakością oświetlenia zewnętrznego. Źle skonstruowane urządzenia kierują część światła w niebo zamiast w dół. Świecenie nocnego nieba ma wpływ nie tylko na prowadzenie obserwacji astronomicznych, lecz także na [...]

Wstępne wyniki pomiarów jasności tła nocnego nieba

Czytaj za darmo! »

Jak pisaliśmy w "Aurze" nr 3 podjęliśmy się, w ramach badań prowadzonych na Wydziale Inżynierii Środowiska Politechniki Krakowskiej, Określenia zmian zanieczyszczenia świetlnego nocnego nieba dla dużego miasta na przykładzie Krakowa oraz próby określenia jego korelacji z zanieczyszczeniami atmosfery aerozolami i pyłami zawieszonymi (Projekt badawczy nr PB 3361/B/P01/ 2008/34, kierownik dr Tomasz Ściężor). Pomiary jasności nocnego nieba od czwartego kwartału 2008 roku prowadzą - za pomocą mierników SQM-LT. Zbigniew Dworak (Wydział Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska AGH), Wiesław Kaszowski (Zakład Teledetekcji Atmosfery IMGW), Marek Kubala i TomaszŚciężor (Wydział Inżynierii Środowiska PK), jak również inne, przyuczone osoby. Te obserwacje są wykonywane bez filtra [...]

Zanieczyszczenie świetlne na kampusie Politechniki Krakowskiej DOI:10.15199/2.2019.1.3


  Rys historyczny Przed wynalezieniem sztucznego oświetlenia cykl aktywności człowieka wyznaczały wschody i zachody Słońca. Zniknięcie Słońca było znakiem dla organizmu, by mógł udać się na spoczynek. Jedyne nocne źródła światła w tamtych czasach były pochodzenia naturalnego - Księżyc i gwiazdy. Pochodni czy świec używano tylko w razie potrzeby oświetlenia nocą. Taki stan rzeczy trwał do końca XIX wieku. Wtedy właśnie zaczęto powszechnie używać oświetlenia publicznego, tj. gazowego i elektrycznego. Sprawiło ono, że dzień się wydłużył, wieczór wykorzystywano do rozmaitych czynności, aktywnego wypoczynku po całym dniu pracy. Wyciszenie przed snem znacznie się przesunęło w czasie. Sztuczne oświetlenie zwiększało także poczucie bezpieczeństwa. Z upływem lat, ze spadkiem kosztów ich stosowania, źródła sztucznego oświetlenia stawały się coraz liczniejsze. Ostatecznie doszło do nadużywania sztucznego światła. Przejawiało się to m.in. przez instalowanie lamp i latarni gdzie tylko się dało, chciano zamienić noc w dzień. Naturalny rytm życia człowieka, a także innych żywych stworzeń, został zaburzony. Bardzo szybko zauważono problem, bo już pod koniec XIX wieku. Natomiast w latach 70. XX wieku sformułowano w astronomii pojęcie zanieczyszczenia świetlnego. W późniejszych czasach zostało ono przyjęte także w innych dziedzinach nauki, ponieważ problem ten uznano za interdyscyplinarny [1, 2]. Jak można zdefiniować zanieczyszczenie świetlne? Zanieczyszczenie świetlne określono jako ogół szkodliwych zjawisk związanych ze stosowaniem przez człowieka sztucznego oświetlenia. Podzielono je na trzy zjawiska: - olśnienie - bezpośredni wpływ zbyt silnego światła na zmysły ludzi i zwierząt; - zaświecanie - stosowanie oświetlenia, które oprócz założonej przestrzeni, oświetla również tereny sąsiednie (w szczególności dotyczy to nie[...]

 Strona 1