Wyniki 1-3 spośród 3 dla zapytania: authorDesc:"TAMARA TOKARCZYK"

Susza hydrologiczna 2015-2016 w Polsce na tle wielolecia DOI:


  ok kalendarzowy 2015, według Światowej Organizacji Meteorologicznej [WMO, 2016], był najcieplejszy w historii pomiarów temperatury powietrza, tj. od 1880 r. Średnia globalna temperatura powietrza była o ok. 0,8°C wyższa od przeciętnej z okresu 1961-1990 i o ok. 1°C wyższa od średniej z okresu przedindustrialnego (przed 1850 r.). O suszy hydrologicznej 2015 donoszą europejskie agencje hydrometeorologiczne. Szwajcarski BAFU opublikował raport specjalny przeglądu warunków suszy w Szwajcarii; podkreśla się w nim wystąpienie szczególnie surowych niżówek w październiku 2015 r. w regionach Swiss Plateau i Jura [BAFU, 2015]. Podobne raporty zostały opublikowane dla dwóch regionów administracyjnych zachodniej Francji, gdzie susze były na ogół umiarkowane, choć lokalnie zostały wprowadzone ograniczenia zużycia wody. Skutki występowania niskich przepływów w rzekach odczuwa nawigacja głównych rzek europejskich, w tym Renu, na granicy holendersko-niemieckiej oraz części Dunaju [Laaha et al. 2016]. Susza jest zjawiskiem złożonym, jeśli weźmie się pod uwagę zarówno propagacje niedoborów wody w cyklu hydrologicznym, jak i skale przestrzenne i czasowe [Van Loon, 2015]. Przestrzenny zasięg intensywności suszy jest trudny do opisu ze względu na zmienne epicentrum. Susza jest również naturalnym zagrożeniem, a jej wpływ jest widoczny w wielu sektorach gospodarki [Wilhite and Glantz, 1985; Gustard and Demuth, 2008; Stahl et al., 2016; Spinoni et al., 2016]. To powoduje, że każde zdarzenie wystąpienia suszy jest unikatowe i wymaga dogłębnej analizy. Obecnie do opisu suszy hydrologicznej wykorzystuje się wskaźniki, które - przedstawiane najczęściej w postaci bezwymiarowej - pozwalają na ich przestrzenną interpretację i porównanie w różnych regionach geograficznych. Do opisu suszy hydrologicznej wykorzystano następujące wskaźniki: □ niżówki hydrologiczne, □ wiarygodną ekstremalną suszę hydrologiczną, □ wskaźnik su[...]

O konieczności wprowadzenia jednolitych standardów obliczania zasobów wodnych w gospodarce wodnej DOI:


  UWAGI OGÓLNE Woda determinuje rozwój społeczno-gospodarczy regionów i krajów. Nauka o zasobach wodnych obejmuje dwie zbieżne, wzajemnie przecinające się dziedziny - hydrologię i gospodarkę wodną [6]. Wiedza o zasobach wód stanowi podstawę planowania, projektowania i realizacji zadań gospodarki wodnej. Gospodarka wodna jest nauką o gospodarowaniu zasobami wodnymi, a zadaniem jej jest racjonalne kształtowanie i wykorzystywanie zasobów wód powierzchniowych oraz podziemnych, zgodnie z zasadami wynikającymi z przyjętej polityki zrównoważonego rozwoju jako integracji trzech dziedzin: gospodarki, społeczeństwa i środowiska. Koncepcja zrównoważonego rozwoju pojawiła się ponad dwie dekady temu, jako próba stworzenia ram dla zarządzania rozwojem. Zrównoważony rozwój pozwala na uniknięcie kryzysów na poziomie ekologicznym, społecznym i ekonomicznym. Koncepcja zrównoważonego rozwoju w połączeniu z podejściem zintegrowanym i długofalowym, wiąże się często ze zmianą przyzwyczajeń, istniejących struktur oraz powszechnie panujących przekonań. Często powiązane jest to z wprowadzeniem i wykorzystaniem innowacyjnych narzędzi i metod. Wdrażanie zasad zrównoważonego rozwoju napotyka wciąż na liczne przeszkody, gdyż wzajemne interakcje gospodarki, społeczeństwa i środowiska mają charakter dynamiczny i trudny do przewidzenia [5]. Mimo tak znaczącej roli zasobów wodnych ich ilościowa ocena w różnych warunkach zasilania jest ciągle aktualnym problemem współczesnej hydrologii i gospodarki wodnej. Polska, jako członek Unii Europejskiej, jest zobowiązana do respektowania zasad gospodarowania zasobami wodnymi zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną. Podstawą zrównoważonego zarządzania w gospodarce wodnej jest znajomość procesów i zjawisk determinujących rozkład przestrzenny i czasowy wód powierzchniowych i podziemnych oraz ich wzajemne powiazania. Zarządzanie złożonym systemem jakim jest zlewnia rzeczna wymaga skutecznych systemów do oceny zasobów wodnych i [...]

Zagrożenia związane z niedoborem wody


  Rozważono czasowe i przestrzenne charakterystyki suszy w Polsce. Przedstawiono przyczyny niekorzystnych zmian, związane z procesami naturalnymi, a także wynikające z działań człowieka. Problemy niedoboru wody należy rozwiązywać przez wdrażanie strategii zintegrowanej gospodarki wodnej, w szczególności poprzez zwiększanie czasu pobytu wody w krajobrazie i efektywności wykorzystania wody. Głównymi przyczynami powstawania susz są niekorzystne dla bilansu wodnego zakłócenia procesów meteorologicznych i hydrologicznych oraz zmiany strukturalne szaty roślinnej i pokrywy glebowej. W naturalnych warunkach struktura bilansu cieplnego i wodnego jest bardzo mało zmienna w czasie, a czynnikiem decydującym o niej jest charakter powierzchni ziemi, w tym szczególnie bogactwo szaty roślinnej i jej przestrzenna struktura [Kędziora, Olejnik 2002]. Szybki rozwój cywilizacji i wzrost demograficzny doprowadziły jednak do tak znacznej, niekorzystnej zmiany charakteru powierzchni ziemi, że nastąpiło silne zakłócenie dwóch podstawowych dla kształtowania tych bilansów procesów - przepływu energii i obiegu wody w krajobrazie, co spowodowało pogorszenie warunków wodnych we wszystkich skalach przestrzennych. Od wielu dekad obserwuje się pogorszenie bilansu wodnego w krajobrazie rolniczym wielu krajów europejskich. Surowy bilans wodny (różnica opadów i parowania potencjalnego) zależy głównie od warunków klimatycznych. Jego struktura w skali krajobrazu zależy natomiast od wielu czynników, w tym szczególnie od właściwości wodnych gleby i struktury krajobrazu. Intensywna działalność rolnicza doprowadziła do uproszczenia struktury krajobrazu (monokultury) i degradacji gleby. Intensyfikacja rolnictwa doprowadziła do zubożenia krajobrazu w elementy kontrolujące obieg wody w krajobrazie i do obniżenia zdolności retencyjnych gleby. W skali całego kraju wskutek odwodnień utracono znaczną cześć obszarów wodno-błotnych, które efektywnie regulo[...]

 Strona 1