Wyniki 1-2 spośród 2 dla zapytania: authorDesc:"Joanna Podlasińska"

Zawartość rtęci w osadach dennych wybranych jezior lobeliowych Pomorza Zachodniego


  Ważną rolę w ekosystemach wodnych odgrywają ich osady denne. Z powodu ich zdolności do zatrzymywania zanieczyszczeń, w tym metali, są dobrym wskaźnikiem jakości wody i rejestratorem skutków działalności antropogenicznej. Większość docierających do wód powierzchniowych zanieczyszczeń nieorganicznych, w tym metali ciężkich oraz toksycznych związków organicznych o małej rozpuszczalności i trudno ulegających degradacji, w końcowym etapie migracji zatrzymywana jest właśnie w osadach dennych. Związki metali ciężkich są zanieczyszczeniami o znanym działaniu szkodliwym. Do najbardziej niebezpiecznych dla środowiska i człowieka, ze względu na działanie i rozpowszechnianie zalicza się związki rtęci, a także ołowiu i kadmu. Rtęć jest bardzo specyficznym pierwiastkiem, którego związki wykazują zróżnicowane właściwości fizyczne i chemiczne. Źródłem rtęci w osadach wodnych jest m.in. depozycja zanieczyszczeń z atmosfery, które są wynikiem dawniej stosowania rtęciowej zaprawy nasiennej, a także wykorzystywania osadów ściekowych i odpadów komunalnych do nawożenia gleb. Jednak najistotniejszym źródłem zanieczyszczenia środowiska rtęcią jest przede wszystkim spalanie węgli i hutnictwo metali. W skałach litosfery zawartość tego pierwiastka jest niewielka. Według geochemicznych kryteriów oceny zanieczyszczenia osadów dennych rzek i jezior zawartość rtęci w osadach niezanieczyszczonych nie przekracza 0,2 mg·kg-1 [1]. Celem prezentowanego artykułu jest ocena zawartości rtęci w osadach dennych jezior lobeliowych, które stanowią specyficzną i unikatową, nawet w skali światowej, grupę jezior. Metodyka Do badań wybrano 7 jezior lobeliowych (rys.), różniących się budową morfometryczną, sposobem zagospodarowania zlewni, trofią oraz termiką wód (tab. 1). Próby osadów przeznaczonych do badań pobierano w okresie stagnacji letniej. Osady z warstwy powierzchniowej około 20 cm pobierano aparatem rurowym Kajaka, a następnie 4-6 prób pobranych losowo z je[...]

Zawartość stężeń wybranych metali ciężkich w osadach dennych Jeziora Nowogardzkiego oraz możliwości ich zagospodarowania DOI:10.15199/17.2019.2.7


  Akweny wód stojących w swych osadach gromadzą w większej części materiał spływający ze zlewni. Skład chemiczny osadów dennych zbiorników wodnych zależy od sposobu i rodzaju zagospodarowania zlewni, a także od rodzaju utworów budujących zlewnie zbiornika wodnego. W akwenach bezodpływowych na formowanie się osadów duży wpływ ma falowanie wody oraz pionowa sezonowa cyrkulacja [3, 7, 9, 11, 12, 13, 17]. Jednym z wyznaczników wpływu antropopresji na danym terenie są metale ciężkie, doprowadzane do wód wraz ze ściekami przemysłowymi, komunalnymi oraz zmywane z pól i łąk (w postaci nawozów i środków ochrony roślin) oraz z transportu [9]. Metale ciężkie w środowisku wodnym są bardzo niebezpieczne z uwagi na swą toksyczność, trwałość oraz bioakumulację. Wyróżniają się one tym, że spośród innych niepożądanych substancji nie ulegają one biodegradacji, a jedynie biotransformacji [1, 5, 8, 9, 18]. Mogą one być unieruchamiane w osadach nawet przez wiele dziesiątek lub setek lat [6, 14]. Analiza chemiczna osadów dennych stanowi ważną informację o źródłach prędkości oraz drogach dystrybucji metali w zbiorniku i pozwala określić możliwości wtórnego zanieczyszczania wód zbiornika [3, 9, 12, 17]. Po każdorazowym odmuleniu zbiornika wydobyte osady musza być właściwie zagospodarowane w zależności od ich żyzności i stopnia zanieczyszczenia. Dlatego ważnym problemem po wydobyciu osadów jest ich zagospodarowanie. W zależności od ich stopnia zanieczyszczenia metalami ciężkimi mogą być składowane w różnych miejscach. Mogą być stosowane do użyźniania gleb, bądź też w przypadku nadmiernego zanieczyszczenia muszą być poddane zabiegom oczyszczania, a następnie deponowane na składowiskach odpadów innych niż komunalne i obojętne [3]. *) Mgr inż. Kamil Szydłowski, dr hab. inż. Joanna Podlasińska - Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Katedra Ekologii, Ochrony i Kształtowania Środowiska, ul. Słowackiego 17, 71-494 Szczecin, email: joanna[...]

 Strona 1