Wyniki 1-2 spośród 2 dla zapytania: authorDesc:"Karolina Listwan-Franczak"

Ochrona przyrody w dolinie Skawicy - stan obecny i propozycje ochrony DOI:


  Na początku 2017 r. jednym z głównych medialnych tematów była bardzo intensywna wycinka drzew prowadzona w całym kraju. O tym, że w Polsce na wiosnę 2017 roku prowadzona była wycinka drzewna na większą skalę, niż to miało miejsce wcześniej, mogliśmy przekonać się nie tylko z relacji medialnych, lecz także idąc do pracy. W tym czasie zaobserwować można było bardzo dużo pozostałych po wyciętych drzewach pniaków bądź złożonego w stosy ściętego drewna. Zazwyczaj ścinane były pojedyncze drzewa, zdarzały się jednak i takie przypadki, że wycinane były drzewa na bardzo rozległym obszarze, jak chociażby w Lesie Borkowskim w Krakowie. Przyczyną takiego stanu rzeczy było złagodzenie przepisów, zezwalających na usunięcie drzew na działkach prywatnych, bez konieczności otrzymania decyzji administracyjnej, zezwalającej na taką wycinkę. U północnych podnóży Babiej Góry, w dolinie Skawicy zliberalizowanie przepisów zezwalających na cięcie drzew nie spowodowało masowego wyrębu drzew mgr Paweł FRANCZAK Zakład Ochrony Środowiska PWSZ w Tarnowie, doktorant w Zakładzie Hydrologii Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ mgr Karolina LISTWAN-FRANCZAK doktorantka w Zakładzie Rozwoju Regionalnego Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Wschodnia część Beskidu Żywieckiego, z górującym nad doliną Skawicy masywem Babią Górą, zalicza się do najcenniejszych przyrodniczo regionów Karpat. Otaczające dolinę strome stoki pokrywają rozległe obszary leśne, z zarastającymi halami i polanami, natomiast w obrębie dna doliny, wzdłuż koryta Skawicy rozciągają się zabudowania. Powyżej nich są pola uprawne i nieużytki. Na tym obszarze znajdują się liczne formy przyrody nieożywionej (formy skałkowe, jaskinie, osuwiska, jeziora osuwiskowe, wodospady). Koryto Skawicy w górnym odcinku jest skalne, a w dolnym występują rozległe żwirowiska, które otacza las łęgowy. Tak duże zróżnicowanie przyrodnicze sprawiło, że w dolinie Skawicy utworzono kil[...]

Ślady dawnych siłowni wodnych zapisane w rzeźbie terenu i krajobrazie doliny Skawicy DOI:10.15199/2.2019.4.1


  Rzeki karpackie, dzięki sporym zasobom wodnym i swej dużej energii, przez stulecia napędzały setki siłowni wodnych, używanych przez tartaki, młyny, folusze itp. Jeden z obszarów o najbardziej korzystnych warunkach do funkcjonowania tych urządzeń znajduje się u podnóża masywu Babiej Góry. Na Skawicy i jej dopływach w zależności od okresu pracowało od kilku do kilkudziesięciu siłowni wodnych. Młyny wodne nie służyły jednak jedynie do produkcji mąki, lecz były wyposażone w najrozmaitsze urządzenia przemiałowe poruszane siłą wody i oprócz zboża mieliły także na przykład słód. Siła pozyskana z górskich rzek i potoków mogła być także wykorzystana w młynie do poruszania stępów roztłukujących kaszę, uruchomienia pił przecierających ścięte drzewo lub poruszania układu młotów folujących sukna [1, s. 5-15]. Na północnych stokach masywu Babiej Góry mają swoje źródła liczne potoki zasilające Skawicę, która płynie szeroką doliną na długości 24,6 km. Powierzchnia zlewni Skawicy wynosi 146 km2, a średni spadek koryta - 28,9‰. Spadki jej dopływów często są znacznie większe i przekraczają 100‰, a niekiedy dochodzą do 250‰ [11, 8, 3]. Dzięki temu potoki te posiadają bardzo dużą energię, możliwą do wykorzystania w siłowniach wodnych. Skawica przez cały rok niesie dużą ilość wody, a jej średni przepływ (SSQ) z okresu 1961-2010 w profilu IMGW-PIB Skawica Dolna wyniósł 3,38 m3 . s-1. Jest to jedna z najbardziej zasobnych w wodę zlewni w Karpatach fliszowych. Nawet podczas skrajnie suchych okresów minimalny odpływ jednostkowy (NNq) ze zlewni Skawicy był w omawianym okresie znacznie wyższy niż w innych częściach Beskidów i wynosił 1,64 dm3 . s-1 . km-2 (w 1969 r.) [3]. DOI: 10.15199/2.2019.4.1 4 4/2019 AURA Zarys historii rozwoju siłowni wodnych w dolinie Skawicy Pierwsza wzmianka o młynie wodnym pracującym na rzece Skawicy pochodzi już z 1564 r. W Lustracji województwa krakowskiego [6] znalazł się zapis, że w n[...]

 Strona 1