Wyniki 1-7 spośród 7 dla zapytania: authorDesc:"Andrzej Barański"

Release of di(2-ethylhexyl) and dibutyl phthalates from municipal landfills in Poland Uwalnianie ftalanów di(2-etyloheksylu) oraz dibutylu do środowiska ze składowisk odpadów komunalnych w Polsce


  A review with 24 refs. The emission of org. phosphates in Poland was estd. Los ftalanów znajdujących się w składowanych odpadach jest sprawą wymagającą wyjaśnienia. Problem dotyczy ok. 1 mln t plastyfikatorów zgromadzonych na składowiskach odpadów w Polsce. Ftalany na składowiskach znajdują się przede wszystkim w odpadach poużytkowych z poli(chlorku winylu). Rozpatrzono możliwości degradacji PVC w warunkach składowania odpadów, podczas której następuje uwalnianie ftalanów oraz przenoszenie tych zanieczyszczeń w odciekach i gazie wysypiskowym do środowiska. Uwalnianie zmiękczaczy zachodzi, ponieważ ftalany nie są związane chemicznie z PVC. Z tego m.in. powodu ich obecność stwierdzono w glebie, odciekach ze składowisk, osadach dennych i innych komponentach środowiska. Zakres współczynnika emisji ftalanu di(2-etyloheksylu) (DEHP) szacowany jest na 0,01-0,25% mas. całkowitej ilości tego ftalanu, a dla ftalanu dibutylu (DBP) zakres ten wynosi 0,12-0,25% mas. Dla wszystkich składowisk w Polsce oznacza to emisję 4-100 t DEHP i 0,5-1,1 t DBP rocznie. Tak duża rozbieżność danych wymaga doprecyzowania, jako że emisja ftalanów ze składowisk odpadów może mieć ujemny wpływ na zdrowie ludzi i środowisko. Ftalany, będące organicznymi estrami kwasu ftalowego są wykorzystywane przede wszystkim jako środek zmiękczający w produkcji wyrobów z PVC a także jako dodatek do farb i lakierów. Niektóre ftalany znalazły szerokie zastosowanie w produkcji kosmetyków jako rozpuszczalniki i utrwalacze perfum, jako środki rozpraszające w aerozolach (np. w lakierach do włosów), jako zmiękczacze w lakierach do paznokci a także w produkcji farb drukarskich i papieru. Jedna trzecia masy wytwarzanych ftalanów stosowana jest do produkcji wyrobów z miękkiego PVC (izolacje kablowe, wykładziny podłogowe, spody obuwnicze, obuwie, tapety oraz folie meblowe, dekoracyjne, opakowaniowe, ogrodnicze i hydroizolacyjne), podczas gdy pozostałe dwie trzecie stosowane je[...]

Przegląd kryteriów klasyfikacji substancji chemicznych z punktu widzenia trwałości, zdolności do biokumulacji i toksyczności


  Realizowane w państwach członkowskich Unii Europejskiej programy oceny substancji chemicznych - substancji aktywnych stosowanych w środkach ochrony roślin, substancji czynnych stosowanych w produktach biobójczych oraz substancji chemicznych objętych programem REACH1, 2), mają na celu zapewnienie, że ich stosowanie nie powoduje nieakceptowalnego ryzyka dla zdrowia ludzi i środowiska. Wprowadzenie zharmonizowanego podejścia do oceny substancji chemicznych umożliwi wykonanie oceny narażenia i ryzyka w sposób jednolity, a podjęcie właściwych działań minimalizujących je da nadzieję bezpiecznego stosowania chemikaliów. Ze względu na swoje właściwości, substancje ocenione jako trwałe, kumulujące się w środowisku i toksyczne wymagają szczególnej uwagi. Podlegają procesowi rejestracji, a przedkładana dokumentacja jest szczególnie wnikliwie oceniana. Ocena trwałości, zdolności do biokumulacji i toksyczności (PBT) oraz bardzo dużej trwałości i bardzo dużej zdolności do biokumulacji (vPvB) polega na rozstrzygnięciu, czy substancja spełnia określone kryteria. W pracy dokonano przeglądu tych kryteriów opracowanych przez organizacje międzynarodowe, odniesiono je do kryteriów zamieszczonych w załączniku XIII do rozporządzenia REACH oraz wskazano badania laboratoryjne, jakie są wykonywane w celu oceny trwałości, zdolności do biokumulacji i toksyczności. Na podstawie uzyskanych wyników dokonywana jest klasyfikacja substancji zgodnie z wymaganiami zawartymi w rozporządzeniach Parlamentu Europejskiego i Rady3-5). Zawarto w nich informacje, które właściwości substancji i mieszanin powinny prowadzić do klasyfikacji ich jako stwarzających zagrożenie wynikające z właściwości fizycznych oraz stwarzających zagrożenie dla zdrowia ludzi i środowiska, w tym również zagrożenia dla warstwy ozonowej. W tabeli 1 zestawiono kryteria klasyfikacji substancji PBT (vPvB). Odnoszą się do substancji organicznych z uwzględnieniem substancji metaloo[...]

Nanocząstki. Zagrożenie środowiskowe?


  Wpływ nanocząstek, obecnych w powszechnie używanych produktach, na środowisko zależy od rodzaju cząstek i sposobu ich użytkowania. W pierwszej kolejności nanocząstki będą stanowić największe zagrożenie dla ekosystemów w zbiornikach wodnych, do których odprowadzane są ścieki komunalne i przemysłowe. Jakie efekty te cząstki będą mieć na pierwsze ogniwo łańcucha biologicznego - bakterie, glony, owady i ryby - trudno przewidzieć. Wydaje się, że sztuczne nanocząstki będą stanowić mniejszy udział w zanieczyszczeniu powietrza i gleb. W przypadku nawożenia gleb osadami ściekowymi problem włączania nanocząstek do obiegu biologicznego będzie wymagał regularnych badań ekotoksykologicznych z uwagi na ich mobilność i reaktywność, a w konsekwencji przygotowania odpowiedniego prawodawstwa. A review, with 36 refs., of ecotoxicity hazards connected with use of fullerens, nanotubes and nanoparticles of Ag, TiO2, Au and Se. Istnieje wiele rodzajów nanomateriałów wytwarzanych celowo. Podstawową ich formę stanowią materiały węglowe. Składają się one głównie z węgla i najczęściej występują w postaci kul, elipsoid lub rurek. Zwarte kuliste i elipsoidalne materiały węglowe zwane są fulerenami natomiast ich postać cylindryczna to nanorurki węglowe. Do grupy nanocząstek nieorganicznych zalicza się kropki kwantowe, tlenki metali (np. ditlenek tytanu) i metale, takie jak srebro lub złoto. Nanocząstki to struktury pośrednie pomiędzy atomami i cząsteczkami, a obiektami makroskopowymi. Umownie przyjęto, że są to obiekty, których przynajmniej jeden wymiar jest mniejszy od ok. 100 nm. Granicę 100 nm należy traktować jednak umownie. Istnieją obiekty o większych rozmiarach (do ok. 250 nm), które zalicza się do kategorii nanocząstek. Dolną granicę wielkości nanocząstek stanowi rozmiar pojedynczych atomów i wyznacza się ją na ok. 0,2 nm. Warto Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa Magdalena Pierścieniak, Andrzej Barański, Barb[...]

Przegląd przepisów prawnych dotyczących stosowania odpadów przemysłowych, budowlanych i komunalnych w budownictwie DOI:10.15199/62.2018.6.25


  Wymagania dotyczące zapobiegania powstawaniu odpadów i gospodarki odpadami, zgodne z zasadami dotyczącymi ochrony środowiska, zrównoważonego rozwoju i zdrowia ludzi są ustanawiane przez ustawodawstwo każdego kraju Unii Europejskiej. W Polsce problem odpadów całościowo reguluje ustawa1), w tym również procesy ich odzysku i unieszkodliwiania. Problem klasyfikacji odpadów reguluje rozporządzenie w sprawie katalogu odpadów2). Przez unieszkodliwianie odpadów rozumie się proces niebędący odzyskiem, nawet jeżeli wtórnym skutkiem takiego procesu jest odzysk substancji lub energii. Z kolei przez odzysk odpadów rozumie się procesy, których głównym wynikiem jest użyteczne zastosowanie odpadów przez zastąpienie nimi innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte. Odzysk odpadów może odbywać się w instalacjach i urządzeniach lub poza nimi. Warunki odzysku odpadów w instalacjach i urządzeniach regulują przepisy ogólne dotyczące wpływu instalacji i urządzeń na środowisko, stanowiące treść rozporządzeń wykonawczych wynikających z ustawy3). Odzysk odpadów poza instalacjami i urządzeniami odbywa się na podstawie rozporządzenia4). Klasyfikacja odpadów Ogólne zasady klasyfikacji Odpady klasyfikuje się przez zaliczenie ich do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju odpadów, uwzględniając (i) źródło ich powstawania, (ii) właściwości powodujące, że są one odpadami niebezpiecznymi, określone w załączniku nr 3 do ustawy1) oraz (iii) składniki odpadów, dla których przekroczenie wartości granicznych stężeń substancji niebezpiecznych może powodować, że odpady są odpadami niebezpiecznymi. Te składniki określa załącznik nr 4 do ustawy1), która zawiera także definicję odpadów niebezpiecznych. Termin odpady niebezpieczne oznacza odpady wykazujące co najmniej jedną spośród właściwości niebezpiecznych. W załączniku nr 3 do ustawy1) wymienia się 15 takich właściwości, oznaczonych symbolami H1-H15 (tabela 1). Właściwości niebezpieczne odpadów H[...]

Parabens in sewage sludges in selected wastewater treatment plants in Poland Parabeny w osadach ściekowych w wybranych oczyszczalniach ścieków w Polsce DOI:10.15199/62.2016.3.23


  Five sewage sludges collected from Polish municipal wastewater treatment plants were studied for presence of parabens p-HOC6H4COOR (I) (R = Me, Et, Pr, CH2Ph) after extn. with a Me2CO/MeOH. The total content of I reached 10.43 ng/g dry mass. The I (R = Me) showed the highest content in all sludges studied (2.31-2.83 ng/g dry mass). The I (R = CH2Ph) showed the lowest content in the sludges. A sludge from a dairy wastewater treatment plant was studied for comparison. The total content of I was 9.81 ng/g dry mass. Parabeny od dziesięcioleci są stosowane jako substancje konserwujące w produktach kosmetycznych, lekach oraz produktach żywnościowych. W ostatnich latach zwrócono uwagę na ich działanie estrogenne, co może być przyczyną rozwoju guzów piersi. Innym efektem działania substancji imitujących estrogeny jest ich wpływ na obniżenie płodności mężczyzn. W publikacjach dotyczących parabenów badacze koncentrują się na zagadnieniach związanych z bezpośrednim oddziaływaniem parabenów na organizm człowieka oraz bilansach związanych z wchłanianiem parabenów do organizmu ze źródeł pierwotnych, jakimi są kosmetyki, leki oraz żywność konserwowana tymi substancjami. Niewiele jest danych dotyczących rozprzestrzeniania parabenów w środowisku i wtórnych źródłach narażenia, tak ludzi, jak i zwierząt. W Polsce badań dotyczących zawartości pochodnych kwasów benzoesowego w osadach ściekowych i ściekach dotychczas nie prowadzono. Przeprowadzono badania za-wartości parabenu metylu, etylu, propylu i benzylu w osadach ściekowych pochodzących z 6 oczyszczalni ścieków w Polsce. Po raz pierwszy parabeny zastosowano do konserwacji leków w połowie lat dwudziestych XX w. Obecnie pochodne kwasu benzoesowego są najpopularniejszymi konserwantami, wykorzystywanymi zarówno w przemyśle spożywczym (głównie benzoesan sodu), jak i kosmetycznym (parabeny) i jako konserwanty z założenia posiadają skuteczną aktywność biologiczną. Oznaczone są numerami E209-E[...]

Wpływ siarczanu glinu na kwaśną degradację celulozy

Czytaj za darmo! »

Badano wpływ obecności jonów glinu w modelowym gatunku papieru, zawierającym ponad 95% celulozy, na szybkość jej degradacji. Badany papier impregnowano siarczanem glinu. Stwierdzono istnienie konkurujących ze sobą mechanizmów degradacji, kwaśnej hydrolizy celulozy oraz jej utlenienia, których dominacja zależy od zawartości glinu w papierze oraz od temperatury, w której prowadzono testy prz[...]

Ograniczanie emisji gazów w produkcji nawozów azotowych na przykładzie Grupy Azoty Zakłady Azotowe Puławy SA DOI:10.15199/62.2017.10.10


  Problem wpływu przemysłowej działalności człowieka na środowisko pojawił się stosunkowo niedawno. Około połowy XX w. zaczęto dostrzegać negatywne zmiany, jakie rozwój gospodarczy poczynił w środowisku naturalnym. Momentem przełomowym było ogłoszenie w 1969 r. raportu Sekretarza Generalnego ONZ pod tytułem "Człowiek i jego środowisko", w wyniku którego zaczęto zdawać sobie sprawę z zagrożenia wynikającego z braku zrównoważonej gospodarki1). Ostatecznym celem Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatycznych, zatwierdzonej Decyzją Rady z dnia 15 grudnia 1993 r. nr 94/69/WE dotyczącą zawarcia Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatycznych, jest stabilizacja stężeń gazów cieplarnianych w atmosferze na poziomie uniemożliwiającym wszelkie niebezpieczne zakłócenia antropogeniczne systemu klimatycznego. Protokół z Kioto, a następnie Dyrektywa ETS2) zobowiązuje przemysł chemiczny, w tym nawozowy, do monitorowania i raportowania emisji gazów cieplarnianych do powietrza, aby dodatkowo przez system opłat promować zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych. Przeciwdziałanie nadmiernej emisji jest od co najmniej 30 lat jedną z podstawowych determinant rozwoju gospodarki światowej. Regulacje środowiskowe oraz sugestie ze strony konsumentów, które dotyczą bezpośrednio sektora przemysłowego stanowią pewne ograniczenia tego rozwoju. Stosowne rozporządzenia określają dopuszczalne poziomy ogólnie rozumianej emisji, a także nakładają na przedsiębiorstwa opłaty eksploatacyjne oraz za korzystanie ze środowiska. Limity emisji stanowią barierę natury technicznej i ekonomicznej (opłaty). Problem emisji gazowych i ich konsekwencji jest niezwykle istotny. Coraz więcej przedsiębiorstw chemicznych i energetycznych poczuwa się do odpowiedzialności za jego występowanie i podejmuje działania zapobiegawcze2-5). Zgodnie z normą3) rozróżnia się (i) emisje bezpośrednie, czyli emisje gazów należących do przedsiębiorstw lub o[...]

 Strona 1