Wyniki 1-8 spośród 8 dla zapytania: authorDesc:"Gustaw KORTA"

Vademecum scalania gruntów - czyli nie taki diabeł straszny, jak go malują DOI:10.15199/50.2018.11.2


  Podstawowym narzędziem umożliwiającym kompleksowe zmiany przestrzeni rolniczej jest scalenie gruntów (realizowane zgodnie z ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów - jednolity tekst Dz.U. 2018 poz. 908), postępowanie geodezyjno-prawne wraz z inwestycjami realizowanymi w ramach zagospodarowania poscaleniowego, które może, oprócz poprawy warunków gospodarowania istniejących na danym obszarze gospodarstw, dać znaczący impuls do rozwoju danej wsi oraz spowodować poprawę jakości życia jej mieszkańców. Głównym celem scalenia jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych oraz racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu, uporządkowanie sieci dróg transportu rolnego poprzez zaprojektowanie i wytyczenie funkcjonalnej sieci dróg dojazdowych do gruntów rolnych i leśnych oraz dojazdów do zabudowań gospodarczych. Podczas scalenia gruntów realizuje się także zadania wpływające na regulację stosunków wodnych na danym obszarze, również w zakresie małej retencji wodnej oraz zadania wpływające na poprawę walorów estetycznych krajobrazu rolniczego. Zakres działania obejmuje szereg czynności geodezyjnych, prawnych oraz administracyjnych niezbędnych do wszczęcia postępowania scaleniowego, przeprowadzenia postępowania administracyjnego oraz ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków i księgach wieczystych decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia. W szczególności obejmuje opracowanie projektu scalenia (dokumentacji geodezyjno-prawnej), jak również wykonanie zagospodarowania poscaleniowego - obejmującego budowę i przebudowę dróg transportu rolnego, korektę przebiegu i poprawę parametrów technicznych rowów melioracyjnych, rekultywację gruntów oraz realizację innych zabiegów wynikających z projektu scalenia, umożliwiającyc[...]

Linia orzecznictwa w zakresie scalania gruntów - wybrane orzeczenia sądów DOI:10.15199/50.2018.12.3


  1. Wprowadzenie Na gruncie teorii prawa wyróżniamy dwie podstawowe gałęzie: prawo prywatne i prawo publiczne. Ustawa o scaleniu i wymianie gruntów jako element prawa administracyjnego należy do prawa publicznego, natomiast własność jest przedmiotem prawa cywilnego, a tym samym należy do prawa prywatnego. Prawo publiczne charakteryzuje nierównouprawnienie stron stosunków prawnych. Na gruncie teorii państwa i prawa, można to tłumaczyć faktem, iż normy prawa publicznego chronić mają podmiot zbiorowy w postaci całego społeczeństwa. Społeczeństwo to musi zatem być reprezentowane przez swój organ (w tym wypadku starostę), gdyż niemożliwe byłoby każdorazowe podejmowanie jakiejkolwiek decyzji, na przykład w formie referendum. Natomiast, ze względu na wiodące obecnie koncepcje budowy państwa przez społeczeństwo, które zyskuje status suwerena (przede wszystkim koncepcja umowy społecznej), organ, reprezentujący to suwerenne społeczeństwo, musi mieć do dyspozycji większe środki i uprawnienia niż jednostka. Zatem w stosunku "obywatel - starosta", starosta reprezentujący społeczeństwo dysponuje na przykład środkami przymusu wobec obywatela (decyzja administracyjna). Prawo prywatne chroni interes jednostki, a prawo publiczne - interes państwa. Prawo prywatne opiera się na zasadzie równorzędności podmiotów, a publiczne - podporządkowania jednych podmiotów drugim. Prawo prywatne reguluje stosunki między jednostkami, a publiczne - między organami państwa a jednostką. Procedura scalania gruntów na mocy ustawy o scalaniu i wymianie gruntów ma charakter administracyjny, ale dotyczy stosunków własnościowych, które z kolei są domeną prawa cywilnego, co w rezultacie tworzy problemy na granicy dwóch gałęzi prawa o zupełnie odmiennym charakterze. 2. Uchwały Sądu Najwyższego związane z procesem scalenia gruntów Poniżej zostały przedstawione wybrane uchwały Sądu Najwyższego będące drogowskazem do rozwiązywania podobnych problemów. Pierwsza z nich to s[...]

Scalenia gruntów w ujęciu historycznym. Scalenia kiedyś i dziś. Historia Wojewódzkich Biur Geodezji i Terenów Rolnych w Polsce DOI:10.15199/50.2019.1.3


  1. Scalenia gruntów w ujęciu historycznym Problematyka scaleń na terenach polskich pojawia się w średniowieczu - inicjatorem scaleń były wówczas zazwyczaj instytucje kościelne. Majątek jednostek kościelnych (darowizny otrzymywane od królów, książąt) był rozproszony, w związku z tym władze kościelne przystępowały do łączenia swych dóbr poprzez zamiany z innymi właścicielami. Natomiast za "pierwszego geodetę scaleniowego" uznać należy Mikołaja Kopernika, gdyż to on w rękopisach z lat 1516-1521 "Lokacje łanów opuszczonych" (łac. Locationes mansorum desertorum), należących do serii kapitulnych ksiąg gospodarczych z przełomu XV i XVI wieku, zawarł zasady zagospodarowania gospodarstw opuszczonych podczas wojen w II połowie XV wieku oraz zwiększenie dochodów z już istniejących gospodarstw chłopskich. Locationes mansorum desertorum zachowały się w oryginale w Archiwum Kapituły we Fromborku. Znajdują się w nich karty zapisane własnoręcznie przez Mikołaja Kopernika, a także późniejsze zaordynowane przez niego lokacje, ale zapisane już przez jego następcę na urzędzie administratora. W późniejszym okresie, kiedy wsie przechodziły na prawo niemieckie, nowy podział terenów pod uprawę rolniczą był połączony z likwidacją istniejącej i wytworzonej szachownicy, jednak trójpolowy system uprawy powodował powstanie szachownicy, pogłębianej z czasem przez spadki, małżeństwa, obrót ziemią. Po utracie niepodległości prace komasacyjne podejmowane były w poszczególnych zaborach. I tak w zaborze pruskim uchwalono pełne prawo komasacyjne. Uwłaszczenie chłopów połączone było ze scaleniem gruntów, likwidacją serwitutów i separacją gruntów dworskich od chłopskich. Wydano edykt królewski z 7 czerwca 1821 r. o podziale wspólnot z równoczesnym zlikwidowaniem służebności (serwitutów). Postanowienia tej ustawy powtórzono w ustawie z dnia 8 kwietnia 1823 r. o uwłaszczeniu włościan, wydanej dla terenów Wielkiego Księstwa Poznańskiego [5]. Na ziemiach byłego zab[...]

Scalenia gruntów w ujęciu historycznym. Scalenia kiedyś i dziś. Historia Wojewódzkich Biur Geodezji i Terenów Rolnych w Polsce - cd. DOI:10.15199/50.2019.2.3


  3. Scalenia dziś Wzrost ilości realizowanych scaleń gruntów w Polsce nastąpił dopiero po wejściu do Unii Europejskiej. Scalenia wykonywane w Polsce w latach 2004- 2006 były finansowane głównie ze środków Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006" (Dz.U. 2004 r. Nr 197, poz. 2032, z późn. zm.) Priorytet 2. "Zrównoważony rozwój obszarów wiejskich", Działanie 2.2. "Scalanie gruntów". Po raz pierwszy program ten umożliwił dofinansowanie scalenia gruntów z funduszy unijnych. Możliwość realizacji scaleń gruntów w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wprowadziła ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.). Ustawa uściśliła listę zadań realizowanych w ramach PROW 2007-2013, w tym działanie 125: Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez scalanie gruntów. Natomiast na podstawie Rozporządzenia z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie podziału środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2009 r., Nr 48, poz. 388 z późn zm.), na scalanie gruntów w Polsce została przyznana kwota 152 mln euro. Kolejny okres finansowania i Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014 - 2020 w Polsce wprowadziła ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020. (Dz.U. z 2015 r., poz. 349), w kwestii scaleniowej definiując działanie: 4. Inwestycje w środki trwałe oraz poddziałanie: 4.3. Wsparcie na inwestycje związane z rozwojem, modernizacją i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa. Warunki aplikowania o środki zostały ujęte w [...]

Uwarunkowania środowiskowe realizacji procesu scalenia gruntów. Ocena wpływu scalenia gruntów na środowisko DOI:10.15199/50.2019.4.3


  1. Wprowadzenie Scalenia gruntów jako postępowania geodezyjno-prawne są uważane za narzędzia do wprowadzania nowego porządku gruntowego. Ów nowy porządek gruntowy może służyć różnym celom. Dla przykładu można podać scalenia infrastrukturalne, które służyć mogą wydzieleniu gruntów pod cele inwestycyjne, gdzie w przyszłości mogą powstać różne obiekty, nawet te mogące znacząco czy potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Stąd ważne jest, by oceniając wpływ scalenia gruntów na środowisko, uwzględnić charakter tego zabiegu. Realizowane w ramach PROW 2014 - 2020 scalenia gruntów są typowymi zabiegami urządzeniowo-rolnymi, które służyć mają rozwojowi obszarów wiejskich, głównie poprzez poprawę warunków gospodarowania w rolnictwie, a więc sprzyjać utrwaleniu rolniczego wykorzystania terenu. Wprowadzenie samego porządku gruntowego jest głównie nakierowane na poprawę warunków gospodarowania. Same działania w ramach zagospodarowania poscaleniowego umożliwiające jedynie objęcie gruntów w posiadanie nie są wliczane w katalog działań potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko, a wręcz mają pozytywny wpływ na krajobraz i środowisko przyrodnicze. Projektowane działania inwestycyjne w ramach zagospodarowania poscaleniowego są finansowane w ramach PROW 2014 - 2020 i zgodnie z wytycznymi tego programu, by kwalifikować się do finansowania, muszą mieć pozytywny wpływ na środowisko. 2. Istota decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Zgodnie z art. 62a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1405) oraz w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 85a, scalenie gruntów, w którym obszar użytków rolnych jest większy niż 10 ha na[...]

Szacunek gruntów na potrzeby prac scaleniowych DOI:10.15199/50.2019.6.2


  Wprowadzenie Szacunek gruntów uznawany jest za najważniejszy element prac scaleniowych, gdyż od stopnia jego uniwersalności, dokładności, poprawności wykonania zależy szczegółowy projekt scalenia gruntów. Szacunek porównawczy gruntów możemy podzielić na dwa podstawowe kryteria: szacunek względny i bezwzględny. Wartość względna określona jest w przyjętych z góry jednostkach porównawczych, umożliwiających ustalenie wzajemnego stosunku wartości dowolnych gruntów znajdujących się na terenie obiektu scalenia [1]. Natomiast wartość bezwzględna jest wartością wyrażoną w jednostkach pieniężnych. Scalenie gruntów opiera się na zasadzie ekwiwalentności. Polega ona na zachowaniu niezmienionej wartości gruntów danego gospodarstwa przed i po scaleniu. W Polsce na potrzeby prac scaleniowych najczęściej stosowane są metody szacunku tradycyjna oraz wskaźnikowa. Metoda tradycyjna opiera się na określeniu wartości 1 ha gruntu wyrażonych w jednostkach szacunkowych, które przypisane są klasom bonitacyjnym na obszarze objętym scaleniem. Metoda wskaźnikowa opiera się na regule stałego współczynnika glebowo-przyrodniczego i uwzględnia dodatkowo czynniki ekonomiczne. W obu metodach wykorzystuje się mapę ewidencji gruntów, a w metodzie wskaźnikowej dodatkowo wykorzystywana jest mapa glebowo-rolnicza. Poza tymi metodami stosowana jest także wieloczynnikowa metoda szacunku gruntów. W metodzie tej korzysta się z mapy ewidencji gruntów, a także opracowanych wielkości punktowych klas bonitacyjnych gruntów obszaru Polski. Metoda ta uwzględnia wprowadzone dodatkowo czynniki, które podwyższają wartość gruntu. Należą do nich między innymi: zapotrzebowanie na tereny budowlane, poprawa stosunków wodnych w glebie, faworyzowane położenie na terenie wsi, a także lokalna atrakcyjność terenu. Metoda ta bierze pod uwagę również negatywne czynniki, które mają wpływ na obniżenie wartości szacunkowej gruntów, takie jak nachylenie terenu, oddalenie gruntu od zagrody, zadrz[...]

V Międzynarodowa Konferencja Województwa Małopolskiego dotycząca scaleń gruntów pn.: "Wyzwania instytucjonalne dla scaleń gruntów w Polsce" Kraków, 14 września 2011 r.


  Wszystko wskazuje na to, że polityka zaczyna na poważnie interesować się zagadnieniami związanymi ze scaleniami gruntów. Świadczy o tym wiele krajowych inicjatyw. Jedną z ważniejszych są organizowane od 2007 roku coroczne konferencje Województwa Małopolskiego dotyczące scaleń gruntów. Tegoroczna konferencja dotyczyła wyzwań instytucjonalnych dla scaleń gruntów w Polsce i objęła sesję plenarną, która odbyła się 14 września 2011 r. oraz wyjazd studialny dla gości zagranicznych 15 września 2011 r. na obiekty scaleniowe wzdłuż autostrady A-4 na odcinku Kraków-Tarnów. Patronatem honorowym konferencję objęli: Marek Sawicki - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Marek Sowa - Marszałek Województwa Małopolskiego oraz prof. dr hab. Janusz Żmija - JM [...]

Po raz kolejny o zmianach systemu scaleń gruntów w Polsce ...Kraków, 20 listopada 2012 r.


  Scalenia gruntów w Polsce obrosły w ostatnich dziesięcioleciach "negatywną legendą" kłopotliwej i nikomu niepotrzebnej "represji" wobec rolników i administracji różnych szczebli. Kilkudziesięcioletnie już negatywne nastawienie do scaleń doprowadziło w Polsce do patologicznej i patowej zarazem sytuacji, w której ten podstawowy w krajach Europy Zachodniej instrument rozwoju obszarów wiejskich, w Polsce wciąż traktowany jest jako ostateczność lub najlepsza droga do "samobójstwa politycznego". Jest tak, choć w ostatnich latach powszechnym stało się przekonanie, że przyczyną tego stanu rzeczy jest anachroniczna ustawa i niewłaściwe przyporządkowanie kompetencji. Zmiany są bezsprzecznie potrzebne. Natomiast chcąc określić wolę usankcjonowania prawnego zmiany paradygmatu pojmowania urządzeń rolnych w Polsce - w postaci nowelizacji ustawy o scalaniu i wymianie gruntów - mamy do czynienia ze swoistą ambiwalencją władz centralnych. W blasku mównic konferencyjnych[...]

 Strona 1