Wyniki 1-4 spośród 4 dla zapytania: authorDesc:"Łukasz Klimkowski"

Wpływ sposobu udostępniania złoża i wybranych parametrów petrofizycznych na eksploatację niekonwencjonalnych zbitych (tight) złóż gazu DOI:10.15199/62.2018.6.9


  Właściwości hydrodynamiczne skał zbiornikowych są bezpośrednio związane z definicjami warstw (jednostek) przepływowych (lub hydraulicznych). Koncepcja tworzenia takich podziałów hydraulicznych (warstw) została zainspirowana przez firmę MacKenzie (1975) i z powodzeniem wykorzystana przez firmę Ebanks (1987) jako pomoc w opisie przepływów w ośrodkach porowatych. "Hydrauliczna jednostka przepływowa" (HU) jest definiowana jako strefa ciągła stratygraficznie charakteryzująca się podobnym rodzajem porów. Każda HU może być scharakteryzowana m.in. przez przybliżony zakres rozwarcia porów (pore throat). Szczególnie użyteczny, z praktycznego punktu widzenia, jest promień rozwarcia porów przy 35-proc. nasyceniu rtęcią (r35 i rp35) podczas wyznaczania ciśnienia kapilarnego. Odpowiada to 35-proc. skumulowanej objętości porów. Promień rozwarcia kanału porowego, rp35, w mikrometrach można obliczyć z korelacji Aguilery (1)1, 2): (1) w której k oznacza przepuszczalność, mD, a Φ porowatość. Zmiana przepuszczalności absolutnych i efektywnych w funkcji porowatości i nasycenia gazem/wodą w skałach typu tight jest zauważalna w skali makro, jak i w skali mikro. Jednym z możliwych zastosowań do oceny zmian przepuszczalności absolutnej w skałach tight jest analiza RQI (reservoir quality index)3) lub podobne metodologie (FZI, ESS, HU). Na rys. 1 pokazano wykres RQI w zastosowaniu do skał konwencjonalnych, zbitych piaskowców (tight) i łupków. W przeprowadzonej analizie skałę zbiornikową charakteryzowano, wykorzystując przedstawiony wyżej model. Dla założonych wartości promienia kanałów porowych i porowatości wyznaczano przepuszczalność matrycy skalnej. Analizowano również wpływ parametrów definiujących strefę stymulowaną (liczba, zasięg i przepuszczalność szczelin hydraulicznych). W tym celu zbudowano numeryczne modele symulacyjne, które posłużyły do wyznaczenia profili wydajności i wydobycia gazu w różnych wariantach złoża i jego udostępniania. B[...]

Modelowanie składowania CO2 w złożu gazu ziemnego w aspekcie wspomagania wydobycia gazu rodzimego DOI:10.15199/62.2019.4.4


  Wraz z postępem technologicznym oraz wzrostem demograficznym ludności na świecie zwiększyło się zapotrzebowanie na energię, co doprowadziło m.in. do zwiększenia zawartości ditlenku węgla w atmosferze z 280 do 365 ppm w ciągu ostatnich 150 lat1). Chcąc ograniczyć zmiany klimatyczne, Unia Europejska zaproponowała w 2007 r. obniżenie emisji CO2 w krajach członkowskich o 20% do 2020 r.2). Jednym z najbardziej obiecujących sposobów na zmniejszenie zawartości tego gazu w atmosferze jest jego wychwytywanie w procesie produkcyjnym, a następnie zatłaczanie do głębokich warstw wodonośnych oraz sczerpanych złóż węglowodorów3, 4). Wyeksploatowane złoża gazu ziemnego mają wysoki potencjał dla sekwestracji CO2. Na ich korzyść przemawia głównie dobre rozpoznanie struktury geologicznej, potwierdzona szczelność struktury, istniejąca infrastruktura powierzchniowa oraz wysokie współczynniki sczerpania, a co za tym idzie duże pojemności magazynowe5-7). Dodatkowym atutem może być zwiększenie stopnia sczerpania zasobów gazu rodzimego poprzez podtrzymywanie ciśnienia złożowego przez zatłaczany do złoża CO2. Istotną kwestią wpływającą na efektywność procesu jest rozprzestrzenianie się zatłaczanego ditlenku w złożu, a w konsekwencji szybkość przebicia do odwiertów eksploatujących węglowodory8). Jednocześnie korzystny stosunek lepkościowy wypierających się płynów (CO2 jako płyn bardziej lepki wypiera płyn mniej lepki, jakim jest gaz ziemny) jest czynnikiem stabilizującym proces i tym samym ograniczającym rozwój strefy mieszania. Należy jednak pamiętać, że w początkowej AGH w Krakowie Jacek Blicharski*, Łukasz Klimkowski Modeling of CO2 sequestration in depleted gas reservoirs in the aspect of enhanced gas recovery Modelowanie składowania CO2 w złożu gazu ziemnego w aspekcie wspomagania wydobycia gazu rodzimego DOI: 10.15199/62.2019.4.4 Dr inż. Łukasz KLIMKOWSKI w roku 2008 ukończył studia na Wydziale Wiertnictwa, Nafty i Gazu AGH Akademii Górniczo-[...]

The use of artificial neural networks for the prediction of gas production and estimated recoverable resources from unconventional gas reservoirs Wykorzystanie sieci neuronowych do prognozowania wydobycia i zasobów wydobywalnych gazu ziemnego ze złóż niekonwencjonalnych DOI:10.15199/62.2017.5.13


  A methodol. for building a model of intelligent extn. of gas from shale deposits in the area of the drain was developed to det. the estd. recoverable resources and the course of operating the well. The effect of estn. of uncertainty input parameters on the tech. recoverable reserves was discussed. The ultra-fast app. based on artificial neural network was constructed. Wykorzystanie metod sztucznej inteligencji w przemyśle naftowo-gazowniczym sięga lat siedemdziesiątych XX w. Szczególne miejsce pośród stosowanych technik zajmują sztuczne sieci neuronowe, których konstrukcja, w dużym uproszczeniu, odpowiada budowie ludzkiego mózgu. Modele zastępcze, stanowią inteligentne modele "quasi numeryczne" umożliwiające odtworzenie parametrów o dużej dokładności w czasie rzeczywistym. Przedstawiono metodykę budowy modelu inteligentnego dla eksploatacji gazu ze złoża niekonwencjonalnego w skałach łupkowych do wyznaczania szacunkowych zasobów wydobywalnych oraz przebiegu eksploatacji odwiertu. Przedstawiono także dyskusję szacowania niepewności wyznaczanych parametrów eksploatacyjnych. Spośród energetycznych surowców kopalnych, ale i paliw energetycznych w ogóle, w bieżącym stuleciu za najważniejszy, a z pewnością najbardziej pożądany, uznaje się gaz ziemny. Wynika to m.in. ze znacznych zasobów, zwłaszcza gazu niekonwencjonalnego, jak i łatwości przesyłu bądź transportu, użytkowania, oraz poziomu emisji ditlenku węgla powstającego przy spalaniu gazu1-5). W latach siedemdziesiątych XX w. rząd Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej ogłosił, że zwięzłe piaskowce, pokłady węgla oraz skały łupkowe będą traktowane jako niekonwencjonalne złoża gazu1, 2, 6, 7). Złoża typu tight zdefiniowano opierając się na kryterium przepuszczalności dla gazu - poniżej 0,1 mD (<10-16 m2). W rzeczywistości definicja złóż o ograniczonej przepuszczalności jest funkcją wielu czynników, zarówno fizycznych jak i ekonomicznych, i obejmuje wiele typów złóż. W zwi[...]

Analiza dopływu gazu do odwiertu z niejednorodnych formacji o małej przepuszczalności DOI:10.15199/62.2019.5.23


  Postęp technologiczny świata wymusza szukanie coraz to nowych źródeł energii. Od wielu lat szeroko znanym źródłem energii uważanym za paliwo ekologiczne, łatwe w transporcie i "elastyczne" w użyciu jest gaz ziemny. Jedynym jak dotychczas na skalę przemysłową źródłem gazu ziemnego są jego złoża zlokalizowane w skałach o zróżnicowanych parametrach petrofizycznych. Istotnym zagadnieniem jest poznanie mechanizmów rządzących przepływem gazu w strukturach porowych ukształtowanych w formie różnego rodzaju pułapek geologicznych. Powstawanie złóż węglowodorowych związane jest z transformacją materii organicznej w określonych warunkach termodynamicznych. Pogląd taki stał się obowiązujący we współczesnej nauce, choć należy pamiętać, że złoża gazu ziemnego płytko leżące mogą mieć pochodzenie biogeniczne (bakteryjne). Z uwagi na występowanie metanu w meteorytach nie wyklucza się też teorii o nieorganicznym pochodzenia gazu ziemnego. Klasyczne (konwencjonalne) złoża gazu i ropy wiążą się głównie z procesami migracji węglowodorów ze skał macierzystych, w których nastąpiło generowanie węglowodorów do skał zbiornikowych o dobrych właściwościach petrofizycznych (przepuszczalność 0,1-1000 mD, porowatość kilkanaście procent). Złoża niekonwencjonalne mają małą lub ultra małą przepuszczalność (zwykle poniżej 0,1 mD)1, 2). W przeszłości złoża takie były uważane za nienadające się do eksploatacji z nich gazu. Często były one i nadal są traktowane jako warstwy izolacyjne dla złóż konwencjonalnych. Jednakże wraz ze wzrostem zapotrzebowania na gaz i rozwojem technologicznym metod eksploatacji powrócono do nich. W złożach tych niemożliwa jest na ogół ekonomiczna eksploatacja gazu bez wykonania zabiegu hydraulicznego szczelinowania lub otworu poziomego albo rozgałęzionego. Otwory rozgałęzione są alternatywą dla szczelinowania hydraulicznego3). Zasoby gazu w złożach o małej przepuszczalności zalicza się do zasobów niekonwencjonalnych. Z analizy rozkładu za[...]

 Strona 1