Wyniki 1-4 spośród 4 dla zapytania: authorDesc:"Jacek Blicharski"

Modelowanie składowania CO2 w złożu gazu ziemnego w aspekcie wspomagania wydobycia gazu rodzimego DOI:10.15199/62.2019.4.4


  Wraz z postępem technologicznym oraz wzrostem demograficznym ludności na świecie zwiększyło się zapotrzebowanie na energię, co doprowadziło m.in. do zwiększenia zawartości ditlenku węgla w atmosferze z 280 do 365 ppm w ciągu ostatnich 150 lat1). Chcąc ograniczyć zmiany klimatyczne, Unia Europejska zaproponowała w 2007 r. obniżenie emisji CO2 w krajach członkowskich o 20% do 2020 r.2). Jednym z najbardziej obiecujących sposobów na zmniejszenie zawartości tego gazu w atmosferze jest jego wychwytywanie w procesie produkcyjnym, a następnie zatłaczanie do głębokich warstw wodonośnych oraz sczerpanych złóż węglowodorów3, 4). Wyeksploatowane złoża gazu ziemnego mają wysoki potencjał dla sekwestracji CO2. Na ich korzyść przemawia głównie dobre rozpoznanie struktury geologicznej, potwierdzona szczelność struktury, istniejąca infrastruktura powierzchniowa oraz wysokie współczynniki sczerpania, a co za tym idzie duże pojemności magazynowe5-7). Dodatkowym atutem może być zwiększenie stopnia sczerpania zasobów gazu rodzimego poprzez podtrzymywanie ciśnienia złożowego przez zatłaczany do złoża CO2. Istotną kwestią wpływającą na efektywność procesu jest rozprzestrzenianie się zatłaczanego ditlenku w złożu, a w konsekwencji szybkość przebicia do odwiertów eksploatujących węglowodory8). Jednocześnie korzystny stosunek lepkościowy wypierających się płynów (CO2 jako płyn bardziej lepki wypiera płyn mniej lepki, jakim jest gaz ziemny) jest czynnikiem stabilizującym proces i tym samym ograniczającym rozwój strefy mieszania. Należy jednak pamiętać, że w początkowej AGH w Krakowie Jacek Blicharski*, Łukasz Klimkowski Modeling of CO2 sequestration in depleted gas reservoirs in the aspect of enhanced gas recovery Modelowanie składowania CO2 w złożu gazu ziemnego w aspekcie wspomagania wydobycia gazu rodzimego DOI: 10.15199/62.2019.4.4 Dr inż. Łukasz KLIMKOWSKI w roku 2008 ukończył studia na Wydziale Wiertnictwa, Nafty i Gazu AGH Akademii Górniczo-[...]

Techniczno-ekonomiczne aspekty stosowania układów pomiarowych na wysokim ciśnieniu

Czytaj za darmo! »

W transporcie i dystrybucji gazu ziemnego istotną rolę odgrywa metodyka pomiaru ilościowego gazu - tak w skali globalnego rozliczania jak też w skali poszczególnego odbiorcy gazu. Istotnym kryterium dokładności pomiaru ilościowego jest uzyskanie zgodności pomiaru po stronie dostawcy jak też odbiorcy gazu. Z metodyki pomiarów wynika, że dokładność wskazań każdego przyrządu pomiarowego zależy[...]

Zastosowanie klasycznych testów hydrodynamicznych do oceny petrofizycznych właściwości niekonwencjonalnych złóż gazu ziemnego typu tight gas DOI:10.15199/62.2018.6.5


  Zagadnienie zagospodarowania złóż niskoprzepuszczalnych, należących do kategorii niekonwencjonalnych, jest w ostatnich latach mocno rozwijane i dyskutowane, a same złoża niekonwencjonalne na całym świecie poddawane są udanemu rozpoznaniu i eksploatacji. Do tego grona należą złoża typu tight gas, określane jako złoża gazu zamkniętego. W Polsce występowanie złóż tight gas potwierdzono w dwóch formacjach geologicznych1). Są to piaskowce miocenu w rejonie zapadliska przedkarpackiego oraz piaskowce czerwonego spągowca w rejonie wielkopolskim. W tym ostatnim rejonie głównie dla złóż gazu zamkniętego prognoza zasobów wydobywanych to ok. 600 mld m3, co w przeliczeniu daje 120 lat utrzymania wydobycia gazu w Polsce na obecnym poziomie2). Istotnym zagadnieniem związanym z udostępnieniem i eksploatacją złóż węglowodorów jest hydrodynamiczne testowanie odwiertów, którego celem jest określenie ich zdolności wydobywczych, jak również wyznaczenie petrofizycznych parametrów skał zbiornikowych. Testom hydrodynamicznym poddaje się zarówno złoża konwencjonalne, jak i niekonwencjonalne. Testy te polegają na rejestracji ciśnienia i wydajności w odwiercie oraz ich późniejszej analizie. Pozwalają na stosunkowo szybkie rozpoznanie złoża strefy przyodwiertowej oraz zbadanie skuteczności przeprowadzonego zabiegu stymulacji złoża. Mechanizmy przepływu płynu w złożach niskoprzepuszczalnych różnią się od tych w złożach konwencjonalnych. Zachodzi zatem konieczność sprawdzenia możliwości stosowania testów hydrodynamicznych na złożach niekonwencjonalnych na bazie doświadczeń ze złóż konwencjonalnych. Złoża typu tight gas występują przeważnie w skałach piaskowcowych charakteryzujących się porowatością w granicach 5-15% oraz przepuszczalnością efektywną poniżej 0,1 mD. Te cechy petrofizyczne są wynikiem zmniejszenia promieni przestrzeni międzyziarnowej na skutek cementacji oraz kompakcji mechanicznej, jakim uległy te skały w procesie pogrążania się w basenie s[...]

Analiza dopływu gazu do odwiertu z niejednorodnych formacji o małej przepuszczalności DOI:10.15199/62.2019.5.23


  Postęp technologiczny świata wymusza szukanie coraz to nowych źródeł energii. Od wielu lat szeroko znanym źródłem energii uważanym za paliwo ekologiczne, łatwe w transporcie i "elastyczne" w użyciu jest gaz ziemny. Jedynym jak dotychczas na skalę przemysłową źródłem gazu ziemnego są jego złoża zlokalizowane w skałach o zróżnicowanych parametrach petrofizycznych. Istotnym zagadnieniem jest poznanie mechanizmów rządzących przepływem gazu w strukturach porowych ukształtowanych w formie różnego rodzaju pułapek geologicznych. Powstawanie złóż węglowodorowych związane jest z transformacją materii organicznej w określonych warunkach termodynamicznych. Pogląd taki stał się obowiązujący we współczesnej nauce, choć należy pamiętać, że złoża gazu ziemnego płytko leżące mogą mieć pochodzenie biogeniczne (bakteryjne). Z uwagi na występowanie metanu w meteorytach nie wyklucza się też teorii o nieorganicznym pochodzenia gazu ziemnego. Klasyczne (konwencjonalne) złoża gazu i ropy wiążą się głównie z procesami migracji węglowodorów ze skał macierzystych, w których nastąpiło generowanie węglowodorów do skał zbiornikowych o dobrych właściwościach petrofizycznych (przepuszczalność 0,1-1000 mD, porowatość kilkanaście procent). Złoża niekonwencjonalne mają małą lub ultra małą przepuszczalność (zwykle poniżej 0,1 mD)1, 2). W przeszłości złoża takie były uważane za nienadające się do eksploatacji z nich gazu. Często były one i nadal są traktowane jako warstwy izolacyjne dla złóż konwencjonalnych. Jednakże wraz ze wzrostem zapotrzebowania na gaz i rozwojem technologicznym metod eksploatacji powrócono do nich. W złożach tych niemożliwa jest na ogół ekonomiczna eksploatacja gazu bez wykonania zabiegu hydraulicznego szczelinowania lub otworu poziomego albo rozgałęzionego. Otwory rozgałęzione są alternatywą dla szczelinowania hydraulicznego3). Zasoby gazu w złożach o małej przepuszczalności zalicza się do zasobów niekonwencjonalnych. Z analizy rozkładu za[...]

 Strona 1