Wyniki 1-7 spośród 7 dla zapytania: authorDesc:"Mirosław Zielenkiewicz"

Ochrona odgromowa i przed przepięciami w polskich aktach prawnych i normalizacyjnych – nowe wyzwania dla projektanta i inspektora nadzoru


  21 marca 2011 r., po ponad dwudziestu latach, z wykazu norm wykorzystywanych przy projektowaniu urządzeń piorunochronnych obiektów budowlanych wycofano ostatnie trzy arkusze krajowej normy serii PN-E-05003: Ochrona odgromowa obiektów budowlanych [1÷3], zatwierdzone do stosowania w latach 1986-1992. Jednocześnie straciły ważność dwie współistniejące serie norm międzynarodowych: PN-IEC 61024-1 [4÷6] - wprowadzona do stosowania w latach 2001-2002 (występująca pod identyczną nazwą jak polskie normy serii 05003) oraz PN-IEC 61312 - Ochrona przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym (LEMP) [7÷9] - wprowadzona do stosowania w latach 2001-2004. Podstawą wprowadzenia tych zmian jest rozporządzenie ministra infrastruktury z 10 grudnia 2010 r. (Dz.U. 239 poz. 1597 z 2010 r.) [10], zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozporządzenie zawiera nowy wykaz norm powołanych do stosowania przy spełnianiu wymogów warunków technicznych w nim zawartych, wprowadzając do stosowania, m.in. nową serię norm odgromowych PN-EN 62305: Ochrona odgromowa: Część 1: Zasady ogólne (PN-EN 62305-1:2008), Część 2: Zarządzanie ryzykiem (PN-EN 62305-2:2008), Część 3: Uszkodzenia fizyczne obiektów i zagrożenie życia (PN-EN 62305-3:2009), Część 4: Urządzenia elektryczne i elektroniczne w obiektach (PN-EN 62305-4:2009). Miejsca powołania normy do stosowania w budownictwie w przedmiotowym rozporządzeniu to: § 53 ust. 2 rozporządzenia dotyczący obowiązku wyposażenia w instalację chroniącą od wyładowań atmosferycznych budynków wyszczególnionych w Polskiej Normie dotyczącej ochrony odgromowej obiektów budowlanych w zakresie spełnianym przez część 1 i część 2 normy PN-EN 62305 [11, 12], § 184 ust. 3 rozporządzenia dotyczący zgodności wykonania instalacji piorunochronnej, o której mowa w § 53 ust. 2 rozporządzenia z wymaganiami Polskich Norm dotyczących ochrony odgromowej obiektów budowlanych[...]

Projektowanie instalacji odgromowych według serii norm PN-EN 62305 - zarządzanie ryzykiem w praktyce projektowej


  Wraz z wejściem w życie 21 marca 2011 r. nowego wykazu norm ogłoszonego w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury (Dz.U. 239 poz. 1597 z 2010 r.) zmieniającego rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690), skończył się wieloletni okres chaosu normalizacyjnego w obszarze ochrony odgromowej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej [1]. Wprowadzono w ten sposób do obligatoryjnego stosowania wieloarkuszową serię norm międzynarodowych PN-EN 62305: Ochrona odgromowa [2]. Wśród najistotniejszych nowości, jakie wniosła do projektowania ta norma, znajduje się odmienny sposób oceny zagrożenia piorunowego analizowanego obiektu, oparty na analizie ryzyka wystąpienia szkód lub zagrożeń w obiekcie lub dochodzących do niego liniach, wykorzystujących do przesyłu żyły kabli lub rury (przewodzące prąd elektryczny), nazwanych urządzeniami usługowymi oraz wybór na tej podstawie wymaganego poziomu ochrony odgromowej. Okazało się, że po wielu latach stosowania prostej, zrozumiałej dla każdego inżyniera i technika metody oceny stopnia zagrożenia piorunowego, wprowadzono bez wcześniejszej dyskusji niezwykle skomplikowany algorytm, wymagający czasochłonnych obliczeń. Brak odpowiedniego okresu przejściowego na wdrożenie złożonej procedury w nowej normie (niezbędnego w takim przypadku), skutkuje poważnymi kłopotami projektantów przy doborze odpowiedniego poziomu ochrony odgromowej - wg zaleceń nowej normy pomimo upływu już 3 lat od chwili jej wprowadzenia. W artykule pokazano jak (w stosunkowo łatwy sposób) można samodzielnie przełożyć trudny język zarządzania ryzykiem przy projektowaniu instalacji odgromowych na język liczb i wymiarów, przemawiający do wyobraźni projektantów. Zarządzanie ryzykiem - nowa jakość w ocenie zagrożenia piorunowego Praktyków zajmujących się na co dzień opracowywaniem dokumentacji projek[...]

Archaiczne podejście do układu uziomów w energetyce - czas na profesjonalizm DOI:10.15199/74.2016.9.6


  Archaic approach to grounding systems in electroenergetics - time for professionalizm W dobie dynamicznego rozwoju elektroenergetyki, ciągłego jej unowocześniania oraz koniunktury na alternatywne źródła energii, ciągle rosną oczekiwania w stosunku do projektantów, którzy w obliczu tak radykalnych zmian technicznych znajdują się obecnie w stanie ustawicznego kształcenia. Okazuje się jednak, że w tle tych wydarzeń związanych z gruntownym unowocześnianiem: elektrowni, linii przesyłowych, przechodzeniu na mikroprocesorową technologię ich sterowania - zapomnieniu ulega dobra praktyka inżynierska w odniesieniu do uziemienia - jednego z najstarszych elementów wszystkich urządzeń elektroenergetycznych, gwaranta bezpieczeństwa ludzi i niezawodnego funkcjonowania różnorodnych systemów obiektowych. Skala zaniedbań w tym zakresie wymaga niezwłocznego podjęcia działań naprawczych. Rola uziemienia w instalacjach elektroenergetycznych a codzienna praktyka Powszechnie wiadomo, iż urządzenie uziemiające w obiektach energetyki pełni szczególnie istotną funkcję: - gwarantuje nam bezpieczne użytkowanie instalacji zasilania elektroenergetycznego, chroniąc m.in. przed porażeniem prądem elektrycznym w przypadku uszkodzenia izolacji urządzeń, - pełni także funkcję "neutralizatora" prądów doziemnych wyładowań piorunowych, jak również ładunków elektrostatycznych wytwarzanych w procesach produkcyjnych. Osiągnięcie tych celów możliwe jest jedynie w przypadku przestrzegania określonych reguł projektowania układu uziomów, jego wykonawstwa, a następnie kontroli jego stanu podczas długich lat eksploatacji. Niestety, pomimo powszechnej, jakby się wydawało, wiedzy o wyjątkowej roli uziemienia w instalacjach elektroenergetycznych obecny stan urządzeń uziemiających bardzo często pozostawia wiele do życzenia, a podejście uczestników procesu inwestycyjnego do tego problemu budzi stanowczy sprzeciw. Okazuje się, iż coraz częstszą, a nawet wręcz powszechną praktyk[...]

Wpływ właściwości fizykochemicznych gleb na korozję uziomów a warunki glebowe w Polsce DOI:10.15199/74.2019.5.5


  Układy uziomowe to urządzenia z założenia przeznaczone do wieloletniego działania, jednak problemy projektantów z zapewnieniem ich trwałości są niestety wciąż poważne [11]. W praktyce, zapewnienie wysokiego poziomu skuteczności funkcjonowania układu uziomowego w zakładanym dla niego długoletnim okresie eksploatacji, w głównej mierze zależy od jego odporności na korozję elektrochemiczną, jeśli nie jest przy tym przekraczany warunek jego znamionowej obciążalności prądowej. Z kolei szybkość korozji zależy nie tylko od rodzaju zastosowanego materiału na uziom, ale także od środowiska, w jakim będzie on umieszczony. Wilgotny grunt, w którym pogrążany jest układ uziomowy stanowi elektrolit dla procesu korozji, zaś podziemne elementy układu uziomowego (metalowe przewodniki, żelbetonowe konstrukcje fundamentowe) - to elementy tworzące elektrody ogniw korozyjnych. Z tego względu od właściwości fizykochemicznych gleby w istotny sposób zależy, jak szybko będzie postępować niszczenie metalowych elementów układu uziomowego w wyniku korozji. Oczywiście, teoretycznie możliwe są: wymiana gruntu w miejscu budowy układu uziomowego na taki, w którym szybkość korozji będzie znacznie ograniczona lub modyfikacja właściwości fizykochemicznych gleby, polegająca na melioracji terenu układu uziomów albo uzyskanie zasadowego odczynu gleby przez stosowanie wapnowania, jednak takie rozwiązania stosowane są rzadko z uwagi na ich małą praktyczność. Mając natomiast podstawową wiedzę o właściwościach fizykochemicznych gleby, można dobrać najbardziej odpowiedni materiał na elementy układu uziomowego, biorąc pod uwagę jego małą szybkość korozji w danym gruncie. Takie postępowanie może zapewnić dostatecznie długi okres eksploatacji układu uziomowego, dostosowany do przewidywanego okresu trwałości obiektu, dla którego został on przeznaczony. Skutki korozji układu uziomowego Układ uziomowy składa się z przewodzących elementów podziemnych, najczęściej układanyc[...]

Zasady ekranowania i wyrównywania potencjałów w systemach informatycznych

Czytaj za darmo! »

Pod pojęciem "ekran elektromagnetyczny" rozumiemy przewodzącą osłonę przeznaczoną do redukcji pola elektromagnetycznego wewnątrz lub na zewnątrz obszaru otoczonego tą osłoną. Ekran jest częścią sieci połączeń wyrównawczych w danym obiekcie i nie służy do przewodzenia prądów roboczych. W ekranie, podobnie jak w przewodzie wyrównawczym, występują wyłącznie prądy zaburzeń. Od kilkunastu lat obserwujemy intensywny rozwój zastosowań aparatury elektronicznej pracującej w szerokim paśmie częstotliwości, do której należy również zaliczyć sprzęt do komputerowego przetwarzania danych. Poważne problemy w jego funkcjonowaniu mogą być spowodowane zakłóceniami o impulsowym lub długotrwałym charakterze - powszechnie występujące zarówno w sieciach zasilających, jak i w liniach sygnałowych. E[...]

"Piorunochrony aktywne" w świetle obowiązujących w Polsce norm i przepisów prawnych

Czytaj za darmo! »

Na przestrzeni ostatnich dwóch dekad na światowym rynku można zauważyć ekspansję producentów urządzeń przeznaczonych do tzw. aktywnej ochrony odgromowej, którzy swoim urządzeniom przypisują większą skuteczność w stosunku do powszechnie stosowanych instalacji piorunochronnych wykonanych wg zasad przedstawionych w normach dotyczących ochrony odgromowej, nazywanej przez oferentów "zwodów aktywnych" ochroną tradycyjną. Instalacje odgromowe wykorzystujące takie "aktywne piorunochrony" z uwagi na małą liczbę elementów składowych są znacznie tańszymi rozwiązaniami. Także w Polsce temu zagadnieniu towarzyszy od pewnego czasu nieustanna dyskusja dotycząca skuteczności takiej ochrony oraz podstaw prawnych uprawniających do zastąpienia tradycyjnej instalacji odgromowej "urządzeniem aktywnym". Stan prawny w Polsce w zakresie ochrony odgromowej Zgodnie z rozporządzeniem ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. [5] w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: Budynek należy wyposażyć w instalację chroniącą od wyładowań atmosferycznych. Obowiązek ten odnosi się do budynków wyszczególnionych w Polskiej Normie dotyczącej ochrony odgromowej obiektów budowlanych (§ 53 ust. 2), a instalacja piorunochronna, o której mowa w § 53 ust. 2, powinna być wykonana zgodnie z Polską Normą dotyczącą ochrony odgromowej obiektów budowlanych (§ 184 ust. 3). Zmiany z 10 grudnia 2010 r. wprowadzone do powyższego rozporządzenia [6] (weszły w życie 21 marca 2011 r.) zawierają wykaz norm przywołanych do wymienionych paragrafów, z których wynika, że polskimi normami odgromowymi w zakresie ochrony obiektów budowlanych (łącznie z ich instalacjami, wyposażeniem i personelem) oraz przyłączonych do nich urządzeń usługowych (linii elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych, radiokomunikacyjnych, rurociągów) są wyłącznie normy serii PN -EN 62305: Ochrona odgromowa, zawierającej cztery oddzielne arkusze: PN -EN 62305-1:2008 Czę[...]

Podstawowe błędy przy projektowaniu i budowie uziomów fundamentowych DOI:10.15199/74.2015.10.11


  Wykorzystanie zbrojenia fundamentu obiektu budowlanego jako elementu układu uziemiającego w powszechnej opinii specjalistów stanowi najlepsze rozwiązanie zarówno z praktycznego jak i ekonomicznego punktu widzenia. Główne zalety takiego rozwiązania to: łatwość i niski koszt jego wykonania, dobry kontakt fundamentu z gruntem, stabilność jego rezystancji w czasie (mała zależność rezystywności fundamentu od zmian temperatury i wilgotności) i maksymalne wykorzystanie jego powierzchni do rozproszenia prądów uziomowych w gruncie. Prawidłowo wykonany uziom fundamentowy powinien spełniać wszystkie oczekiwane od układu uziomów funkcje, zarówno jako punkt odniesienia dla instalacji elektrycznych, w tym: do ochrony od porażeń oraz jako efektywna trasa odprowadzania prądu pioruna do gruntu za pośrednictwem przewodów instalacji ochrony odgromowej. Niestety w trakcie konstruowania uziomów fundamentowych projektanci i wykonawcy bardzo często popełniają podstawowe błędy, w wyniku których układy uziomów wykorzystujące również uziom fundamentowy jako naturalny uziom nie spełniają wymagań obowiązujących norm. W związku z tym takie układy uziomów mogą z biegiem czasu ulec przyspieszonej degradacji. Niniejszy artykuł ma na celu ponowne zwrócenie uwagi na problemy z właściwym wykorzystaniem fundamentów w charakterze uziomów, gdyż pomimo znacznej liczby publikacji w tym przedmiocie, jakie ukazały się w ostatnim okresie (m.in. [6, 14, 15]) liczba błędów popełnianych przy budowie uziomów fundamentowych jest wciąż bardzo wysoka. Zalecenia wykorzystania uziomów fundamentowych Beton ułożony w gruncie jest materiałem półprzewodzącym [1, 11] o rezystywności od ok. 30 Ω·m [1] do 200 Ω·m [4, 5] przy 20°C. Jego przewodnictwo elektryczne ma charakter elektrolityczny, na które silny wpływ mają wilgotność i temperatura. Beton zastosowany do wypełnienia fundamentów, z uwagi na jego głęboką lokalizację w gruncie, charakteryzuje się bardzo sta[...]

 Strona 1