Wyniki 1-7 spośród 7 dla zapytania: authorDesc:"WITOLD GŁADKOWSKI"

Laktony. Część XXXVIa). Synteza chlorowcolaktonów z podstawnikiem metoksyfenylowym


  Przedstawiono pięcioetapową syntezę chemiczną jodo-, bromo- i chlorolaktonów z podstawnikiem metoksyfenylowym. W wyniku przeprowadzonych doświadczeń otrzymano nieopisane wcześniej w literaturze nienasycony kwas 5 oraz pochodne laktonowe aldehydu anyżowego (6-13). W pierwszym etapie syntezy w wyniku krzyżowej kondensacji aldolowej aldehydu anyżowego (1) z acetonem otrzymano nienasycony keton 2 (wydajność 97%), który redukowano do α,β-nienasyconego alkoholu 3 (wydajność 94%). Alkohol allilowy poddano przegrupowaniu Claisena metodą ortooctanową, w wyniku czego otrzymano ester 4 (wydajność 78%), hydrolizowany następnie w środowisku zasadowym do nienasyconego kwasu 5 (wydajność 88%), który był substratem w reakcjach chlorowcolaktonizacji. Jako produkty jodolaktonizacji otrzymano cis-(6) oraz trans δ-jodo-γ-lakton (7) z wydajnościami odpowiednio 42 i 2%. Z mieszaniny produktów bromolaktonizacji wydzielono cis- (8) i trans δ-bromo-γ-lakton (9) oraz γ-bromo- δ-lakton (10) z wydajnościami kolejno 32%, 5% oraz 10%. Analogiczne produkty otrzymano również w reakcji chlorolaktonizacji z wydajnościami 14%, 8% oraz 18% odpowiednio dla cis δ-chloro-γ-laktonu 11, trans δ-chloro-γ-laktonu 12 oraz γ-bromo-δ-laktonu 13. New p-MeOC6H4CH(CH2COOH)CH=CHMe acid (I) (m.p. 81-83°C) was synthesized by condensation of p-MeOC6H4CHO with AcMe to p-MeOC6H4CH=CHCOMe after following redn. with NaBH4 to p-MeOC6H4CH=CHCH(OH)Me, condensation with Me3C(OEt)3 at 137°C and hydrolysis with aq. soln. of KOH (yield 63%) and then converted to resp. lactones II and III (X = I, Br or Cl). Acid I was reacted with I2/KI in Et2O to a mixt. of cis-II (X = I) (m.p. 92-95°C, yield 42%) and trans-II (X = I) (oil, yield 2%), with (CH2CO)2NBr in tetrahydrofurane to a mixt. of cis-II (X = Br) (m.p. 106-108°C, yield 32%), trans-II (X = Br) (oil, yield 5%) and III (X = Br) (m.p. 74-77°C, yield 10%), and wi[...]

Sterole roślinne. Charakterystyka i metody analizy DOI:10.15199/62.2017.9.24


  Sterole roślinne są komponentem błon komórkowych roślin, a ich główną funkcją jest stabilizacja dwuwarstwy lipidowej. Należą do grupy triterpenów, a podstawą ich budowy jest pierścień steranu, w którym grupa hydroksylowa przyłączona jest do atomu węgla C3, a w pozycji C17 obecny jest łańcuch alifatyczny. Są to związki 28- lub 29-węglowe przypominające cholesterol zarówno pod względem struktury, jak i pełnionych funkcji. W przeciwieństwie do cholesterolu, fitosterole zawierają dodatkową grupę metylową lub etylową przy atomie węgla C24, często w łańcuchu bocznym posiadają także wiązanie podwójne. Mianem fitosteroli określa się dwie grupy związków:sterole i stanole. Sterole posiadają wiązanie podwójne między atomami węgla C5 i C6, natomiast stanole to zredukowane sterole. Z ponad 250 zidentyfikowanych cząsteczek steroli roślinnych do najczęściej występujących należą: β-sitosterol, kampesterol, awenasterol i stigmasterol (rys. 1). Sterole roślinne w naturze występują w postaci wolnej, w formie estrów z kwasami tłuszczowymi, kwasami fenolowymi (np. kwasem p-hydroksycynamonowym lub ferulowym), w formie glikozydów i ich acylowanych pochodnych (rys. 2). Głównym źródłem fitosteroli są oleje, ziarna zbóż i orzechy. Ich całkowita ilość w niektórych olejach roślinnych może przekraczać 700 mg/100 g1). Wśród zbóż najwięcej fitosteroli zawierają kukurydza (178 mg/100 g), żyto (96 mg/100 g) i jęczmień (76 mg/100 g)2, 3) a w popularnych gatunkach orzechów ich zawartość waha się w przedziale 104-158 mg/100 g4). Owoce i warzywa wykazują małą zawartość fitosteroli1, 4), odpowiednio 8-24 i 11-50 mg/100 g. Zawartość fitosteroli w wybranych produktach przedstawiono w tabeli. Fitosterole reprezentują zróżnicowaną grupę związków naturalnych, która od dawna znajduje się w obszarze zainteresowań naukowców. Początkowo koncentrowano się na możliwości ich wykorzystania jako prekursorów w syntezie hormonów steroidowych. Obecnie obserwuje się bezpreceden[...]

Izolowanie fosfolipidów z liofilizowanych żółtek jaj kurzych


  Przedstawiono wyniki analizy składu frakcji fosfolipidowych wyizolowanych z liofilizowanych żółtek jaj kurzych i porównano je z wynikami otrzymanymi dla świeżych żółtek. Wyższą czystością charakteryzowały się frakcje otrzymane z żółtek liofilizowanych. Najlepsze wyniki pod kątem wydajności procesu, czystości frakcji fosfolipidowej i zawartości w niej cholesterolu otrzymano z zastosowaniem metanolu jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego (wydajność 7,7%, zawartość fosfolipidów 97,6%, zawartość cholesterolu 0,15%). Stwierdzono, że proces strącania w układzie heksan-zimny aceton jest kluczowy dla zmniejszania zawartości cholesterolu w uzyskanych frakcjach. Opisana metoda może znaleźć zastosowanie m.in. w przemyśle chemicznym i spożywczym, Hen egg yolks were lyophilized at -54°C for 18 h, extd. with Me2CO to remove fats and then extd. 3 times with MeOH, EtOH or i-PrOH for 10 min to recover phospholipids (I). The alc. exts. in hexane and the I pptd. with Me2CO at 4°C. The products were analyzed by liq. chromatog. for phosphatydylcholine, phosphatydylethanolamine and cholesterol. The lyophilization resulted in an increase of the I purity. The best results (yield 7.7% I content 97.6% cholesterol content 0.15%) were achieved when MeOH was used as the extn. solvent. Fosfolipidy, których dominuj􀄅cym sk􀃡adnikiem jest fosfatydylocholina (PC) s􀄅 szeroko stosowane w przemy􀄞le 􀄪ywno􀄞ciowym i chemicznym do wytwarzania kosmetyków i farmaceutyków. Szacunkowy udzia􀃡 na rynku produktów zawieraj􀄅cych w swoim sk􀃡adzie fosfolipidy obejmuje margaryny 25-30%, wyroby cukiernicze 25-30%, produkty o charakterze technicznym 10-20%, kosmetyki 3-5% i farmaceutyki 3%1). Najwa􀄪niejszym 􀄨ród􀃡em pozyskiwania fosfolipidów jest soja, z której mieszanin􀄊 fosfolipidów uzyskuje si􀄊 jako produkt uboczny w procesie oczyszczania oleju sojowego[...]

Charakterystyka frakcji fosfolipidowych izolowanych z żółtek jaj pochodzących od kur Lohmann Brown i zielononóżki kuropatwianej

Czytaj za darmo! »

Przedstawiono wyniki analizy składu fosfolipidów i profilu kwasów tłuszczowych we frakcjach fosfolipidowych wyizolowanych z żółtek jaj kurzych. Zbadano również pozycyjne rozmieszczenie kwasów tłuszczowych w strukturze lecytyn i kefalin (pozycja sn-1 i sn-2). Stwierdzono obecność kwasów nasyconych (16:0, 18:0), monoenowych (18:1, 16:1) oraz polienowych (18:2, 20:4, 22:6) kwasów tłuszczowych. Wykazano, że kwasy nasycone znajdują się w pozycji sn-1 a nienasycone w pozycji sn-2 lecytyny. Na podstawie wyników badań zaproponowano kierunek modyfikacji fosfolipidów pod kątem ich wzbogacenia w korzystniejsze z punktu widzenia żywieniowego kwasy tłuszczowe. Phospholipides were isolated from egg yolks and sepd. by column chromatog. to recover lecithins and kephalins. The lecithins we[...]

Synteza izoprenoidowych fosfolipidów


  Otrzymano cztery nowe 1,2-diacylofosfatydylocholiny z resztami acylowymi kwasów izoprenoidowych w pozycji sn- 2. 1-Palmitoilo- sn-glicero-3-fosfocholinę estryfikowano kwasami: geranylowym, (E)-3,7-dimetylookt-4-enowym, (2E, 8E)-3,7,11-trimetylododeka-2,8-dienowym oraz (4E, 8Z)-5,9,13-trimetylotetradeka- -4,8,12-trienowym w obecności N,N’-dicykloheksylokarbodiimidu (DCC) i 4-dimetyloaminopirydyny (DMAP). Otrzymane fosfolipidy będą poddane badaniom na aktywność cytotoksyczną w stosunku do linii komórkowych nowotworów ludzkich, gdyż w świetle danych literaturowych mogą okazać się przydatne w terapii chorób nowotworowych. 1-Palmitoyl-sn-glycero-3-phosphocholine was esterified with geranic, (E)-3,7-dimethyloct-4-enoic, (2E, 8E)-3,7,11- trimethyldodeca-2,8-dienoic and (4E, 8Z)-5,9,13-trimethyltetradeca- 4,8,12-trienoic acids in presence of N,N’- dicyclohexylcarbodiimide and 4-dimethylaminopyridine to prep. 4 resp. new 1,2-diacylphosphatidylcholines with isoprenoid residues in sn-2 position as prospective anticancer agents. Fosfolipidy są związkami naturalnymi wchodzącymi w skład organizmów żywych, gdyż jako składniki błony komórkowej obecne są w każdej komórce1). Dzięki amfifilowemu charakterowi fosfolipidy mogą być pomocne w transporcie substancji biologicznie aktywnych do docelowych tkanek organizmu. Cechy te były inspiracją dla prowadzonych modyfikacji syntetycznych i naturalnych fosfolipidów. Ideą, która przyświecała badaniom było wprowadzenie biologicznie aktywnych związków do cząsteczki fosfolipidu i porównanie aktywności biologicznej uzyskanych połączeń z aktywnością wyjściowych związków bioaktywnych. W kręgu zainteresowań znalazło się otrzymanie preparatów o aktywności antyproliferacyjnej w stosunku do komórek nowotworowych, a jednocześnie nietoksycznych dla komórek zdrowych. Preparaty tego typu mogłyby znaleźć zastoso- Katarzyna Biodrowska, Andrzej W. Draus, Anna Gliszczyńska, Witold Gładkowski, Agnieszka[...]

Fractionation of the whole egg of quail (Coturnix coturnix japonica) in supercritical carbon dioxide. Frakcjonowanie masy jajowej z jaj przepiórczych (Coturnix coturnix japonica) w nadkrytycznym ditlenku węgla


  Mass of quail eggs collected from birds fed with Se Saccharomyces cerevisiae yeast-contg. fodder was extd. with CO2 under supercritical conditions (10-40 MPa, 60°C) optionally in presence of EtOH entrainer to remove components insol. in pure CO2. The fractions and extn. residue were analized for fatty acids in lipids by gas chromatog. Addn. of the yeast to the fodder resulted in an increase in content of α-linolenic acid (from 0.85% up to 5.19%), of eicosapentaenoic acids (from 0.74% up to 1.74%) and of docosahexaenoic acid (from 4.04.% up to 7.28%). Określono wpływ drożdży selenowych oraz alg morskich na zmiany składu kwasów tłuszczowych we frakcjach lipidowych masy jajowej jaj przepiórczych. Wyniki uzyskane po ekstrakcji metodą Folcha porównano ze składem kwasów tłuszczowych frakcji uzyskanych po frakcjonowaniu masy jajowej w warunkach nadkrytycznych ditlenku węgla w zakresie ciśnień 10-40 MPa. Przepiórki japońskie (Coturnix coturnix japonica) utrzymywane były w dwóch grupach doświadczalnych w bateriach po 40 szt./m2 i karmione ad libitum. Iloraz kwasów tłuszczowych z grupy ω-6/ω-3 określony dla frakcji trójglicerydowej masy jajowej pozyskanej od ptaków żywionych paszą suplementowaną zmniejszył się ponad 3-krotnie względem frak-cji kontrolnych. Zmiana ilorazu tych kwasów w polarnych frakcjach fosfolipidowych zmniejszyła się ponad 2-krotnie, a zmiany te były statystycznie istotne (α = 0,05). Surowiec jajczarski stanowi doskonałe źródło substancji wykazujących aktywność biologiczną. Z żółtka jaj izolowane są na skalę przemysłową takie komponenty, jak immunoglobulina, foswityna oraz fosfolipidy. Frakcja fosfolipidowa izolowana z surowca jajczarskiego zawiera ponad 70% fosfatydylocholiny, co w porównaniu z fosfolipidami pozyskiwanymi z ziaren soi jest wartością ponad dwukrotnie wyższą. Cholina połączona wiązaniem fosfodiestrowym z resztą kwasu fosforowego(V) zlokalizowaną w pozycji sn-3 stanowi substra[...]

Lactones. Part 45a). Synthesis of hydroxylactones with aromatic ring and evaluation of their antifeedant and antiproliferative activity Laktony. Cz. XLVa). Synteza hydroksylaktonów z pierścieniem aromatycznym oraz ocena ich aktywności antyfidantnej i antyproliferacyjnej DOI:10.12916/przemchem.2014.1637


  (E)-4-(Benzo[d][1’,3’]-dioxol-5’-yl)-but-3-en-2-one was reduced with NaBH4 in MeOH at 0°C to resp. alc. converted then to Et(E)-(benzo[d][1’,3’]-dioxol-5’-yl)-hex-4-enoate with MeC(OEt)3 in presence of EtCOOH at 138-140°C. The ester was then lactonized in CHCl3 with m-ClC6H4COOH in presence of CF3COOH at room temp. to a mixt. of trans- -4-(benzo[d][1’,3’]-dioxol-5’-yl)-5-(1-hydroxyethyl)-dihydrofuran- 2-one (yield 8%) and 4-r-(benzo[d][1’,3’]-dioxol-5’-yl)- 5-c-hydroxy-6-t-methyltetrahydropyran-2-one (yield 0.2%). Similarly, Et(E)-3-phenylhex-4-enoate, (E)-3-(p-methylphenyl) hex-4-enoate and (E)-3-(p-methoxyphenyl)hexen-4-enoate were converted to resp. dihydrofuranones (yields 9%, 8% and 10%, resp.), tetrahydropyranones (yields 0.3%, 0.4% and 0.3%, resp.). The dihydrofuranones were studied for antifeedant and antiproliferative activity and biolog. tests. The compds. with Ph and p-MeC6H4 substituents showed good deterrent activity towards storage insect pests. The compds. substituted with O-contg. benzene rings had noticeable antiproliferative activity towards human osteosarcoma cell line. Przedstawiono syntezę hydroksylaktonów zawierających w pozycji β podstawnik fenylowy, p-metylofenylowy, p-metoksyfenylowy oraz benzo[1,3]dioksolowy. Substratami w tej syntezie były γ,δ-nienasycone estry, z których trzy (3a-c) zostały otrzymane wcześniej z odpowiednich aldehydów aromatycznych, a ester z układem benzo[1,3]dioksolowym (3d) uzyskano w dwuetapowej syntezie z (E)-4- (benzo[d][1’,3’]-dioksol-5’-ylo)-but-3-en-2-onu (1). Hydroksylaktony 4a-d, 5a-d i 6a-d otrzymano w wyniku bezpośredniej reakcji kwasu m-chloronadbenzoesowego (m-CPBA) z estrami 3a-d w obecności kwasu trifluorooctowego. Zsyntezowane β-arylo-δ-hydroksy-γ-laktony 4a-d poddano testom na aktywność antyfidantną i antyproliferacyjną. Uzyskane wyniki wyka[...]

 Strona 1