Wyniki 1-10 spośród 33 dla zapytania: authorDesc:"Zbigniew Dobrzański"

XXXII Międzynarodowe Seminarium Naukowo-Techniczne "Chemia dla Rolnictwa"

Czytaj za darmo! »

W dn. 3-6 grudnia 2007 r. w Jeseniku (Republika Czeska) odbyło się XXXII Międzynarodowe Seminarium Naukowo-Techniczne "Chemistry for Agriculture". Seminarium zostało zorganizowane pod auspicjami IUPAC przez Politechnikę Wrocławską przy udziale Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Instytutu Chemii Nieorganicznej w Gliwicach i Instytutu Nawozów Sztucznych w Puławach. W Seminarium wzię[...]

Chemical contamination in fish diet of Polish consumers Zanieczyszczenia chemiczne w diecie rybnej polskiego konsumenta DOI:10.12916/przemchem.2014.1763


  A review, with 46 refs. No toxicity hazard of polycyclic arom. hydrocarbons, polychlorinated dibenzodioxines and furanes, polychlorinated Ph2, As, Hg, Pb and Cd exists under Polish conditions. Na podstawie zaprezentowanego przeglądu wiedzy na temat podstawowych zanieczyszczeń chemicznych (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, polichlorowane dioksyny i bifenyle, metale toksyczne), badań statystycznych dotyczących konsumpcji ryb i produktów rybnych w Polsce stwierdzono, że w praktyce istnieje tylko niewielkie zagrożenie dla zdrowia konsumenta, będące efektem zanieczyszczeń chemicznych pobieranych w diecie rybnej. Chyba żadna z grup żywności nie budzi ostatnio tak wielkich kontrowersji, jak surowce pochodzenia morskiego. Obok znanych już dziś powszechnie korzyści wynikających z ich konsumpcji nie brakuje, zwłaszcza w mediach, katastroficznych opinii na ich temat. Z pewnością przyczynia się to do niskiego spożycia ryb w Polsce. W konsumenckiej ocenie żywności coraz częściej brane są pod uwagę nie tylko walory użytkowe, sensoryczne czy estetyczne zakupionego produktu, ale też w coraz większej mierze uwzględnia się czynniki zagrażające bezpieczeństwu zdrowia konsumenta. Nie jest tajemnicą, że ryby i produkty rybne (owoce morza) mają wysoką wartość odżywczą1-3), ale też kumulują pewne zanieczyszczenia chemiczne, głównie pochodzenia organicznego4, 5). Większość z nich należy do grupy substancji trudnych do uniknięcia, ze względu na powszechność występowania w środowisku naturalnym, a także ich chemiczną trwałość i co jest bardzo istotne, zdolność do kumulowania w poszczególnych ogniwach łańcucha żywnościowego6, 7).Największe zagrożenie stanowią 3 grupy zanieczyszczeń: wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), grupa związków popularnie określanych jako polichlorowane dioksyny (PCDD), dibenzofurany (PCDF), bifenyle (PCB) oraz metale toksyczne, w tym głównie rtęć oraz arsen, kadm i ołów. WWA to bardzo zróżnicowana pod[...]

Hydroksyapatyt otrzymywany na drodze kalcynacji szlamów kostnych w piecu obrotowym


  Przedstawiono wyniki dotyczące kalcynacji odproteinowanej i odtłuszczonej miazgi kostnej zwanej szlamem kostnym. Proces kalcynacji przeprowadzono w dwóch etapach. Obróbkę termiczną przeprowadzono w piecu obrotowym zaopatrzonym w palnik gazowy w temp. 600°C. Drugi etap kalcynacji prowadzono w temp. 750-950°C. Produkty kalcynacji scharakteryzowano przy zastosowaniu analizy rentgenograficznej oraz spektroskopii w podczerwieni (FT-IR). Zawartość wapnia określono metodą miareczkową, natomiast zawartość fosforu metodą spektrofotometryczną. Właściwości powierzchni hydroksyapatytu badano z zastosowaniem skaningowej mikroskopii elektronowej oraz metody BET. Protein and fat-free bone sludge were 2-stage calcined in rotary kiln at 600-950°C to produce hydroxyapatite analyzed for chem. compn., structure and sp. surface. The Ca, total P, As, Cd, Hg, Co, Cr and Ni contents in the product increased with increasing calcination temp. while the contents of Pb, Cu and acid-soluble P decreased. The heavy metal contents remained below the allowable concns. of the elements. The sp. surface and pore size decreased also with increasing calcination temp. Hydroksyapatyt jest związkiem chemicznym podobnym zarówno do mineralnej części kości, jak również do tkanek twardych ssaków1-3). Jest on jednym z niewielu materiałów klasyfikowanych jako bioaktywne, które wspomagają regenerację kośćca. Hydroksyapatyt ma zastosowanie w ortopedii, stomatologii i chirurgii twarzowo-szczękowej4, 5). Jest wiele mokrych, suchych, topnikowych oraz zol-żelowych metod otrzymywania proszków hydroksyapatytowych6), jednakże podstawową ich wadą jest wysoki koszt procesu. Hydroksyapatyt można również uzyskiwać z materiałów naturalnych, takich jak koralowce lub kości zwierzęce7, 8), co znacznie obniża cenę produktu. Przedstawiono metodykę otrzymywania hydroksyapatytu z półproduktów kostnych z zastosowaniem pieca obrotowego oraz wpływ temperatury kalcynacji na jego właściwości[...]

Zastosowanie wybranych glinokrzemianów jako adsorbentów amoniaku

Czytaj za darmo! »

Zbadano możliwość zastosowania surowego haloizytu (HS), surowego bentonitu (BS), prażonego haloizytu (HP), aktywowanego haloizytu (HA) oraz ekspandowanego wermikulitu (EV) do filtracji powietrza zanieczyszczonego amoniakiem. Stwierdzono, że zdolność glinokrzemianów do adsorpcji amoniaku zmniejsza się w kolejności HA>HS>HP>BS>EV. Raw halloysite (HS), raw bentonite (BS), roasted halloysite (HP), activated halloysite (HA) and expanded vermiculite (EV) were used for adsorption of NH3 from air. The potential of NH3 removal on the examined sorbents decreased in the series: HA>HS>HP>BS>EV. Amoniak jest gazem toksycznym dla ludzi i zwierząt, odpowiedzialnym za zanieczyszczenie wody i gleby, powodującym niszczenie lasów, a także przyczyniającym się do eutrofizacji ekosystemów lądowyc[...]

Analiza wielopierwiastkowa włosów ludzkich jako metoda biomonitoringu jako metoda biomonitoringu w środowisku i żywności

Czytaj za darmo! »

Przedstawiono wyniki badań analizy wielopierwiastkowej włosów pochodzących od osób (N=66) zamieszkujących teren przemysłowy zurbanizowany (aglomeracja miasta Wrocławia) pod kątem biomonitoringu zanieczyszczeń pochodzenia przemysłowego, m.in. As, Cd, Hg, Pb, Ni, Cr, Sb, Sn oraz mikroelementów i makroelementów, w latach 2006-2009. Oznaczenia wykonano techniką ICP-OES z nebulizacją pneumatyczną (makroelementy) i ultradźwiękową (mikroelementy i pierwiastki toksyczne). Wybór techniki analitycznej podyktowany był koniecznością jednoczesnego zapewnienia dużej czułości oraz relatywnie niskich kosztów analizy. Celem badań było wyznaczenie wstępnych wartości referencyjnych stężeń pierwiastków we włosach ludzkich dla polskich terenów zurbanizowanych. W populacji wydzielono grupę kob[...]

Wykorzystanie pofiltracyjnych sorbentów glinokrzemianowych w procesie produkcji klinkieru


  Dokonano oceny użytych do aerofiltracji haloizytu aktywowanego (HA) oraz bentonitu prażonego (BP), pod względem ich przydatności jako dodatku do granulowanego koncentratu żelaza, wykorzystywanego w zestawie surowcowym do wytwarzania klinkieru w piecu cementowym. Na podstawie analizy zawartości wybranych pierwiastków (Al, Ca, K, Mg, Na, Si, Fe, Cu, Mn, Zn, Cd, Cr, Hg, Ni, Pb, Ti, Tl) stwierdzono, że badane pofiltraty glinokrzemianowe mogą być wykorzystane jako substytut dotychczas stosowanego bentonitu sodowego. Activated halloysite and roasted bentonite used for aerofiltration were added to granulated Fe concentrates for clinker prodn. in cement kilns. The contents of Al, Ca, K, Mg, Na, Si, Fe, Cu, Mn, Zn, Cd, Cr, Hg, Ni, Pb, Ti and Tl in the spent sorbents and in the Fe concs. were detd. The contents did not exceed allowable values. Dzia􀃡alno􀄞􀃼 gospodarcza cz􀃡owieka, b􀄊d􀄅ca 􀄨ród􀃡em emisji zwi􀄅zków odorotwórczych, wywieraj􀄅cych negatywny wp􀃡yw na ekosystemy, spowodowa􀃡a potrzeb􀄊 poszukiwania nowych rozwi􀄅za􀄔 ograniczaj􀄅cych przedostawanie si􀄊 chemicznych zanieczyszcze􀄔 powietrza do 􀄞rodowiska naturalnego. W 􀄞wietle przygotowywanych uregulowa􀄔 prawnych, takich jak np. "ustawa antyodorowa" (ustawa o przeciwdzia􀃡aniu uci􀄅􀄪liwo􀄞ci zapachowej), opracowywana przez Ministerstwo 􀄝rodowiska, problem wydaje si􀄊 by􀃼 bardzo istotny1, 2). W􀄞ród wielu metod ograniczaj􀄅cych emisj􀄊 substancji z􀃡owonnych do 􀄞rodowiska du􀄪e zainteresowanie budz􀄅 te, w których wykorzystywane s􀄅 materia􀃡y mineralne z grupy glinokrzemianów. Wykazuj􀄅 one wysok􀄅 zdolno􀄞􀃼 sorpcyjn􀄅 w stosunku do[...]

Fish processing by-products. Olfactometric assessment of chemical deodorization. Uboczne produkty przetwórstwa ryb morskich. Ocena olfaktometryczna chemicznej metody dezodoryzacji


  Salmon bones (waste) were deodorized by washing with aq. solns. of H2O2 (conc. 5%), citric acid (5%) and EtOH (85%) and tested for odor by gas-chromatog., mass spectrometric and olfactometric anal. of headspace gases. The odors were tested by 3 independent panelists. The highest odor mitigation efficiency was detd. for H2O2 and citric acid treatment of the bones. Przedstawiono wyniki chemicznej metody dezodoryzacji ubocznego produktu przetwórstwa ryb (przetworzone kości łososia atlantyckiego). W tym celu zastosowano (1:5 w/v) 5-proc. roztwór nadtlenku wodoru, 5-proc. roztwór kwasu cytrynowego oraz 85-proc. roztwór alkoholu etylowego. Do pobrania prób powietrza wykorzystano technikę SPME, a identyfikacji związków zapachowych dokonano przy użyciu techniki chromatograficznej GC-MS-O. Uzyskane wyniki badań wskazują, że największą skutecznością dezodoryzacji badanych produktów rybnych charakteryzowały się metody z wykorzystaniem nadtlenku wodoru oraz kwasu cytrynowego. Przetwórstwo ryb i innych organizmów morskich to jeden z najszybciej rozwijających się sektorów spożywczych. W 2010 r. wielkość produkcji wyniosła 148,5 mln t1). Przemysł przetwórstwa ryb generuje ogromne ilości niejadalnych odpadów, obejmujących skóry, płetwy, wnętrzności, głowy i kości (kręgosłupy). Przyjmuje się, że po wstępnej obróbce surowca rybnego 40-50% masy stanowią odpady miękkie i twarde2, 3). Głównym kierunkiem ich zagospodarowania jest produkcja mączki i oleju rybnego dla celów paszowych1, 4). Ich stosowanie w żywieniu zwierzątgospodarskich jest jednak ograniczone, dlatego też na świecie prowadzone są badania nad wykorzystaniem zawartych w tych odpadach ogromnych ilości białka, oleju oraz substancji mineralnych dla celów nutraceutycznych i biomedycznych5-7). W dostępnej literaturze nieliczne są informacje z zakresu przetwarzania i wykorzystania kości ryb i zawartych w nich związków organicznych i mineralnych jako suplementów diety5, 8, 9). Udział koś[...]

Comparison of an effectiveness of aqueous and alcoholic silver nanoparticle suspensions in decreasing the ammonia emissions from poultry litter. Porównanie skuteczności wodnej i alkoholowej zawiesiny nanocząstek srebra w zmniejszaniu emisji amoniaku z odchodów drobiowych


  Ag nanoparticles were deposited on mineral sorbents (vermiculite, bentonite, halloysite) and added to poultry droppings mixed with sawdust-straw litter, placed in tightly closed glass bottles and studied for NH3 emission by measuring the NH3 concn. in air in upper litter layer and above its surface. Addn., temp. and humidity of the litter and in the air were measured. A decrease in NH3 concn. both in the litter and above its surface was noted in all the cases, the highest for vermiculite-based prepns. Określono w warunkach laboratoryjnych wpływ preparatów na bazie nanocząstek srebra i sorbentów mineralnych (wermikulit, bentonit, haloizyt) na stężenie amoniaku w ściółce i ponad jej powierzchnią oraz parametry fizyczne ściółki i powietrza. Materiał badawczy (pomiot kurzy zmieszany ze ściółką trocinowo-słomiastą) umieszczono w szczelnie zamkniętych szklanych butlach, natomiast preparaty podawano na powierzchnię odchodów. Przeprowadzono pomiary stężenia amoniaku w górnej warstwie ściółki oraz ponad jej powierzchnią, a także określono parametry fizyczne ściółki i powietrza w butlach. Zmniejszenie stężenia amoniaku w ściółce i ponad jej powierzchnią zaobserwowano w przypadku wszystkich zastosowanych preparatów, jednak największą obniżkę uzskano dla preparatów na bazie wermikulitu. Nie zaobserwowano wyraźnego wpływu zastosowanych preparatów na parametry fizyczne ściółki i powietrza. Konieczność optymalizacji warunków utrzymania zwierząt gospodarskich jest kwestią ważną i ciągle aktualną. Pod pojęciem optymalizacji warunków utrzymania kryją się zarówno ograniczenie emisji gazów odorotwórczych, w tym amoniaku, jak i kwestie związane z zanieczyszczeniami mikrobiologicznymi pochodzącymi z rolnictwa, głównie zaś z produkcji zwierzęcej. Chów i hodowla zwierząt są nieustannie konfrontowane [...]

Effectiveness of humic-aluminosilicate preparation in limitation of mercury accumulation in laying hens Efektywność preparatu huminowo-glinokrzemianowego w ograniczaniu kumulacji rtęci u drobiu nieśnego DOI:10.15199/62.2015.11.29


  Std. feed mixt. and its 2 Hg-contg. modifications optionally with the test formulation were used sep. to feed 3 group of hens kept in cages. The concn. of Hg introduced into the feed as MeHgCl was 5 mg/kg of the mixt. The formulation was added in amt. of 3%. After 8 weeks of the test, concn. of Hg and Se in eggs, liver, kidneys and muscles in each group of hens were detd. by at. absorption spectrometry. Consuming the poisoned food by hens resulted in an increase in the Hg concn. in eggs, muscle, liver and kidneys by 1010, 650, 222 and 60 times, resp., in relation to the control group of hens. In both group of hens (poisoned and detoxified), a decrease in the concn. of Hg in eggs, muscle, liver and kidney by 2, 10, 33 and 35%, resp. (relative to group of hens poisoned) was obsd. At the same time, an increase in Se content was 30-100% in relation to the control group. Addnl., a 6 month test with the examd. formulation as 10% additive to the ground grain used as food for breeding hens in farms was carried out. The Hg content in eggs before and after the test showed a redn. by 22.5%. The Se content increased by approx. 59%. Przedstawiono efektywność działania preparatu mineralno-organicznego (Pp-d), sporządzonego na bazie surowców huminowych i glinokrzemianowych (z dodatkiem drożdży selenowych) w ograniczaniu bioakumulacji rtęci całkowitej u drobiu nieśnego. Zastosowano go w dawkach 3% do standardowej mieszanki paszowej, do której wprowadzono wcześniej rtęć w postaci CH3HgCl w ilości 5 mg Hg/kg mieszanki. Nioski utrzymywano w klatkach bateryjnych (etap I - badania eksperymentalne). W etapie II (badania terenowe) dodano Pp-d w ilościach ok. 10% do paszy kur w chowie przyzagrodowym. Po 8 tygodniach nastąpił spadek biologicznej akumulacji Hg (jaja, wątroba, nerki, mięśnie) w granicach 2,0-34,6% (etap I). W II etapie stwierdzono zmniejszenie stężenia Hg w treści jaj kur średnio o 22,5%, przy korzystnym wzroście zawartości sele[...]

Xenobiotics, toxic compounds, mutagens and carcinogens substances. Classification and regulatory challenges Ksenobiotyki, substancje toksyczne, mutagenne i kancerogenne. Klasyfikacja i aspekty prawne DOI:10.15199/62.2017.1.5


  A review, with. 54 refs., of legal aspects of using chem. substances in the environment and foods. Dokonano przeglądu literatury naukowej i omówiono akty prawne dotyczące ksenobiotyków, substancji toksycznych, mutagennych i kancerogennych. Podano klasyfikacje tych substancji wg ECHA (UE), IARC (WHO) oraz ATSDR i OSHA (USA). Przytoczono liczne akty prawne (dyrektywy, ustawy, rozporządzenia) dotyczące rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, w sprawie wprowadzania klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin chemicznych (CLP). Omówiono problematykę substancji chemicznych, ich mieszanin oraz czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy w Polsce i USA. Podano informacje na temat substancji niepożądanych w paszach dla zwierząt gospodarskich oraz zanieczyszczeń chemicznych w środkach spożywczych (żywności) z uwzględnieniem prawnych wymogów unijnych (UE). Przedstawiono rolę instytucji kontrolnych w ocenie jakości żywności i środowiska w Polsce oraz w USA (FDA, EPA). Problematyką ksenobiotyków zajmuje się toksykologia, interdyscyplinarna nauka wyodrębniona z takich dziedzin, jak biologia, chemia, medycyna, medycyna weterynaryjna i farmakologia1-4). Już w średniowieczu ojciec medycyny nowożytnej Paracelsus zwrócił uwagę na znaczenie dawki i negatywny wpływ substancji obcych dla organizmów żywych. Substancje te mogą wywierać u człowieka i zwierząt negatywne skutki zdrowotne (także śmiertelne) po wchłonięciu ich drogą pokarmową (doustną), oddechową (inhalacyjną) lub po absorpcji i dyfuzji przez skórę (droga dermalna)2, 4), co przedstawiono na rys. 1. Terminem "ksenobiotyk" określany jest związek chemiczny występujący w organizmie, którego jednak sam organizm nie produkuje ani też w normalnych warunkach nie przyjmuje z pożywieniem (paszą). Inaczej mówiąc, jest [...]

 Strona 1  Następna strona »