Wyniki 1-4 spośród 4 dla zapytania: authorDesc:"BOGDAN FILIP ZEREK"

Metody badań mikrobiologicznych w Bibliotece Narodowej

Czytaj za darmo! »

Papier, jak każdy materiał, podlega procesom starzenia i destrukcji powodowanym przez zewnętrzne czynniki fizyczne i chemiczne. Czynniki biologiczne w swojej istocie nie burzą tego podziału, gdyż mamy do czynienia albo z destrukcją mechaniczną (konsumpcja przez zwierzęta), albo chemiczną (rozkład enzymatyczny lub wpływ metabolitów grzybów i bakterii). Organizmy stanowiące największe potencja[...]

Zalania zbiorów archiwalnych i bibliotecznych - przygotowanie do katastrof i działania ratunkowe Część 1.


  W artykule zaprezentowano wymagania dotyczące przechowywania zbiorów archiwalnych i bibliotecznych pod kątem zabezpieczenia ich przed najczęściej występującym typem katastrofy - zalaniem. Zostały w nim omówione przykłady szkód spowodowanych zalaniem, proponowane zestawy ratunkowe, przykładowe procedury ratunkowe oraz działania na zalanych zbiorach. Zestawiono koszty działań ratunkowych oraz konserwatorskich (przywrócenie wartości użytkowych) na zbiorach zalanych. Jednym z najczęściej spotykanych kataklizmów dotykających zbiory archiwalne i biblioteczne w sposób niepowodujący niezwłocznie strat bezzwrotnych (jak na przykład pożar z całkowitym spaleniem zasobu) jest zalanie bądź (w wersji mniej drastycznej) zawilgocenie. O ile katastrofy w małej skali (pojedyncze obiekty) nie są trudne do opanowania, o tyle już zalanie, np. 100 metrów bieżących akt, stwarza duże wyzwanie organizacyjne i wymaga złożonej strategii dla uchronienia uszkodzonych zbiorów przed przejściem do kategorii określanej w wojskowości jako wspominane już "straty bezzwrotne", czyli przed całkowitym zniszczeniem. Przyczynami większości wypadków i katastrof są, niestety, błędy ludzkie, a zwłaszcza postępująca kumulacja zaniedbań i ignorowania (z najróżniejszych przyczyn: od braku wiedzy po brak środków) zasad zabezpieczania zbiorów. W tym miejscu warto sięgnąć do wydanego w 1998 r. Skryptu Uniwersytetu Śląskiego nr 547 "Ochrona zbiorów Bibliotecznych przed zniszczeniem, T.4: Katastrofy w bibliotekach - przyczyny, zapobieganie i akcje ratunkowe" autorstwa Bronisława Zyski i zapoznać się z cytowanymi tam sugestiami R.D. Smitha z referatu "Disaster Recovery: Problems and Procedures" (1). Szczególnie wymowne są zwłaszcza następujące stwierdzenia: - "większość bibliotek i bibliotekarzy spełnia swe zadania i obowiązki z przeświadczeniem, że nigdy nie będą świadkami dużej katastrofy w bibliotece, - z doświadczeń amerykańskich wynika, że biblioteki naukowe USA spotyk[...]

Zalania zbiorów archiwalnych i bibliotecznych - przygotowanie do katastrof i działania ratunkowe Część 2. Uwagi praktyczne do działań przy likwidacji skutków katastrof przez zalanie


  Ekipy ratownicze obecne na miejscu katastrofy i mające kontakt z zalanymi zbiorami pracują z materiałem najprawdopodobniej skażonym mikrobiologicznie (woda powodziowa lub kanalizacyjna), dlatego konieczne jest stosowanie odpowiednich zabezpieczeń i środków ochrony osobistej. Jeżeli akcja jest prowadzona na obiektach zalanych woda czystą (deszczową, gaśniczą, wodociągową) i od ustąpienia wody minęło więcej niż 24 godziny, również należy liczyć się z rozwojem mikroorganizmów, przy czym po 48 godzinach rozwój taki na zbiorach (zwłaszcza na wysychających partiach zewnętrznych woluminów, poszytów, fasykuł, opakowań ochronnych itd.) jest pewny. Jeżeli zalanie zostało spowodowane przez wodę stojącą albo płynącą, w pierwszej kolejności powinna być ona usunięta z podłogi, następnie z najwyższych półek, potem z dolnych. Działania mające na celu zatrzymanie procesów niszczących są de facto działaniami konserwatorskimi i mimo ich realizacji w warunkach nadzwyczajnych obowiązują podstawowe zasady dobrej praktyki, w tym konieczność dokumentacji prac (opisowej, schematami, fotograficznej), nieszkodzenie obiektom (uwzględnianie zagrożeń wynikających z budowy technologicznej obiektów - mokry papier ma kilkakrotnie obniżoną wytrzymałość mechaniczną), zachowywanie naklejek, inskrypcji, oznaczeń itp., umożliwiających identyfikację obiektów, prowadzenie ewidencji prac, przemieszczanie obiektów, grupowanie według stanu zachowania (stopnia uszkodzeń). W ramach określania priorytetów i kolejności działań należy kłaść nacisk na ratowanie obiektów najcenniejszych i najbardziej wrażliwych (wykonanych technikami nieodpornymi na wodę) lub stwarzających największe trudności w ratowaniu - na przykład brak możliwości zamrożenia. Materiały Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych (NDAP) (1) polecają następujące zasady ratowania kolekcji: - określenie najważniejszych materiałów ratowanych i poddawanych konserwacji w pierwszej kolejności (z uwzględnieniem ko[...]

 Strona 1