Wyniki 1-10 spośród 12 dla zapytania: authorDesc:"Janusz Zarajczyk"

Ocena kulistości granul nawozów mineralnych metodą cyfrowej analizy obrazu DOI:10.15199/62.2018.4.26


  Bardzo ważnym problemem badawczym jest doskonalenie procesu aplikowania nawozów mineralnych na powierzchnie pól uprawnych, przede wszystkim w celu zapewnienia jak największej równomierności ich wysiewu. Wynika to głównie z konieczności zapewnienia efektywnego wykorzystania ich potencjału plonotwórczego, przy równoczesnym ograniczeniu do minimum niekorzystnego wpływu na stan środowiska przyrodniczego1). Nierównomierne rozmieszczenie na powierzchni pola granul nawozu zmniejsza bowiem plonowanie, a niewykorzystany przez rośliny nawóz może prowadzić do degradacji lub zanieczyszczenia środowiska naturalnego2, 3). Na równomierność aplikacji nawozów ma wpływ bardzo wiele czynników, które związane są z budową i parametrami pracy rozsiewaczy, właściwościami cząstek nawozu oraz warunkami zewnętrznymi panującymi podczas wysiewu. Potwierdzają to wyniki prowadzonych w tym zakresie badań4-6), które wykazały, że nie tylko konstrukcja rozsiewacza, niewłaściwy dobór łopatek tarczy, czy błędne ustawienie parametrów pracy maszyny, ale także warunki zewnętrzne oraz właściwości fizyczne granul nawozów mają wpływ na jakość ich aplikacji. Na równomierność wysiewu nawozów mineralnych mają wpływ7) takie ich cechy fizyczne, jak gęstość oraz właściwości aerodynamiczne poszczególnych cząstek. Jedną z tych właściwości jest współczynnik oporu aerodynamicznego, który jest zależny przede wszystkim od kształtu granul nawozów mineralnych. W teoretycznych modelach symulujących trajektorie ich ruch w powietrzu zakłada się najczęściej8-10), że mają one kształt sferyczny, a współczynnik oporu aerodynamicznego zależy jedynie od liczby Reynoldsa. Jednorodne oraz kuliste granule są równomierniej rozsiewane po polu, a w konsekwencji nawóz jest efektywniej wykorzystywany przez rośliny uprawne. Granule nawozu o niekulistym kształcie mają większy opór aerodynamiczny, a jego wzrost może być jeszcze silniejszy w przypadku cząstek chropowatych występujących np. w nawozach po[...]

Chemical consequences of inappropriate segregation of electrowaste Chemiczne następstwa niewłaściwej segregacji elektroodpadów DOI:10.15199/62.2015.8.10


  Share and type of electrowaste in Lublin (Poland) municipal wastes were detd. Incomplete electric and electronic devices were predominant in the waste mass. Przeanalizowano chemiczne i toksykologiczne konsekwencje niewłaściwej segregacji typowych elektroodpadów. Przedstawiono wyniki badania udziału różnego rodzaju elektroodpadów w odpadach komunalnych odbieranych z wybranych obszarów miasta Lublin. Działalność człowieka wiąże się w nieodłączny sposób z powstawaniem odpadów. Każdego dnia do pojemników trafiają resztki produktów spożywczych, opakowania jednorazowe, elementy garderoby, zużyty sprzęt lub produkty uboczne procesów wytwórczych. Tylko w 2013 r. w Polsce zebrano prawie 9,5 mln t odpadów komunalnych, co oznacza, że na jednego mieszkańca przypadło średnio 246 kg1). Skład odpadów ulega ciągłym zmianom, w odbieranych frakcjach pojawiają się elementy, które nie były obecne w przeszłości (np. elementy drukarek 3D), zmienia się także udział poszczególnych frakcji. Dynamiczny rozwój technologiczny sprawia, że do odpadów komunalnych trafia coraz więcej zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych. W 2013 r. w Polsce zidentyfikowano ponad 27 tys. t tego rodzaju odpadów1). Dążenie do osiągnięcia przez producentów sprzętu elektronicznego przewagi konkurencyjnej przybrało postać szybkiego wprowadzania na rynek coraz to nowszych, cechujących się większymi możliwościami produktów. Konsekwencją takiego działania jest skrócenie czasu eksploatacji tego sprzętu w stosunku do jego rzeczywistej żywotności. Sytuacja ta intensyfikuje wzrost ilości wyrzucanego w ciągu roku sprzętu elektronicznego i elektrycznego2-4). Elektrośmieci zarówno pod względem chemicznym, jak i fizycznym różnią się od innych form miejskich i przemysłowych odpadów. Stanowią one zarówno szansę (zawierają cenne materiały, które z powodzeniem mogą być poddawane różnym formom odzysku i recyklingu), jak również zagrożenie (stosunkowo wysoka zawartość szkodliwych sub[...]

Quality of biomass briquettes as stock for thermochemical conversion and syngas production Jakość brykietów z biomasy jako surowca do termochemicznego przetwarzania i produkcji gazu syntezowego DOI:10.12916/przemchem.2014.1986


  Com. straw briquettes from 6 Polish plants from their prodn. lines were studied for d., humidity, ash, S, K and N contents and calorific values by std. methods. They met both the std. quality requirements and emission limits and can be used as solid fuel. Zbadano wybrane wyróżniki jakości brykietów wytworzonych za pomocą linii technologicznej do brykietowania słomy znajdującej się w przedsiębiorstwie Ursus S.A. Skład chemiczny brykietów ze słomy był typowy dla innych brykietów z biomasy. Jakość badanych brykietów odpowiada standardom i umożliwia ich zastosowanie do termochemicznej konwersji lub produkcji gazu syntezowego. Produkcja roślinna może być niewyczerpanym źródłem odnawialnych surowców dla różnych gałęzi przemysłu. Ostatnie lata przyniosły wzrost zainteresowania energetyki biomasą pochodzącą z leśnictwa, rolnictwa i przemysłu przetwarzającego ich produkty. Zwiększenie wykorzystania biomasy w procesach energetycznych leży w interesie wszystkich obywateli, ponieważ oszczędza surowce kopalne oraz zmniejsza emisję ditlenku węgla wydzielanego w procesach spalania oraz przerobu węgla kamiennego i brunatnego lub ropy naftowej. Użytkowanie surowców roślinnych poszerza rynki zbytu i daje pracę licznej rzeszy rolników, może również stanowić niewyczerpalne źródło surowców stosowanych w przemyśle chemicznym, uzyskanych metodą konwersji chemicznej (zgazowanie i synteza z gazu syntezowego) lub biochemicznej (procesy fermentacyjne)1). Dlatego też uprawa roślin na cele energetyczne zyskała w wielu krajach specjalne preferencje prawne i finansowe. W warunkach Unii Europejskiej przykładem takich preferencji był system dopłat do roślin energetycznych, który obowiązywał w latach 2007-2009, na mocy Rozporządzenia Rady (WE) Nr 2012 z 19 grudnia 2006 r. Energetyczne wykorzystanie biomasy wspierane jest przez wiele wspólnotowych przepisów, które są transponowane do ustawodawstwa krajów członkowskich. W polskim prawie znajduje to odzwierci[...]

Effects of biochemical and thermochemical conversion of sorghum biomass to usable energy Efekty biochemicznej i termochemicznej konwersji biomasy sorga (Sorghum bicolor Moench.) na energię użytkową DOI:10.15199/62.2015.10.39


  Sweet sorghum biomass was studied for compn., physicochem. properties and applicability for conversion to biogas and energy. High humidity of the biomass and low fusibility temp. of the ash were of disadvantage in the biomass processing. Oceniono właściwości fizykochemiczne biomasy sorga cukrowego w kontekście jej wykorzystania do produkcji energii w procesach fermentacji metanowej i spalania. Badania wykazały dużą wydajność biogazu z jednostki suchej masy, a także znaczący udział biometanu. Wartość opałowa i inne parametry ważne dla spalania okazały się zbliżone do określonych dla innych rodzajów biomasy, przy czym istotnym ograniczeniem spalania sorga jest jego duża wilgotność polowa. Niskie temperatury topliwości oraz duży udział tlenków zasadowych wskazują na duże ryzyko tworzenia osadów w urządzeniach grzewczych. Prawne zobowiązania dotyczące zwiększania udziału biomasy innej niż leśna w całkowitym zużyciu biomasy wykorzystywanej przez jednostki wytwórcze energii wiążą się z poszukiwaniem wydajnych, szybko rosnących gatunków roślin, których biomasa może być przydatna dla energetyki1). Rośnie zapotrzebowanie na biomasę wierzby i topoli, jednak uprawa gatunków drzewiastych wiąże się z wieloletnim wyłączeniem gruntu z użytkowania i długim okresem oczekiwania na uzyskanie zadowalających plonów. W tej sytuacji potrzebne są badania nad energetycznymi parametrami biomasy jednorocznych roślin o dużym potencjale plonowania. Niektóre gatunki mogą być wykorzystane w termochemicznych procesach konwersji na energię (spalanie, współspalanie, piroliza, zgazowanie) lub w instalacjach, w których prowadzone są procesy biochemiczne (gorzelnie, gdzie produkowany jest bioetanol, lub biogazownie, gdzie powstaje biometan). Taką wszechstronnie przydatną rośliną jest kukurydza wykorzystywana do produkcji biogazu, bioetanolu i stałych surowców opałowych: brykietów i peletów2). Ograniczanie uprawy do jednego gatunku prowadzi do zmęczenia gleby [...]

Modernization of the control system to reduce a risk of severe accidents during non-pressurized ammonia storage Modernizacja układu sterowania w celu redukcji ryzyka poważnych awarii bezciśnieniowego przechowywania amoniaku DOI:10.15199/62.2016.5.29


  Methodology of the risk assessment was presented on the basis of the failure of the control system of a tank with 1 or 2 liq. level sensors. Przeprowadzono analizę zmniejszenia ryzyka wystąpienia awarii w instalacji przechowywania bezciśnieniowego amoniaku przez modernizację układu sterowania w zakładzie zobowiązanym do spełnienia kryteriów ZDR (zakład dużego ryzyka). Zaprezentowano metodę obejmującą analizę ryzyka awarii oraz ocenę jej występowania. Jako zagrożenie uwzględniono niekontrolowany wypływ ciekłego amoniaku spowodowany awarią układu sterowania. Omówiono modyfikacje w układzie sterowania poprawiające bezpieczeństwo funkcjonowania instalacji. Synteza amoniaku była jednym z epokowych dokonań przemysłu chemicznego w XX w.1). Rozpoczęła się jego "kariera" jako medium chłodzącego lub substratu w licznych syntezach (nawozy sztuczne, kwas azotowy, syntetyczne żywice i włókna oraz materiały wybuchowe i hydrazyna)1, 2). Jednakże wielkotonażowe, przemysłowe wykorzystanie amoniaku niesie ze sobą zagrożenia, ponieważ jest on substancją trującą, żrącą i palną, i z tego powodu stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, a także dla środowiska przyrodniczego3, 4). W związku z tym pojawiła się konieczność wypracowania takich mechanizmów (prawnych, technicznych i logistycznych), które zabezpieczą przed tym zagrożeniem. Projektowanie i wykonywanie instalacji przemysłowych wykorzystujących amoniak musi uwzględniać warunki zapewniające ich bezpieczne funkcjonowanie5, 6). Dotyczy to w szczególności tych procesów przemysłowych, w których występują zagrożenia awariami z istotnym negatywnym oddziaływaniem na zdrowie i życie ludzi oraz na środowisko. Aby zminimalizować liczbę awarii opracowany został system prawny (składający się z przepisów krajowych i międzynarodowych), który muszą stosować przedsiębiorstwa. Jedną z krajowych regulacji jest rozporządzenie ministra gospodarki z dnia 10 października 2013 r. w sprawie rodzajów i ilości [...]

Analiza zagrożenia bezpieczeństwa przeciwwybuchowego na stacji paliw ciekłych DOI:10.15199/62.2017.2.5


  Analiza bezpieczeństwa przeciwwybuchowego pozwala ocenić, czy stan bezpieczeństwa na danym stanowisku ma poziom akceptowalny, czy niezbędne jest podjęcie dodatkowych działań umożliwiających jego zwiększenie. Dokonano analizy bezpieczeństwa z uwzględnieniem wymagań dyrektywy1) oraz oceny ryzyka zawodowego dotyczącego pracownika stacji paliw na przykładzie małej stacji paliw. Przedstawiono również zagrożenia występujące na wybranej stacji paliw oraz zaproponowano zmiany poprawiające stan w zakresie bezpieczeństwa technicznego. Propozycje poprawiające system bezpieczeństwa technicznego mogą być odwzorowane i wdrożone na podobnych stacjach paliw. W ostatnich latach ze względu na dostosowywanie prawa polskiego do wymagań przepisów Unii Europejskiej duże znaczenie mają kwestie bezpieczeństwa technicznego w przemyśle, a w szczególności w przedsiębiorstwach przemysłu chemicznego1). Sprawy bezpieczeństwa zawsze były bardzo ważne w każdej dziedzinie produkcji i usług2, 3). Obecnie rola systemów bezpieczeństwa i procedur z nimi związanych została uwypuklona z uwagi na konieczność posiadania przez przedsiębiorców stosownej dokumentacji, która jest podstawą wszelkich kontroli i audytów4). Niezmiernie ważne są zagrożenia jakie mogą stwarzać przedsiębiorstwa produkujące substancje chemiczne lub pośrednio uczestniczące w ich obrocie5). Należy tu szczególnie dbać o urządzenia i systemy zabezpieczeń technicznych, aby nie doszło do poważnych awarii6, 7). Takie awarie mogą mieć fatalne skutki dla ludności i środowiska naturalnego. Stacje paliw też stwarzają podobne zagrożenia, szczególnie ze względu na ich usytuowanie w aglomeracjach miejskich lub na ich obrzeżach. Jednak najbardziej narażeni na ciągłe niebezpieczeństwo i zagrożenia są pracownicy stacji paliw. Obowiązkiem każdego właściciela stacji paliw jest zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków swoim pracownikom i klientom. Realizację tego obowiązku określają przepi[...]

Effect of temperature cataphoretic process on selected properties paint coatings and their corrosion resistance Wpływ temperatury procesu kataforezy na wybrane właściwości powłok malarskich i ich odporność korozyjną DOI:10.15199/62.2017.4.26


  Metal plates were cleaned, phosphated and coated with a paint at 20-45°C. The coatings were washed with water, dried at 180°C and studied for thickness, adhesion, flexibility and drawability as well as for corrosion resistance to salt spray. An increase in process temp. resulted in increasing the coating thickness and decreasing their flexibility and drawability. The process temp. did affect neither coating adhesion nor corrosion resistance to salt spray. The coatings obtained at 25-30°C had the best mech. properties and their corrosive resistance met requirements of the relevant stds. Metalowe płytki myto, fosforanowano i malowano w temp. 20-45°C. Powłoki płukano w wodzie, suszono w temp. 180°C i badano pod względem grubości, przyczepności, elastyczności i tłoczności oraz odporności korozyjnej na mgłę solną. Wzrost temperatury procesu powodował zwiększenie grubości powłok i obniżenie ich elastyczności i tłoczności. Zmiana temperatury procesu nie miała wpływu na przyczepność powłok i ich odporność korozyjną. Powłoki wykonane w temp. 25-30°C miały najlepsze właściwości mechaniczne, a ich odporność korozyjna spełniała standardowe wymagania.Wykorzystanie procesu elektroforezy do nakładania powłok malarskich było jednym z ważniejszych osiągnięć przemysłu farb i lakierów w XX w. Zaletą tej metody jest równomierne, cienkie pokrycie elementów o różnych, nierzadko skomplikowanych kształtach, zapewniające równocześnie dużą odporność korozyjną oraz stosowanie farb wodorozcieńczalnych, o małej toksyczności1). Te cechy przyczyniły się do szerokiego zastosowania elektroforezy nie tylko tradycyjnie w przemyśle motoryzacyjnym i chemicznym, ale również coraz częściej sięgają po nią producenci z różnych branż technicznych i rolniczych. Zastosowanie tej techniki malarskiej wymaga jednak ścisłej kontroli procesu, która obok oznaczan[...]

Testy linii technologicznej do produkcji paliwa alternatywnego DOI:10.15199/62.2018.7.9


  Zwiększająca się ilość odpadów należy do najistotniejszych problemów cywilizacyjnych. Jednym z bezpiecznych ekologicznie sposobów zagospodarowania odpadów jest wykorzystanie ich palnych frakcji jako paliw w procesach wysokotemperaturowego spalania. Zrównoważona gospodarka odpadami i jej rozwój wpływają istotnie na rozwój recyklingu, a co za tym idzie, i na koniunkturę produkcji paliw1). Podstawowym działaniem mającym na celu zmniejszenie wydatków na produkcję jest obniżenie kosztów energii poprzez zastąpienie części paliw konwencjonalnych paliwami alternatywnymi2, 3). Dla paliwa alternatywnego, wytworzonego zarówno z odpadów przemysłowych, jak i komunalnych stosowana jest nazwa RDF (refused derived fuel). Paliwo to jest określane jako odpowiednio przygotowane odpady spełniające wymagania stawiane przez odbiorców, głównie w zakresie zachowania dużej wartości opałowej. W skład paliwa RDF wchodzą m.in. palne frakcje odpadów, łatwo palne odpady z handlu i przemysłu, niebezpieczne odpady przemysłowe oraz odpady biomasy2-5). Wraz z wejściem nowych uwarunkowań prawno-ekonomicznych dotyczących posługiwania się odpadami wysokokalorycznymi (RDF) pojawiło się zapotrzebowanie na technologie umożliwiające przetwarzanie tego surowca w pełnowartościowe paliwo spełniające kryteria kwalifikujące je do wykorzystania w energetyce zawodowej (granulat) 3-7). Według Krajowego planu gospodarki odpadami8) mechaniczno- biologiczne przetwarzanie odpadów jest lub będzie preferowane w regionach obejmujących powyżej 120 tys. mieszkańców7, 9, 10). Szacuje się, że polskie cementownie wykorzystują ok. 1000 Gg paliw alternatywnych rocznie i mogą zwiększyć ich ilość o ok. 400 Gg11). Możliwości współspalania odpadów w tym sektorze są ograniczone. Cementownie nie będą w stanie zagospodarować wszystkich wytworzonych w kraju paliw alternatywnych. Można postawić tezę, że część wytwórców RDF w kraju nie znajdzie odbiorców na wyprodukowane paliwo, chyba że otworzą się[...]

Thermochemical and biochemical maize biomass conversion for power engineering Termochemiczna i biochemiczna konwersja biomasy kukurydzy na cele energetyczne DOI:10.15199/62.2015.2.9


  Maize biomass was fermented under lab. conditions to biogas and tested as a solid fuel. The fresh maize biomass was found suitable for biogas prodn. what was confirmed by resp. calculations. The biomass was dried before combustion. The ash showed a decreased fusibility and increased corrosivity. Zbadano parametry biomasy kukurydzy pod kątem jej wykorzystania jako substratu w procesach biochemicznej i termochemicznej konwersji. Badania w laboratorium biogazowym wskazują na dużą przydatność świeżej biomasy kukurydzy do fermentacji beztlenowej, co potwierdzają obliczenia przeprowadzone na podstawie składu chemicznego. Parametry energetyczne wskazują, że roślina ta może być też przydatna do spalania, pod warunkiem zmniejszenia wilgotności biomasy. Biomasa kukurydzy, podobnie jak i innych roślinnych surowców odnawialnych, charakteryzuje się dużą zawartością substancji, które powodują obniżenie topliwości popiołu i korozję urządzeń grzewczych. Rosnące zapotrzebowanie na biomasę w energetyce skłania do poszukiwania nowych roślin uprawnych lub zmiany sposobu zagospodarowania tych roślin, które dotychczas były uprawiane 94/2(2015) 179 Prof. dr hab. inż. Dariusz ANDREJKO w roku 1989 ukończył studia na Wydziale Techniki Rolniczej Akademii Rolniczej w Lublinie. Jest profesorem nadzwyczajnym w Katedrze Biologicznych Podstaw Technologii Żywności i Pasz Wydziału Inżynierii Produkcji Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. Specjalność - budowa i eksploatacja maszyn, technika rolnicza, specjalności: agrofizyka, inżynieria i aparatura przemysłu spożywczego. Prof. dr hab. Józef KOWALCZUK w roku 1973 ukończył studia na Wydziale Techniki Rolniczej w Wyższej Szkole Rolniczej w Nitrze w Czechosłowacji. Jest kierownikiem Katedry Maszyn Ogrodniczych i Leśnych na Wydziale Inżynierii Produkcji Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. Specjalność - maszyny i urządzenia rolnicze i ogrodnicze. Dr hab. inż. Janusz ZARAJCZYK w roku 1998 ukończył [...]

Preliminary evaluation of selected mineral adsorbents used to remove phosphorus from domestic wastewater Wstępna ocena przydatności wybranych adsorbentów mineralnych do usuwania fosforu ze ścieków bytowych DOI:10.15199/62.2015.10.22


  Four grinded mineral materials were studied for their ability of P sorption from the aq. phosphate solns. in 24-h tests by using equations of Langmuir and Freundlich isotherms. The particular sorbents contained mainly CaO 21.6% and Al2O3 5.6%, CaO 29.6% and Fe2O3 12.3%, CaO 69.4%, Al2O3 14.0% and CaO 8.4%, and showed the sorption capacities 56, 159, 285 or 2.4 mg/g, resp. Przydatność wybranych materiałów do usuwania fosforu ze ścieków bytowych można wstępnie ocenić, badając efektywność jego sorpcji z roztworów kontrolnych. Testowano cztery wybrane materiały mineralne, a ich efektywność w zakresie usuwania fosforu porównywano, wykorzystując do tego równania izoterm adsorpcji Langmuira i Freundlicha. Wyniki testów potwierdziły doniesienia literaturowe, że właściwości sorpcyjne badanych materiałów zależą w sposób istotny od zawartości w nich reaktywnych związków wapnia. Największą maksymalną pojemnością sorpcyjną charakteryzował się materiał nr 3 (285 mg P/g), a znacznie mniejszą materiały nr 2 (159 mg P/g), nr 1 (56 mg P/g) i nr 4 (2,4 mg P/g). Zaprezentowana metoda może być użytecznym narzędziem do szybkiej ilościowej kwalifikacji mineralnych adsorbentów fosforu w roztworze. Rozporządzenie Ministra Środowiska1) nie wymaga usuwania fosforu w oczyszczalniach ścieków obsługujących poniżej 2000 RLM (w tym przedziale klasyfikowane są oczyszczalnie przydomowe POŚ), pod warunkiem, że oczyszczone ścieki nie są odprowadzane do jezior lub ich dopływów oraz do sztucznych zbiorników wodnych. Z drugiej jednak strony, sygnowane przez Polskę postanowienia Konwencji Helsińskiej zalecają 70-proc. usuwanie fosforu ogólnego ze ścieków już w małych oczyszczalniach (do 300 RLM)2). Można spodziewać się więc, że zalecenia te mogą wkrótce zyskać rangę obowiązujących rozporządzeń krajowych. Wynika to z postanowień zaktualizowanego Bałtyckiego Planu Działania HELCOM, który nakłada na Polskę obowiązek ograniczenia do 2021 r. emisji fosforu o 40,8% ([...]

 Strona 1  Następna strona »