Wyniki 1-3 spośród 3 dla zapytania: authorDesc:"Ilona HAJOK"

Ryzyko zdrowotne związane z usuwaniem azbestu


  Azbest jest znany od kilku tysięcy lat. Jego unikatowe właściwości, nieporównywalne z żadnym innym minerałem, sprawiły, że wiek XX określany jest mianem epoki eternitu, natomiast wiek XXI będzie czasem ponoszenia konsekwencji zastosowania wyrobów azbestowocementowych na skalę globalną i stopniowej eliminacji azbestu z otoczenia człowieka [1, 2]. Asortyment wyrobów z azbestu wzrastał przez lata; na początku XX wieku znalazł zastosowanie jako surowiec w ponad 1000 procesów technologicznych, dających w efekcie ponad 3000 produktów [2, 3]. Jako jeden z najpopularniejszych i najtańszych surowców do wyrobu materiałów budowlanych w ubiegłym stuleciu, azbest zdominował przemysł budowlany, stanowiąc 85% całkowitej światowej produkcji płyt dachowych, elewacyjnych oraz rur. Zasoby azbestowe na świecie szacuje się na ponad 550 milionów ton, z czego na terytorium Polski zgromadzonych zostało ok. 15,5 mln ton wyrobów azbestowo-cementowych [4, 5]. Nagromadzenie azbestu jest nierównomierne, [...]

Ryby jako źródło narażenia człowieka na rtęć DOI:10.15199/65.2017.7.8


  Ryby są jednym z podstawowych elementów diety każdego człowieka. Stanowią cenne źródło pełnowartościowego białka, nienasyconych kwasów tłuszczowych z grupy omega-3, makro- i mikroelementów, a w przypadku ryb gatunków morskich również selenu oraz jodu [14, 19]. Jednak w wyniku zanieczyszczenia środowiska naturalnego mogą być one także źródłem toksycznych substancji, tj. rtęci, dioksyn czy polichlorowanych bifenyli (PCB) [21]. W środowisku naturalnym rtęć występuje pod postacią elementarną oraz w połączeniach organicznych i nieorganicznych. Do środowiska związki rtęci przedostają się głównie ze źródeł antropogenicznych, tj. przemysłu chemicznego, elektrotechnicznego, wydobywczego oraz ze ścieków stosowanych do nawożenia gleb uprawnych [24]. W krajach azjatyckich wciąż istotnym źródłem narażenia człowieka na rtęć są stosowane na szeroką skalę w przemyśle rolniczym pestycydy rtęcioorganiczne [14]. Człowiek narażony jest na związki rtęci przede wszystkim w wyniku spożywania żywności pochodzenia morskiego, głównie ryb oraz owoców morza. Jedną z najbardziej toksycznych form rtęci jest metylortęć. Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) do organizmu człowieka absorbowane jest aż 99% metylortęci pochodzącej z żywności [12]. Metylortęć gromadzi się głównie w tkance mięśniowej ryb. W organizmie człowieka z łatwością przenika barierę krew- -mózg oraz krew-łożysko. Przyczynia się do uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego w mózgu osób dorosłych, co prowadzi do zaniku komórek w poszczególnych jego obszarach, np. móżdżku i korze wzrokowej. Metylortęć może być również obecna w mleku matek karmiących piersią [14, 25]. Pierwszymi objawami zatrucia, pojawiającymi się zwykle kilka miesięcy po ustaniu narażenia na związki rtęci, jest mrowienie i drętwienie ust, palców oraz nóg. Do objawów ostrych zatruć zalicza się upośledzenie mowy, utratę słuchu i koordynacji ruchów oraz zawężenie pola widzenia. U niemowląt mogą wystąpić objaw[...]

Zanieczyszczenie czekolad związkami kadmu na polskim rynku DOI:10.15199/65.2017.9.4


  Czekolada jest produktem znanym od 3 tysięcy lat. Początkowo z ziaren kakaowca (Theobroma cacao L.) sporządzano napój. Od XVII w. czekolada przyjęła formę znaną obecnie, a jej produkcję na skalę przemysłową rozpoczęto w 1819 r. [14]. Dyrektywa 2000/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 czerwca 2000 r. definiuje czekoladę jako: wyrób otrzymany z wyrobów kakaowych i cukrów, który zawiera nie mniej niż 35% suchej masy kakaowej ogółem, nie mniej niż 18% masła kakaowego i nie mniej niż 14% suchej odtłuszczonej masy kakaowej [5]. Na rynku konsumenckim dostępnych jest wiele rodzajów czekolad. W zależności od zawartości miazgi kakaowej wyróżnia się: czekoladę mleczną (nie mniej niż 25% miazgi kakaowej), deserową (do 50%) oraz gorzką (od 70% miazgi kakaowej) [14]. Czekolada, zwłaszcza z dużą zawartością miazgi kakaowej, ma korzystny wpływ na organizm człowieka. Stanowi bogate źródło składników odżywczych i mineralnych, jednak w wyniku procesów technologicznych oraz w zależności od rodzaju ziaren kakaowca zastosowanych do produkcji wyroby czekoladowe mogą być zanieczyszczone metalami ciężkimi, m.in. kadmem [16]. Obecność metali ciężkich w środowisku bytowania człowieka jest następstwem zanieczyszczenia środowiska, wynikającego z urbanizacji i szybkiego rozwoju przemysłu w XX w. Kadm emitowany jest do środowiska wskutek spalania paliw w elektrociepłowniach i elektrowniach, kotłach komunalnych i paleniskach domowych oraz spalania odpadów i intensywnego rozwoju transportu. Zawarte w powietrzu atmosferycznym pyły z zaadsorbowanymi na powierzchni metalami ciężkimi opadają na powierzchnię ziemi, zanieczyszczają nadziemne części roślin i przenikają do środowiska glebowego, gdzie pobierane są przez system korzeniowy roślin. Dodatkowym źródłem kadmu w glebie jest stosowanie nawozów fosforowych, często zanieczyszczonych tym pierwiastkiem, oraz osadów ściekowych do użyźniania gleb uprawnych [15]. Kadm raz wprowadzony do środowiska nie ule[...]

 Strona 1