Wyniki 1-6 spośród 6 dla zapytania: authorDesc:"Stanisław Nagy"

Wpływ sposobu udostępniania złoża i wybranych parametrów petrofizycznych na eksploatację niekonwencjonalnych zbitych (tight) złóż gazu DOI:10.15199/62.2018.6.9


  Właściwości hydrodynamiczne skał zbiornikowych są bezpośrednio związane z definicjami warstw (jednostek) przepływowych (lub hydraulicznych). Koncepcja tworzenia takich podziałów hydraulicznych (warstw) została zainspirowana przez firmę MacKenzie (1975) i z powodzeniem wykorzystana przez firmę Ebanks (1987) jako pomoc w opisie przepływów w ośrodkach porowatych. "Hydrauliczna jednostka przepływowa" (HU) jest definiowana jako strefa ciągła stratygraficznie charakteryzująca się podobnym rodzajem porów. Każda HU może być scharakteryzowana m.in. przez przybliżony zakres rozwarcia porów (pore throat). Szczególnie użyteczny, z praktycznego punktu widzenia, jest promień rozwarcia porów przy 35-proc. nasyceniu rtęcią (r35 i rp35) podczas wyznaczania ciśnienia kapilarnego. Odpowiada to 35-proc. skumulowanej objętości porów. Promień rozwarcia kanału porowego, rp35, w mikrometrach można obliczyć z korelacji Aguilery (1)1, 2): (1) w której k oznacza przepuszczalność, mD, a Φ porowatość. Zmiana przepuszczalności absolutnych i efektywnych w funkcji porowatości i nasycenia gazem/wodą w skałach typu tight jest zauważalna w skali makro, jak i w skali mikro. Jednym z możliwych zastosowań do oceny zmian przepuszczalności absolutnej w skałach tight jest analiza RQI (reservoir quality index)3) lub podobne metodologie (FZI, ESS, HU). Na rys. 1 pokazano wykres RQI w zastosowaniu do skał konwencjonalnych, zbitych piaskowców (tight) i łupków. W przeprowadzonej analizie skałę zbiornikową charakteryzowano, wykorzystując przedstawiony wyżej model. Dla założonych wartości promienia kanałów porowych i porowatości wyznaczano przepuszczalność matrycy skalnej. Analizowano również wpływ parametrów definiujących strefę stymulowaną (liczba, zasięg i przepuszczalność szczelin hydraulicznych). W tym celu zbudowano numeryczne modele symulacyjne, które posłużyły do wyznaczenia profili wydajności i wydobycia gazu w różnych wariantach złoża i jego udostępniania. B[...]

Techniczno-ekonomiczne aspekty stosowania układów pomiarowych na wysokim ciśnieniu

Czytaj za darmo! »

W transporcie i dystrybucji gazu ziemnego istotną rolę odgrywa metodyka pomiaru ilościowego gazu - tak w skali globalnego rozliczania jak też w skali poszczególnego odbiorcy gazu. Istotnym kryterium dokładności pomiaru ilościowego jest uzyskanie zgodności pomiaru po stronie dostawcy jak też odbiorcy gazu. Z metodyki pomiarów wynika, że dokładność wskazań każdego przyrządu pomiarowego zależy[...]

Ewolucja relacji gazowych pomiędzy Rosją, Unią Europejską i Polską

Czytaj za darmo! »

Rosja oraz jej rządowy koncern gazowy "Gazprom" odgrywają, ze względu na zasoby, wielkość wydobycia i eksportu gazu ziemnego, a także położenie bliskie Europie, szczególną rolę w planach energetycznych całej Unii Europejskiej i jej poszczególnych krajów. Podejmując decyzje o polityce energetycznej Polski, konieczne jest zwrócenie uwagi na działania właśnie Rosji, także krajów importujących gaz ziemny z Rosji i innych kierunków. Warunkuje to wybór optymalnego, w sensie dostaw gazu, wariantu. Należy przez to rozumieć zarówno poziom bezpieczeństwa i pewności importu, jak i ceny gazu. Rosja eksportuje gaz do wielu krajów Europy, od lat siedemdziesiątych XX w. Największymi importerami gazu są: Niemcy - 35,55 mld m3/rok (w 2007 r.), Włochy - 23,8 mld m3/rok, Francja - 7,63 mld m3/rok[...]

Modele izoterm sorpcji stosowane w złożach gazu w pokładach węgla i w skałach mułowcowo-łupkowych DOI:10.15199/62.2018.6.13


  Rozwój technologii wydobycia gazu ze złóż niekonwencjonalnych dotyczy w szczególności wydobycia ze złóż piaskowców zbitych o niskiej przepuszczalności (typu tight), mułowcowo-łupkowych (typu shale) i metanu z pokładów węgla CBM (coal bed methane). Gaz zawarty w łupkach jest głównie wydobywany w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, a także w Argentynie i Chinach, zaś wydobywany z pokładów CBM jest ważnym źródłem energii w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii i Chinach. W Polsce także występują duże zasoby geologiczne gazu niekonwencjonalnego w złożach mułowcowo-łupkowych na Niżu Polskim, mułowcowo-łupkowych w basenie bałtyckim i regionie lubelskim, a także metanu w pokładach węgla CBM, głównie w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym. Na terenie Polski były i są podejmowane próby wydobycia metanu z niekonwencjonalnych złóż. Wydobycie metanu CBM w Polsce odbywa się w trakcie odmetanowania kopalń i pozyskiwania metanu z powietrza wentylacyjnego. Metan zawarty w pokładach węgla cechuje się tym, że prawie cała jego objętość jest zaadsorbowana na powierzchni węgla. W pokładach węglowych 98% metanu jest zaadsorbowane w mikroporach, a pozostałe 2% jest rozpuszczone w wodzie lub pozostaje w stanie wolnym w szczelinach. W złożach łupków ilość zaadsorbowanego metanu też jest znaczna. Ilość zaadsorbowanego metanu jest przedmiotem laboratoryjnych badań procesu adsorpcji/desorpcji i analiz modeli opisujących te procesy. Modele izoterm adsorpcji metanu w pokładach węgla Węgiel jest adsorbentem, w którym główną cześć porów zajmują nano-, mikro- i mezopory. Jego zdolności adsorpcyjne zależą od takich czynników, jak stopień uwęglenia, zawartość popiołu, wilgoci, temperatura, ciśnienie i stopień mineralizacji. Węgiel jest skałą mikroporowatą, dlatego wg klasyfikacji Brunauera izoterma adsorpcji na węglu jest zgodna z I typem klasyfikacji IUPAC1). Izoterma I charakteryzuje się szybkim wzrostem zdolności adsorpcyjnych dla niskich ciśnień, spowodowanym[...]

The use of artificial neural networks for the prediction of gas production and estimated recoverable resources from unconventional gas reservoirs Wykorzystanie sieci neuronowych do prognozowania wydobycia i zasobów wydobywalnych gazu ziemnego ze złóż niekonwencjonalnych DOI:10.15199/62.2017.5.13


  A methodol. for building a model of intelligent extn. of gas from shale deposits in the area of the drain was developed to det. the estd. recoverable resources and the course of operating the well. The effect of estn. of uncertainty input parameters on the tech. recoverable reserves was discussed. The ultra-fast app. based on artificial neural network was constructed. Wykorzystanie metod sztucznej inteligencji w przemyśle naftowo-gazowniczym sięga lat siedemdziesiątych XX w. Szczególne miejsce pośród stosowanych technik zajmują sztuczne sieci neuronowe, których konstrukcja, w dużym uproszczeniu, odpowiada budowie ludzkiego mózgu. Modele zastępcze, stanowią inteligentne modele "quasi numeryczne" umożliwiające odtworzenie parametrów o dużej dokładności w czasie rzeczywistym. Przedstawiono metodykę budowy modelu inteligentnego dla eksploatacji gazu ze złoża niekonwencjonalnego w skałach łupkowych do wyznaczania szacunkowych zasobów wydobywalnych oraz przebiegu eksploatacji odwiertu. Przedstawiono także dyskusję szacowania niepewności wyznaczanych parametrów eksploatacyjnych. Spośród energetycznych surowców kopalnych, ale i paliw energetycznych w ogóle, w bieżącym stuleciu za najważniejszy, a z pewnością najbardziej pożądany, uznaje się gaz ziemny. Wynika to m.in. ze znacznych zasobów, zwłaszcza gazu niekonwencjonalnego, jak i łatwości przesyłu bądź transportu, użytkowania, oraz poziomu emisji ditlenku węgla powstającego przy spalaniu gazu1-5). W latach siedemdziesiątych XX w. rząd Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej ogłosił, że zwięzłe piaskowce, pokłady węgla oraz skały łupkowe będą traktowane jako niekonwencjonalne złoża gazu1, 2, 6, 7). Złoża typu tight zdefiniowano opierając się na kryterium przepuszczalności dla gazu - poniżej 0,1 mD (<10-16 m2). W rzeczywistości definicja złóż o ograniczonej przepuszczalności jest funkcją wielu czynników, zarówno fizycznych jak i ekonomicznych, i obejmuje wiele typów złóż. W zwi[...]

 Strona 1