Wyniki 1-10 spośród 15 dla zapytania: authorDesc:"Marzena Pawlicka"

Bezpieczeństwo zdrowotne opakowań stosowanych w przemyśle piekarskim i cukierniczym DOI:


  M ateriały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, w tym opakowania żywności należą do najistotniejszych czynników wpływających na bezpieczeństwo oraz jakość żywności. Dlatego też z punktu widzenia zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa żywności tak ważne jest, aby wszelkie materiały opakowaniowe były wystarczająco obojętne, a ich składniki nie przenikały do kontaktującej się z nimi żywności. Ilość i szybkość uwalniania się danej substancji do żywności zależy przede wszystkim od rodzaju żywności mającej kontakt z danym materiałem, temperatury przechowywania i obróbki termicznej żywności, czasu przechowywania oraz ekspozycji na promieniowanie UV. Brak wzajemnego oddziaływania pomiędzy materiałem opakowaniowym a żywnością jest głównym kryterium świadczącym o tym czy dany materiał jest bezpieczny i może być stosowany w kontakcie z żywnością. Uwalniające się z materiału kontaktującego się z żywnością substancje małocząsteczkowe, które są stosowane w produkcji opakowań, mogą przedostać się drogą pokarmową do organizmu człowieka i stanowić zagrożenie dla jego zdrowia. Należy zwrócić uwagę, że obecnie rynek opakowań żywności należy do najbardziej innowacyjnych i najszybciej rozwijających się branż przemysłu spożywczego. W dużej mierze ma to związek z wprowadzeniem nowych rodzajów materiałów, takich jak np. tworzywa sztuczne, ale również z rozwojem technologii produkcji, która obecnie pozwala na otrzymanie, np. wielowarstwowych wielomateriałowych opakowań. Takie opakowania mogą składać się z nawet 10-12 warstw, w skład których wchodzą papier, tektura, folia aluminiowa i tworzywa sztuczne. Całość opakowania jest najczęściej zadrukowana po zewnętrznej stronie, nieprzeznaczonej do kontaktu z żywnością. Takie opakowania charakteryzują się bardzo korzystnymi właściwościami użytkowymi[...]

Substancje szkodliwe dla zdrowia pochodzące z powierzchni maszyn DOI:10.15199/65.2015.11.2


  W artykule omówiono zagrożenia związane z uwalnianiem się substancji szkodliwych dla zdrowia człowieka z elementów maszyn mających kontakt z żywnością. Omówiono rodzaje substancji, jakie mogą uwalniać się z różnych materiałów stosowanych w maszynach przemysłu spożywczego, takich jak tworzywa sztuczne, gumy i silikony oraz stopy metali. Przedstawiono szkodliwe działanie na organizm człowieka pierwszorzędowych amin aromatycznych, ftalanów oraz metali (chromu i niklu). Zwrócono szczególną uwagę na wymagania prawne, jakim muszą sprostać materiały stanowiące powierzchnie kontaktujące się z żywnością w maszynach stosowanych w przetwórstwie żywności.Maszyny stosowane w przemyśle spożywczym są coraz bardziej zaawansowane pod względem technologicznym. Stanowią duże wyzwanie dla konstruktorów, gdyż muszą mieć nie tylko zadowalające właściwości użytkowe, ale także być odpowiednio przystosowane do danego zastosowania oraz bezpieczne pod względem obsługi. Przede wszystkim jednak - co jest szczególnie ważne - muszą zapewniać bezpieczeństwo żywności. Dlatego podczas projektowania maszyn stosowanych w przemyśle spożywczym powierzchnie mające kontakt z żywnością powinny być dobierane zgodnie z kryteriami, które pozwalają na bezpieczne ich stosowanie. Maszyny dla przemysłu spożywczego muszą mieć powierzchnie gładkie, nieporowate, nienasiąkliwe, pozbawione wypukłości i szczelin, odporne na korozję, trwałe i łatwozmywalne. Ponadto powinny być wykonane z materiałów, które są obojętne w stosunku do żywności i nie powodują jej zanieczyszczenia substancjami szkodliwymi dla zdrowia człowieka, takimi jak pierwszorzędowe aminy aromatyczne, ftalany czy metale - ołów, kadm, chrom lub nikiel. Wszystkie elementy, które kontaktują się z żywnością, niezależnie czy jest to kontakt chwilowy czy długotrwały, muszą odpowiadać obowiązującym wymaganiom prawnym. Należy podkreślić, że materiały, które nie są przeznaczone do bezpośredniego kontaktu z żywności[...]

Aktywne i inteligentne materiały w nowoczesnych opakowaniach żywności


  Nowe trendy na rynku opakowań żywności, wynikające m.in. z wymagań stawianych przez konsumentów, zmierzają do stosowania opakowań funkcjonalnych, takich jak opakowania aktywne i inteligentne, które mogą w przyszłości zastępować tradycyjne materiały opakowaniowe. Opakowania aktywne mają za zadanie już nie tylko ochronę produktu przed czynnikami zewnętrznymi, ale przede wszystkim oddziaływanie z przechowywanym środkiem spożywczym w taki sposób, aby wydłużyć jego okres przydatności do spożycia, czy też poprawić zalety smakowe lub wygląd. Inteligentne materiały mają na celu monitorowanie warunków przechowywania zapakowanej żywności lub jej otoczenia. Nie wszystkie jednak opakowania wpływające na przechowywaną w nich żywność można uznać za aktywne. Należy rozróżnić materiały, które mają naturalne właściwości do absorbowania substancji np. celuloza lub też ich uwalniania np. drewno od tych, które zostały celowo zaprojektowane w taki sposób, aby ich składniki oddziaływały z kontaktującą się z nimi żywnością. Podstawową funkcją tradycyjnych opakowań żywności jest zabezpieczenie mechaniczne i ochrona środków spożywczych przed zewnętrznymi zanieczyszczeniami oraz czynnikami środowiska, takimi jak światło, ciepło, obecność tlenu, wilgoć, enzymy, mikroorganizmy, owady, kurz, emisja gazów itp. Wszystkie te czynniki mogą powodować pogorszenie cech organoleptycznych produktów spożywczych, jak również wpływać niekorzystnie na ich trwałość. Opakowania powinny zapewniać bezpieczeństwo przechowywanej w nich żywności, utrzymanie jakości oraz trwałości przez cały okres jej przechowywania. Wydłużenie okresu przydatności środka spożywczego do spożycia jest możliwe w przypadku zredukowania liczby mikroorganizmów oraz zmniejszenia ilości reakcji biochemicznych i enzymatycznych zachodzących w przechowywanej żywności. W tym celu wskazane jest monitorowanie przebiegających reakcji za pomocą np. kontroli wilgotności oraz temperatury środowiska otacz[...]

Aktywne i inteligentne materiały do kontaktu z żywnością


  Zauważalny w ostatnich latach postęp w obszarze opakowań funkcjonalnych stanowi istotny kierunek rozwoju branży opakowaniowej. Aktywne i inteligentne materiały należą do nowych, innowacyjnych rodzajów materiałów, które są coraz częściej stosowane do bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z żywnością. W przeciwieństwie do tradycyjnych materiałów opakowaniowych nie są one obojętne w stosunku do kontaktującej się z nimi żywności. Substancje aktywne wchodzące w ich skład mogą występować w różnych postaciach. Mogą wchodzić w skład opakowania żywności, np. być włączone w strukturę lub powierzchnię tworzywa sztucznego, z którego produkowane są butelki lub folie, albo też stanowić odrębne elementy, niepołączone z samym opakowaniem, np. w postaci saszetki lub podkładki. Aktywne materiały mają na celu przedłużenie okresu przydatności danego środka spożywczego do spożycia lub też zachowanie lub poprawę jego stanu. Zostały one celowo zaprojektowane w taki sposób, aby zawarte w nich składniki uwalniały substancje do opakowanej żywności lub jej otoczenia, lub też je absorbowały. Inteligentne materiały mają za zadanie monitorować stan opakowanej żywności lub jej otoczenia. Materiały aktywne i inteligentne w celu zapewnienia ochrony zdrowia konsumenta muszą spełniać wymagania przepisów obowiązujących w Unii Europejskiej. Ponieważ materiały te zostały celowo zaprojektowane w taki sposób, aby oddziaływać z kontaktującą się żywnością lub monitorować jej stan, przepisy określają szczegółowe wymagania zarówno w odniesieniu do gotowych materiałów, jak i składników aktywnych oraz substancji tworzących takie składniki. WYMAGANIA OGÓLNE Rozporządzenie ramowe (WE) nr 1935/2004, które określa wymagania jakie muszą spełniać materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, dopuszcza wprowadzenie do obrotu na terenie Unii Europejskiej aktywnych i inteligentnych materiałów [8]. Artykuł 3 tego rozporządzenia stanowi, że wszystkie materiały i wy[...]

Bezpieczeństwo wyrobów gumowych przeznaczonych do kontaktu z żywnością


  W artykule omówiono rodzaje elastomerów, w tym gumy silikonowej i elastomerów termoplastycznych, stosowanych w produkcji wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Przedstawiono obecny stan prawny w zakresie wyrobów elastomerowych przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz zwrócono uwagę, jakie badania powinny być wykonane w celu zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego tego rodzaju wyrobów.Od wielu lat na świecie obserwuje się coraz większe zapotrzebowanie na tworzywa polimerowe oraz związany z tym wzrost produkcji. Tworzywa polimerowe mają istotne znaczenie w produkcji materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Coraz częściej zastępują one materiały wyprodukowane z surowców naturalnych, takie jak papier, karton, drewno czy szkło. Tworzywa polimerowe elastomerowe, np. guma, guma silikonowa oraz elastomery termoplastyczne, są wykorzystywane na szeroką skalę w produkcji materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, w tym jako elementy maszyn stosowanych w zakładach przemysłu spożywczego. WŁAŚCIWOŚCI ELASTOMERÓW Guma jest produktem wulkanizacji kauczuku naturalnego lub syntetycznego. Charakteryzuje się dużą elastycznością oraz zdolnością do dużych odwracalnych odkształceń sprężystych, przekraczających nawet 1000%. Właściwości gumy zmieniają się w zależności od rodzaju kauczuku, ilości i rodzaju pozostałych składników mieszanki kauczukowej, sposobu jej przygotowywania oraz warunków wulkanizacji. Praktycznie więc dobierając odpowiednio składniki mieszanki i stosując różne parametry technologiczne można otrzymywać wiele gatunków gum o zróżnicowanych właściwościach. Mieszanki gumowe, które z uwagi na swoje właściwości znalazły zastosowanie w przemyśle spożywczym to: kauczuk butadienowo-fluorowy (FPM), kauczuk butadienowo- akrylonitrylowy (NBR) oraz kauczuk et[...]

Formaldehyd i inne substancje potencjalnie rakotwórcze DOI:10.15199/65.2015.1.6


  W artykule omówiono zagrożenia dla zdrowia wynikające z uwalniania się z opakowań żywności substancji małocząsteczkowych, potencjalnie rakotwórczych dla człowieka. Przykładami takich substancji są: formaldehyd oraz pierwszorzędowe aminy aromatyczne, takie jak 4,4--oksydianilina, 4,4- -metylenodianilina, 2,4-toluenodiamina, 3,3--dimetylobenzydyna. Szczególnie duże ryzyko uwalniania do żywności takich substancji występuje w przypadku wyrobów importowanych z Chin i Hong Kongu. Ustanowione w UE przepisy prawne mają na celu zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa zdrowotnego konsumentów, a organy kontrolne (w Polsce - Państwowa Inspekcja Sanitarna) przykładają szczególną wagę do zgodności wyrobów kuchennych wykonanych z poliamidu i melaminy w ramach urzędowej kontroli materiałów do kontaktu z żywnością.Aby opakowania były wystarczająco obojętne w stosunku do żywności i tym samym bezpieczne, muszą odpowiadać wymaganiom odpowiednich przepisów prawnych Unii Europejskiej. Zgodnie z tymi wymaganiami, w skład materiałów, z których są wyprodukowane te opakowania, mogą wchodzić tylko substancje pozytywnie ocenione pod względem toksykologicznym przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) oraz nieuwalniające się do żywności w ilościach przekraczających ustanowione limity. Jednak bardzo często opakowania do żywności oraz przybory kuchenne podczas użytkowania oddziałują z żywnością, uwalniając do niej substancje szkodliwe dla zdrowia człowieka, często o właściwościach potencjalnie rakotwórczych. Do takich substancji można zaliczyć formaldehyd oraz pierwszorzędowe aminy aromatyczne, które są wykorzystywane w produkcji materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. ZASTOSOWANIE FORMALDEHYDU oraz pierwszorzędowych amin aromatycznych Formaldehyd jest stosowany głównie w produkcji różnego rodzaju żywic fenolo[...]

Zagrożenia dla zdrowia, wymagania prawne. Papier i tektura do kontaktu z żywnością DOI:


  W artykule omówiono zagrożenia dla zdrowia wynikające z uwalniania się z papierowych i tekturowych opakowań żywności substancji małocząsteczkowych, szkodliwych dla zdrowia człowieka. Zwrócono szczególną uwagę na bezpieczeństwo opakowań z papieru i tektury wyprodukowanych z wtórnych włókien celulozowych, które mogą zawierać pozostałości farb i tuszów drukarskich. Zawarte w nich składniki, takie jak oleje mineralne czy fotoinicjatory, mogą uwalniać się do żywności. Poruszono problem związany z materiałami opakowaniowymi z papieru i tektury z recyklingu jako istotnego źródła zanieczyszczenia żywności olejami mineralnymi. Przedstawiono również wymagania prawne, jakie muszą spełniać opakowania z papieru i tektury przeznaczone do kontaktu z żywnością, w tym wymagania w zakresie składu i badań Papier i tektura należą do materiałów, które są od wielu lat stosowane w produkcji opakowań do żywności, zwłaszcza żywności suchej i sypkiej, jak np. herbata, cukier, ryż, płatki zbożowe. Są również często stosowane do pakowania kanapek, pizzy czy żywności mrożonej. Natomiast papier powlekany silikonem, w celu zwiększenia odporności na wysoką temperaturę, stosuje się do pieczenia i smażenia żywności. Opakowania kartonowe są powszechnie stosowane jako opakowania transportowe i dystrybucyjne. Z uwagi na fakt, że papier i tektura nie są odpowiednie do pakowania żywności o wysokiej wilgotności, coraz częściej stosuje się opakowania zawierające, oprócz papieru, inne materiały powlekane, które zabezpieczają przed rozpadem papieru w kontakcie z żywnością płynną. Do żywności płynnej, takiej jak soki owocowe, mleko i napoje mleczne, stosuje się opakowania wielowarstwowe, wielomateriałowe (typu Tetra-Pak), które składają się na ogół z 5-7 (a czasem nawet z kilkunastu) warstw materiałów. W opakowaniu typu Tetra-Pak warstwa papieru lub tektury jest powlekana tworzywem sztucznym (polietylenem) zabezpieczającym papier przed nasiąknięciem. W środku[...]

planowane zmiany w przepisach UE Ceramiczne materiały w przemyśle spożywczym DOI:10.15199/65.2016.2.5


  W artykule omówiono zastosowanie materiałów ceramicznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością jako elementów maszyn i wyposażenia w przemyśle spożywczym. Przedstawiono wymagania szczegółowe Unii Europejskiej w zakresie badania migracji ołowiu i kadmu z powierzchni ceramicznych. Omówiono zmiany planowane w ustawodawstwie Unii Europejskiej, dotyczące m.in. aktualizacji dotychczasowych limitów migracji ołowiu i kadmu, rozszerzenia wymagań w zakresie limitów migracji dla innych metali, rozszerzenie zakresu stosowania do wyrobów szklanych i powierzchniowo szkliwionych oraz z powłokami ceramicznymi, emaliowanymi lub zdobionymi na innych materiałach, np. stopach metali. Ponadto planowana jest zmiana metody oznaczania migracji metali z wyrobów ceramicznych w celu potwierdzania zgodności wyrobu z limitami, w tym rozważane są nowe warunki badania i nowy płyn modelowy imitujący żywność.Materiały ceramiczne są stosowane w przemyśle spożywczym od wielu lat, z uwagi na swoje korzystne właściwości - dużą odporność chemiczną, odporność na działanie wysokiej temperatury, w tym ognioodporność, odporność na ścieranie oraz dużą twardość. Powierzchnie ceramiczne są wykonane z materiałów naturalnych, takich jak glina, kaolin lub łupek gliniasty, kwarc, które po wypaleniu uzyskują dużą twardość i zachowują kształt nadany podczas formowania. Do grupy materiałów ceramicznych zalicza się m.in. wyroby kamionkowe, cegłę, kafle i płytki szkliwione oraz ceramikę szlachetną (np. porcelana, fajans). Materiały ceramiczne znajdują zastosowanie jako elementy urządzeń i wyposażenia wnętrz w zakładach przemysłu spożywczego. Powierzchnie robocze (blaty) mogą być wykonane z kamienia naturalnego (np. granitu czy marmuru) lub z mieszanki mineralnej połączonej spoiwem polimerowym, np. żywicą akrylową z dodatkiem pigmentu w postaci kompozytu. Szkliwione kafle i płytki (glazura) są szeroko stosowane w zakładach przemysłu spożywczego do pokrywania ścian [...]

Opakowania do żywności dokumenty, potwierdzenie zgodności DOI:10.15199/65.2017.2.9


  Materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, w tym opakowania do żywności, muszą spełniać wymagania obowiązujących przepisów prawnych w zakresie ich bezpieczeństwa w kontakcie z żywnością. W artykule przedstawiono rodzaje dokumentów potwierdzających zgodność materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, wprowadzanych do obrotu handlowego, które muszą im towarzyszyć. Omówiono obowiązki przedsiębiorców działających na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością w odniesieniu do wystawienia i dysponowania deklaracją zgodności oraz dokumentami uzupełniającymi. Przedstawiono również wymagania dotyczące znakowania i systemu zapewnienia identyfikowalności materiałom i wyrobom w całym łańcuchu dostaw.Materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, w tym opakowania do żywności oraz maszyny spożywcze, muszą spełniać wymagania obowiązujących przepisów prawnych Unii Europejskiej [1]. Zgodnie z aktualnymi przepisami Unii Europejskiej za bezpieczeństwo wprowadzanych do obrotu handlowego materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością na terenie UE odpowiada jego producent lub importer czy dystrybutor. Muszą oni posiadać odpowiednią dokumentację potwierdzającą zgodność z wymaganiami właściwych przepisów prawnych, zastosowanie których zależy od rodzaju materiału przeznaczonego do kontaktu z żywnością. Rozróżnia się następujące rodzaje materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, dla których ustanowione są wymagania szczegółowe. Zalicza się do nich: tworzywa sztuczne, tworzywa sztuczne pochodzące z recyklingu, aktywne i inteligentne materiały, wyroby ceramiczne, regenerowana celuloza, Dla papieru i tektury, metali i ich stopów, farb drukarskich, lakierów i powłok, szkła, wyrobów gumowych i silikonowych, klejów, wosków, korka, drewna oraz materiałów tekstylnych wymagań szczegółowych jeszcze nie ustanowiono. Ponieważ łańcuch dostaw materiałów do kontaktu z żyw[...]

Zanieczyszczenie żywności węglowodorami olejów mineralnych DOI:10.15199/65.2018.1.7


  Węglowodory olejów mineralnych (MOH) to związki chemiczne uzyskiwane głównie z ropy naftowej, ale są produkowane syntetycznie z węgla, gazu ziemnego i biomasy. Węglowodory olejów mineralnych obejmują złożone mieszaniny, głównie prostych i rozgałęzionych, otwartych łańcuchów alkanowych (parafiny), w dużej mierze alkilowane cykloalkany (naften), klasyfikowane łącznie jako nasycone oleje mineralne - węglowodory (MOSH) i węglowodory aromatyczne pochodzenia mineralnego (MOAH). Oleje mineralne złożone są głównie z dwóch odrębnych chemicznie i strukturalnie typów frakcji. Główna frakcja (od 75 do 85%) składa się z MOSH, natomiast druga (od 15 do 25%) - z MOAH. Obie frakcje zawierają łańcuchy węglowe mające mniej niż 25 atomów węgla. MOSH są to węglowodory nasycone o łańcuchu otwartym, rozgałęzione i naftenowe (cykliczne), o niskiej lub średniej lepkości. MOAH zawiera natomiast liczne i zróżnicowane klasy aromatycznych związków węglowodorowych, złożonych najczęściej z jednego do czterech pierścieni, z czego 97% z nich jest alkilowanych. Oleje mineralne zanieczyszczają liczną grupę środków spożywczych przede wszystkim w wyniku nieprawidłowych praktyk produkcyjnych, ale również z powodu zanieczyszczenia środowiska (powietrza, wody), podczas przetwórstwa żywności, stosowania jako: substancji pomocniczych, w tym migracji z materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, substancji pomocniczych w przetwórstwie żywności oraz substytutów tłuszczów w produkcji żywności. W Unii Europejskiej oleje mineralne nie są dopuszczone do stosowania do żywności, jednak w niektórych państwach trzecich (np. USA) są stosowane w przemyśle spożywczym. ŹRÓDŁO OLEJÓW MINERALNYCH w żywności Panel naukowy ds. zanieczyszczeń w łańcuchu żywnościowym (CONTAM) Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) zidentyfikował liczne źródła występowania MOH w żywności. Obecność olejów mineralnych w żywności może wynikać z procesu przetwórstwa sp[...]

 Strona 1  Następna strona »