Wyniki 1-4 spośród 4 dla zapytania: authorDesc:"Aleksandra Badora"

Chemizm związków organicznych w glebie i jego znaczenie dla środowiska


  Przedstawiono mechanizmy działania wybranych organicznych związków glebowych na niektóre właściwości fizykochemiczne i chemiczne gleby. W szczególności uwzględniono znaczenie tych związków dla wartości pH i pojemności sorpcyjnej gleby, gdyż decydują one w dużym stopniu o jej żyzności. Przedstawiono także mechanizmy oddziaływania glebowych związków organicznych na procesy mobilizacji i immobilizacji niektórych toksycznych pierwiastków (Al, Mn, Cd, Pb). Pierwiastki te pojawiają się w nadmiarze w środowisku glebowym na skutek działalności człowieka i mogą mieć negatywne działanie na cały łańcuch troficzny. Poznanie i zrozumienie mechanizmów środowiskowych wzajemnego oddziaływania metal toksyczny-substancja organiczna może mieć znaczenie praktyczne m.in. dla produkcji sztucznych preparatów humusowych. A review, with 47 refs., of humic acids, other org. soil components, Al and Mn compds. and heavy metals in soil. Glebowa substancja organiczna stanowi integralną część kationowej pojemności sorpcyjnej, budującej kompleks sorpcyjny gleb i centra sorpcyjne dla pierwiastków potrzebnych dla roślin oraz dla immobilizacji pierwiastków szkodliwych, pochodzących z naturalnych i antropogenicznych źródeł. Gleba jest zatem głównym ogniwem obiegu pierwiastków chemicznych w przyrodzie i odgrywa niezwykle istotną rolę w utrzymaniu homeostazy w środowisku. W obrębie glebowej materii organicznej wyróżniono dwie grupy substancji: związki humusowe oraz substancje humusowe (próchnica), w których w zależności od rozpuszczalności, można wyróżnić kwasy huminowe, kwasy fulwowe oraz huminy. Substancje organiczne w glebach tylko częściowo występują w stanie wolnym, w większości są one związane z mineralną częścią gleby1-4). Szczególnie ważne są połączenia próchnicy z minerałami ilastymi, które mają znaczenie Uniwersytet Przyrodniczy, Lublin Aleksandra Badora* Chemizm związków organicznych w glebie i jego znaczenie dla środowiska Chemistry of organic[...]

Wpływ zeolitów na właściwości podłoża doświadczalnego i chemiczne wskaźniki badanych roślin


  Dokonano porównania wpływu dwóch rodzajów zeolitów (klinoptylolit i glinokrzemian manganowy) na niektóre właściwości fizykochemiczne i chemiczne podłoża doświadczalnego użytego dla 18-dniowego wzrostu rośliny testowej (żyta) oraz oceniono wpływ tych zastosowanych preparatów na ilość otrzymanej biomasy i wybrane stosunki pomiędzy pierwiastkami w tych roślinach jako wskaźniki ich jakości. Na podstawie wyników badań sformułowano warunki zastosowania obu preparatów na potrzeby rolnictwa. NH4 clynoptylolite and Mn glauconite were used for prepn. of artificial soils for growing spring rye. Both the soils and the plant materials (above-ground parts, root) were analyzed for pH, NH4, nitrogen, Mg, P, K, Mn, Zn and cationexchange capacity. The Mn-contg. zeolite was more efficient in acidic and very acidic soils while the NH4-contg. clynoptylolite was recommended for the soils with pH > 5. Pierwszy zeolit (stilbit) odkryto w XVIII w. Do chwili obecnej znanych jest już ponad 40 typów naturalnych zeolitów, stanowiących najliczniejszą grupę wśród krzemianów, ale tylko 7 z nich (klinoptylolit, chabazyt, erionit, ferrieryt, filipsyt, mordenit i analcym) występuje w złożach na tyle dużych i bogatych, że nadają się do eksploatacji. Największe znaczenie handlowe mają obecnie tylko trzy minerały1, 2): klinoptylolit Na6[(AlO2)6(SiO2)30]·24H2O, chabazyt Ca2[(AlO2)4(SiO2)8]·13H2O i mordenit Na8[(AlO2)8(SiO2)40]·24H2O. Spośród zeolitów najpospolitszym i najlepiej przebadanym minerałem jest klinoptylolit, nie tylko ze względu na największe rozprzestrzenienie w przyrodzie i najniższą cenę, ale i największy zasób specyficznych właściwości fizykochemicznych3). Należą do nich duża pojemność sorpcyjna i jonowymienna, selektywność jonowymienna, właściwości sita molekularnego, aktywność katalityczna oraz termostabilność strukturalna w temp. 750°C. Obok zeolitów naturalnych stosuje się także zeolity modyfikowane oraz syntetyczne. Obecnie z[...]

Wpływ chemicznie zróżnicowanych form siarki na wielkość plonów roślin uprawnych DOI:10.15199/62.2018.1.6


  Siarka jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego rozwoju organizmów żywych. Jest ona składnikiem wielu ważnych związków, których niedobór powoduje zakłócenia w rozwoju roślin oraz schorzenia u ludzi i zwierząt1-4). Pełni również ważną funkcję fizjologiczną,chroni rośliny przed chorobami i szkodnikami oraz zwiększa odporność roślin na stres5). Pomimo tak dużego znaczenia, aż do początku lat osiemdziesiątych XX w. siarce w krajach europejskich nie poświęcano zbyt wiele uwagi. Wiązało się to w głównej mierze z tym, że na przeważającym obszarze kontynentu bilans siarki był dodatni. Wpływ na to zjawisko miała głównie emisja SO2 do atmosfery w procesie spalania węgla kamiennego i brunatnego oraz ropy naftowej. Skala zniszczeń spowodowanych emisją SO2 była w przypadku lasów i niektórych upraw tak duża, że podjęto działania proekologiczne mające na celu obniżenie tej emisji zanieczyszczeń1, 6, 7). Efektem tych działań było wyraźne obniżenie depozytu siarki z atmosfery. Spowodowało to wystąpienie makroskopowych objawów niedoboru siarki i potrzebę uzupełniania tego pierwiastka w produkcji roślinnej. Dodatkowo spadek ilości tego składnika pokarmowego wprowadzanego wraz z nawozami mineralnymi doprowadził do wystąpienia niedoborów siarki w rolniczej przestrzeni produkcyjnej8, 9). Deficyt siarki w glebach wystąpił nie tylko w krajach zachodniej i północnej Europy, ale również w niektórych regionach Polski5, 7, 10, 11). Dlatego ważnym zagadnieniem staje się uzupełnienie niedoborów tego pierwiastka w produkcji roślinnej, poprzez stosowanie różnych form nawozów mineralnych zawierających w swoim składzie siarkę. Badania literaturowe12, 13) wskazują, że deficyt siarki w środowisku wzrostu i rozwoju rzepaku jarego prowadzi do wielu negatywnych zmian w obrębie metabolizmu roślin. Rośliny narażone na niedobór siarki w glebie nie wykorzystują w pełni innych składników pokarmowych, w tym również azotu. Efektem tego może być nawet 50-proc. zmniejs[...]

New chemical substances in natural environment and mobility of some metals. Nowe substancje chemiczne w środowisku przyrodniczym a mobilność wybranych metali


  A review, with 42 refs., of use of zeolites, glauconite, chitosan and alginates for monitoring the mobilization of toxic metals and microelements in the soil. Zastosowanie substancji chemicznych w środowisku przyrodniczym (zeolity, glaukonity, chitozan, alginiany) jest istotne z punktu widzenia ich bezpośredniego wpływu na procesy mobilizacji i immobilizacji jonów metali toksycznych (m.in. Al(III), Mn(II)) oraz pożytecznych mikroelementów (Fe(III), Mn(II), Zn(II), Cu(II)). Pierwiastki te oddziałują na wyższe ogniwa łańcucha troficznego, a zarówno ich nadmiar, jak i niedobór determinuje jakość surowców roślinnych, a przez to również zdrowotność ludzi i zwierząt.Substancje chemiczne typu zeolity, glaukonity, chitozany i alginiany mają określone cechy, które oddziałują na fizykochemiczne i biologiczne właściwości gleby1-9). Fazę stałą gleby stanowi kompleks mineralno-organiczny, a fazę ciekłą roztwór glebowy. [...]

 Strona 1