Wyniki 1-10 spośród 18 dla zapytania: authorDesc:"Iwona Szczepaniak"

Konkurencyjność polskich producentów żywności pochodzenia zwierzęcego

Czytaj za darmo! »

Konkurencja jest jednym z najważniejszych mechanizmów współczesnego życia społeczno-ekonomicznego. Jeszcze do niedawna dotyczyła ona głównie rynków regionalnych lub narodowych, a konkurencja międzynarodowa była ograniczana przez czynniki geograficzne oraz bariery instytucjonalne tworzone przez poszczególne państwa lub ich ugrupowania. W ostatnich latach, naznaczonych przyspieszoną transformacją systemową oraz rozwojem procesów globalizacji i integracji międzynarodowej, sytuacja uległa odwróceniu. Obecnie konkurencja niezwykle rzadko ogranicza się tylko do danego państwa czy regionu geograficznego, a niemal wszystkie podmioty gospodarcze muszą zmierzyć się z silną konkurencją o charakterze międzynarodowym. Wprowadzonych w IERiGŻ-PIB badaniach przez konkurencyjność polskich prod[...]

Ekonomiczna ocena innowacyjności przedsiębiorstw przemysłu spożywczego


  Rynek i konkurenci wymuszają na przedsiębiorcach nieustanne wprowadzanie, w miejsce wyrobów schyłkowych, produktów nowych bądź ulepszonych, które z kolei zapewniają tym firmom utrzymanie lub zwiększają ich pozycję konkurencyjną. Skłonność przedsiębiorstw do wprowadzania innowacji procesów technologicznych, tj. zastosowania technologicznie nowych lub istotnie ulepszonych metod produkcyjnych, jest jednym z głównych czynników decydujących o ich intensywnym rozwoju. Każde przedsiębiorstwo potrzebuje także nowoczesnych rozwiązań marketingowych i nowych struktur organizacyjnych, zwłaszcza sprawniej funkcjonujących systemów zaopatrzenia, dystrybucji i promocji oraz zależności i relacji służbowych między poszczególnymi komórkami, stanowiskami i pracownikami. Prawidłowo funkcjonujące systemy marketingowe i organizacyjne sprzyjają osiąganiu sukcesów przez przedsiębiorstwa. Innowacyjność stanowi zatem podstawowe zadanie w zarządzaniu gospodarką, warunek efektywnego funkcjonowania firm w gospodarce rynkowej oraz uzyskania przez nie korzystnej pozycji w gospodarce światowej. Najczęściej stosowanym międzynarodowym wzorcem w zakresie badań nad innowacyjnością jest metodologia badań statystycznych innowacji, zwana Oslo Manual, opracowana przez OECD i Eurostat [5]. Metodologia ta wykorzystywana jest także w badaniach statystycznych działalności innowacyjnej przedsiębiorstw w przemyśle, w tym w przemyśle spożywczym, prowadzonych regularnie przez GUS [1]. Zgodnie z metodologią Oslo Manual, działalność innowacyjna to działania o charakterze naukowym, technicznym, organizacyjnym, finansowym i handlowym, których celem jest opracowanie i wdrożenie innowacji technologicznych. Innowacje technologiczne obejmują wprowadzenie na rynek nowych lub istotnie ulepszonych produktów oraz zastosowanie w produkcji nowych lub ulepszonych procesów, przy czym te produkty i procesy są nowe przynajmniej dla wprowadzającego je przedsiębiorstwa. Produkt technologic[...]

Samowystarczalność żywnościowa Polski


  W gospodarce zamkniętej (autarkicznej), tj. nieprowadzącej żadnej wymiany zagranicznej, samowystarczalność żywnościowa oznacza, że wszystkie potrzeby żywnościowe kraju (łącznie z tworzeniem rezerw strategicznych) pokrywane są wyłącznie z własnych zasobów. W historii można znaleźć wiele przykładów tendencji autarkicznych w krajach, których celem było dążenie do zapewnienia sobie samowystarczalności żywnościowej jako podstawy strategii ekspansji ekonomicznej, politycznej i wojskowej [1]. W epoce globalizacji gospodarczej zastosowanie pełnej autarkii gospodarczej, czyli całkowity brak eksportu i importu, jest jednak mało prawdopodobne. Rosnący poziom globalizacji handlu zagranicznego produktami rolno-spożywczymi sprawia, że samowystarczalność żywnościowa się zmienia. Najogólniej polega ona na zbilansowaniu handlu zagranicznego produktami rolno-spożywczymi poszczególnych krajów, tj. pokryciu importu produktów rolno-spożywczych eksportem tych produktów. Osiągnięte w tych warunkach saldo zerowe świadczy o osiągnięciu samowystarczalności żywnościowej [2]. Takie podejście do samowystarczalności żywnościowej oznacza pełną dostępność żywności na rynku wewnętrznym - zarówno z produkcji krajowej, jak i z importu - a także umożliwia wzbogacenie krajowej oferty produktowej żywności o artykuły niewytwarzane w kraju (np. pochodzące z innych stref klimatycznych). Możliwa staje się także sprzedaż nadwyżek żywności za granicą. Dzięki temu struktura spożycia żywności staje się coraz bardziej zróżnicowana, a potrzeby ludności lepiej zaspokojone. W warunkach globalizacji gospodarczej samowystarczalność żywnościowa kraju może być zatem rozumiana jako zdolność całej gospodarki, a więc zarówno rolnictwa, przemysłu spożywczego, jak i innych sektorów (w tym handlu), do pokrycia krajowego popytu na żywność [2]. W sytuacji, gdy część krajów jest eksporterami netto żywności, część jej importerami netto, a liczba ludności na świecie szybko wzrasta, cora[...]

Konkurencyjność przetwórstwa owocowo-warzywnego


  Sektor przetwórstwa owoców, warzyw i ziemniaków1 jest jedną z najważniejszych branż polskiego przemysłu spożywczego, przetwarza bowiem podstawowe produkty polskiego rolnictwa. W sektorze tym funkcjonuje ponad 350 przedsiębiorstw (o zatrudnieniu ponad 9 osób), które zatrudniają blisko 31 tys. pracowników. Udział tego sektora w produkcji przemysłu spożywczego ogółem do niedawna wynosił blisko 10% (w ostatnich dwóch latach obniżył się jednak do ok. 7%). W artykule oceniono pozycję konkurencyjną polskiego sektora przetwórstwa owoców, warzyw i ziemniaków, przede wszystkim przez pryzmat wyników produkcyjnych i wyników handlu zagranicznego produktami tego sektora oraz na podstawie wybranych wskaźników konkurencyjności. PRODUKCJA I SPOŻYCIE przetworów owocowo-warzywnych i ziemniaczanych Po akcesji Polski do Unii Europejskiej produkcja przetworów owocowo-warzywnych i ziemniaczanych wzrastała znacznie szybciej niż w okresie przedakcesyjnym (tabela 1). W 2012 r. wartość produkcji sprzedanej przetworów owocowo- warzywnych i ziemniaczanych nominalnie wyniosła 850 mln zł, co w porównaniu z 2003 r. oznacza jej wzrost o 50,7%, a w porównaniu z 2000 r. - wzrost o 95,3%. Wartość produkcji w cenach porównywalnych także wykazywała tendencję rosnącą - w latach 2000-2012 realnie zwiększyła się ona o 37,7%, a w cenach stałych producenta - o 78,7%. Był to jednak przyrost mniejszy niż w całym przemyśle spożywczym, w którym wynosił on: nominalnie 131,5%, a realnie 63,3%. Wzrost produkcji sprzedanej sektora owocowo-warzywnego i ziemniaczanego wynikał przede wszystkim ze wzrostu wielkości produkcji [2, 3]. Dynamika cen producenta przetworów owocowo-warzywnych i ziemniaczanych była bowiem bardzo zmienna (w niektórych latach odnotowano nawet spadek tych cen), a w całym analizowanym okresie wzrosły one zaledwie o 9,4%, a więc znacznie poniżej inflacji (rysunek 1). Ceny detaliczne przetworów owocowych, warzywnych i ziemniaczanych w poszczególnych latac[...]

Ceny żywności w Polsce i Unii Europejskiej


  Po wstąpieniu do Unii Europejskiej w Polsce nastąpił dynamiczny rozwój handlu zagranicznego produktami rolno-spożywczymi. W latach 2003-2013 wartość eksportu rolno-spożywczego wzrosła z 4003 do 20 427 mln euro, a dodatnie saldo obrotów handlowych zwiększyło się z 447 do 6115 mln euro. Głównym partnerem handlowym Polski w handlu rolno-spożywczym pozostała UE. W 2003 r. na rynek unijny kierowane było 65% polskiego eksportu żywności, a z UE pochodziło 61% importowanych przez Polskę produktów. W 2013 r. udział UE w polskim eksporcie rolno-spożywczym zwiększył się do 78%, a w imporcie do 69%. Dodatnie saldo wymiany tymi produktami z krajami Wspólnoty wzrosło w tym okresie blisko trzynastokrotnie, tj. do 5993 mln euro. Tak znaczący udział UE w strukturze obrotów handlowych oraz wysoka wartość salda wymiany z krajami Wspólnoty są dowodem na to, że polscy producenci żywności mają silną pozycję konkurencyjną na rynku unijnym. Przewagi konkurencyjne polskich producentów żywności na rynku UE miały dotychczas głównie charakter przewag kosztowo-cenowych. Ceny w sektorze rolno-spożywczym w Polsce od lat są bowiem znacznie niższe niż w rozwiniętych krajach UE. Badania prowadzone w IERiGŻ-PIB [3] wskazują, że różnice te zwiększają się w kolejnych ogniwach łańcucha żywnościowego, tj. największe są na poziomie konsumenta, mniejsze na poziomie przetwórstwa, a najmniejsze na poziomie rolnictwa. Jednocześnie z badań wynika, że następuje stopniowe zmniejszanie się naszych przewag cenowych na unijnym rynku żywnościowym, wynikające z postępującego wyrównywania cen polskich produktów z cenami produktów z innych krajów UE. Zjawisko to świadczy o rozwoju integracji polskiego rynku rolno-spożywczego z rynkiem UE. Celem artykułu jest analiza zróżnicowania cen żywności wewnątrz UE oraz ocena cenowych przewag konkurencyjnych polskich producentów na unijnym rynku konsumenta żywności. W analizie wykorzystano dane Eurostat, który cyklicznie porównuje ceny[...]

Procesy modernizacyjne w przemyśle mleczarskim DOI:10.15199/65.2015.10.2


  Celem artykułu jest ocena procesów modernizacji polskiego przemysłu mleczarskiego w okresie członkostwa Polski w Unii Europejskiej. W latach 2004-2014 przedsiębiorstwa przemysłu mleczarskiego zrealizowały inwestycje o wartości ponad 8,4 mld zł. Inwestycje te stały się podstawą przemian strukturalnych i przyczyniły się do unowocześnienia procesu przetwórstwa mleka oraz restrukturyzacji zatrudnienia. Te pozytywne zmiany dobrze odzwierciedla wzrost koncentracji produkcji, poprawa wydajności pracy i produktywności majątku, a także stopniowa poprawa efektywności przetwórstwa mleka. Nieustająca presja ze strony konkurentów i konsumentów zmusza do dalszego doskonalenia zarządzania procesami przetwórstwa i obrotu żywnością.Polski przemysł mleczarski przeszedł w ostatnich latach proces głębokiej restrukturyzacji i modernizacji. Konfrontacja z silną, międzynarodową konkurencją na unijnym i globalnym rynku żywnościowym została poprzedzona procesami dostosowawczymi do funkcjonowania wg zasad gospodarki rynkowej oraz Unii Europejskiej. W wyniku tych zmian polskie mleczarstwo przekształciło się w jedną z najnowocześniejszych branż polskiego przemysłu spożywczego. Oferta dobrych jakościowo i konkurencyjnych cenowo polskich produktów mlecznych jest atrakcyjna nie tylko na rynku krajowym, ale i na wymagającym rynku międzynarodowym. Przemiany strukturalne w przemyśle mleczarskim polegały przede wszystkim na wzroście koncentracji produkcji oraz poprawie efektywności przetwórstwa mleka. W latach 2004‒2013 liczba przedsiębiorstw mleczarskich zmalała o prawie 23%, zatrudnienie zmniejszyło się o 20%, a dostawy mleka wzrosły o 24%. Tym samym statystyczna wielkość mleczarni mierzona ilością przetworzonego mleka wzrosła o ponad 60%, a mierzona wartością sprzedaży zwiększyła się o 67% (po uwzględnieniu wzrostu cen zbytu przetworów mlecznych - o prawie 29%). Poprawie uległa także efektywność przetwórstwa mleka mierzona wydajnością pra[...]

Ekonomiczna ocena innowacyjności polskiego przemysłu spożywczego DOI:10.15199/65.2016.2.1


  Spośród czynników rozwoju przedsiębiorstw niezwykle ważna jest innowacyjność i to ona może decydować o rozwoju polskiego przemysłu spożywczego w przyszłości. Każde przedsiębiorstwo, aby mogło rozwijać się efektywnie i osiągać sukcesy na rynku, potrzebuje bowiem innowacji, tj. nowych produktów, nowych procesów technologicznych, nowych systemów organizacyjnych i zmian marketingowych. Celem artykułu jest ekonomiczna ocena innowacyjności (produktowej, procesowej, marketingowej i organizacyjnej) polskiego przemysłu spożywczego w kontekście możliwości jego dalszego rozwoju. Poziom innowacyjności przedsiębiorstw przemysłu spożywczego oceniono na podstawie analizy mierników charakteryzujących nakłady i wyniki. Nakłady określają zdolność firm do tworzenia innowacji, a wyniki pozwalają ocenić efekty działalności innowacyjnej. Analiza innowacyjności polskiego przemysłu spożywczego wykazała, że jest ona dość niska. Może to stanowić istotne zagrożenie dla przyszłego rozwoju tego sektora.Wszystkie przedsiębiorstwa, także te funkcjonujące w przemyśle spożywczym, aby móc rozwijać się dynamicznie potrzebują innowacji, tj. nowych produktów, nowych technologii, nowych metod organizacyjnych i marketingowych. Konsumenci i konkurenci wymuszają na przedsiębiorstwach wprowadzanie - w miejsce wyrobów schyłkowych - produktów nowych bądź istotnie ulepszonych, które zapewnią tym firmom utrzymanie bądź zwiększenie ich pozycji na rynku. Skłonność przedsiębiorstw do wprowadzania innowacji procesowych jest z kolei jednym z głównych czynników decydujących o intensywnym charakterze ich rozwoju. Każde przedsiębiorstwo potrzebuje także nowych struktur organizacyjnych i nowoczesnych rozwiązań marketingowych, a zwłaszcza sprawniej funkcjonujących zależności i relacji służbowych oraz systemów zaopatrzenia, dystrybucji i promocji. Prawidłowo funkcjonujące systemy organizacyjne i marketingowe sprzyjają osiąganiu sukcesów przez przedsiębiorstwa. Oznacz[...]

Międzynarodowa konkurencyjność polskiego przemysłu spożywczego w latach 2003-2014 DOI:10.15199/65.2016.11.1


  Bardzo dobre wyniki handlu zagranicznego oraz poprawa wskaźników konkurencyjności w latach 2003-2014 świadczą o wyraźnym wzroście specjalizacji eksportowej przemysłu spożywczego oraz jego rosnącej międzynarodowej konkurencyjności. Postęp, jaki dokonał się w tej dziedzinie w okresie członkostwa Polski w Unii Europejskiej, czyli umocnienie pozycji polskich przedsiębiorstw przemysłu spożywczego na rynku unijnym i światowym, wynikał przede wszystkim z uwarunkowań ekonomicznych, takich jak swoboda handlu Polski z innymi krajami UE oraz rozwój rynku globalnego. Z całą pewnością nie byłby on jednak tak znaczący, gdyby nie przewagi konkurencyjne polskich producentów żywności.Proces ekspansji przedsiębiorstw przemysłu spożywczego na rynki zagraniczne przebiega bardzo dynamicznie. Pomimo złożoności przemian zachodzących w gospodarce światowej, przedsiębiorcy coraz częściej decydują się na prowadzenie działalności gospodarczej na rynku międzynarodowym i nawiązują różnego rodzaju relacje z partnerami zagranicznymi. Pod pojęciem internacjonalizacji można rozumieć każdy rodzaj działalności gospodarczej podejmowanej przez przedsiębiorstwo za granicą [3], ale najczęściej wybieraną formą internacjonalizacji jest eksport. W przemyśle spożywczym podstawą ekspansji zagranicznej, w tym rozwoju eksportu, są: bliskość geograficzna i kulturowa oraz wielkość i korzystne perspektywy rozwoju gospodarczego rynku zagranicznego. Po akcesji Polski do Unii Europejskiej (UE) decydujące znaczenie dla rozwoju eksportu miało jednak włączenie Polski do Jednolitego Rynku Europejskiego (JRE), a w konsekwencji pełne otwarcie rynków i uzyskanie swobody w handlu z państwami UE. Wraz z rozwojem procesu internacjonalizacji podmiotów gospodarczych coraz większego znaczenia nabiera międzynarodowa konkurencyjność. Ocenia się, że właśnie w internacjonalizacji i możliwości budowania powiązań z innymi podmiotami zagranicznymi wiele przedsiębiorstw krajowych upatru[...]

Krajowe i importowane surowce w produkcji żywności w Polsce DOI:10.15199/65.2017.4.1


  Do produkcji żywności w Polsce wykorzystuje się głównie surowce pochodzące z krajowego rolnictwa. Wraz z rozwojem procesu internacjonalizacji polskiej gospodarki żywnościowej, zwiększa się jednak znaczenie surowców pochodzących z importu. W okresie członkostwa Polski w Unii Europejskiej udział produktów importowanych w łącznych zasobach surowcowych sektora żywnościowego przekroczył 1/3. Produkty te wytwarzane są głównie z surowców pochodzących z innych stref klimatycznych. Wykorzystanie krajowych i importowanych surowców inaczej przedstawia się w poszczególnych sektorach produkcji żywności, co wynika z różnych uwarunkowań ich funkcjonowania.Proces internacjonalizacji podmiotów polskiego sektora rolno- -spożywczego w warunkach globalizacji i integracji regionalnej przebiega bardzo dynamicznie. Pomimo złożoności i zmienności przemian zachodzących w gospodarce światowej, przedsiębiorcy coraz częściej decydują się na prowadzenie działalności gospodarczej również na rynkach zagranicznych. Nawiązują także relacje z partnerami zagranicznymi i tworzą z nimi różnego rodzaju powiązania. Ocenia się, że właśnie w wyniku internacjonalizacji i możliwości budowania powiązań z innymi podmiotami gospodarki światowej wiele przedsiębiorstw krajowych upatruje swoich szans rozwoju i umacniania pozycji konkurencyjnej na rynku. Internacjonalizacja stwarza bowiem dodatkowe możliwości wzrostu konkurencyjności. Pod pojęciem internacjonalizacji można rozumieć każdy rodzaj działalności gospodarczej podejmowanej przez przedsiębiorstwo za granicą [3]. Najczęściej wybieranymi formami internacjonalizacji są: eksport, własne filie lub oddziały handlowe, produkcyjno- handlowe i handlowe, umowy franchisingowe, alianse z partnerami zagranicznymi, fuzje i przejęcia, spółki joint venture oraz sprzedaż i zakup licencji [2]. Przedsiębiorstwa mogą także korzystać z umiejętności siły roboczej, osiągnięć naukowo-badawczych i dostępnych za granicą źródeł fina[...]

Ceny żywności w Polsce i Unii Europejskiej w 2016 r. DOI:10.15199/65.2017.10.1


  W okresie członkostwa Polski w Unii Europejskiej nastąpił dynamiczny rozwój handlu zagranicznego produktami rolno-spożywczymi. W latach 2004-2016 wartość eksportu rolno-spożywczego wzrosła z 5,2 do 24,2 mld euro, a dodatnie saldo obrotów handlowych zwiększyło się z 0,8 do 7,1 mld euro. Głównym partnerem handlowym Polski w handlu rolno-spożywczym przez cały czas pozostawała Unia Europejska. W 2004 r., a więc w roku akcesji, na rynek unijny kierowane było 72% eksportu polskiej żywności, a z UE pochodziło 63% importowanej przez Polskę żywności. W 2016 r. udział UE w polskim eksporcie rolno- -spożywczym zwiększył się do 81%, a w imporcie do 69%. Dodatnie saldo wymiany produktami rolno-spożywczymi z krajami Unii wzrosło w tym okresie blisko ośmiokrotnie, tj. do 7,9 mln euro. Tak znaczący udział UE w obrotach handlowych oraz wysoka wartość salda wymiany są dowodem na to, że polscy producenci żywności osiągnęli silną pozycję konkurencyjną na unijnym rynku żywnościowym. Przewagi konkurencyjne polskich producentów żywności na rynku Unii Europejskiej od lat mają przede wszystkim charakter kosztowo-cenowy. Ceny w sektorze rolno-spożywczym w Polsce są bowiem znacznie niższe niż w rozwiniętych krajach UE. Badania prowadzone w IERiGŻ-PIB [3, 4] wykazują, że różnice te zwiększają się w kolejnych ogniwach łańcucha żywnościowego, tj. największe są na poziomie konsumenta, mniejsze na poziomie przetwórstwa, a najmniejsze na poziomie rolnictwa. Jednocześnie z badań tych wynika, że następuje stopniowe zmniejszanie się przewag cenowych polskich producentów na unijnym rynku żywnościowym, wynikające z postępującej konwergencji cen polskich produktów i cen produktów z innych krajów UE. Świadczy to o rozwoju integracji polskiego rynku rolno-spożywczego z rynkiem UE. Celem artykułu jest analiza zróżnicowania cen żywności wewnątrz Unii Europejskiej, a w efekcie ocena cenowych przewag konkurencyjnych polskich producentów na unijnym rynku konsumenta żyw[...]

 Strona 1  Następna strona »