Wyniki 1-8 spośród 8 dla zapytania: authorDesc:"JACEK KURNATOWSKI"

Obliczanie wahań zwierciadła wody w komorze wyrównawczej

Czytaj za darmo! »

W artykule podano analityczno-graficzny sposób rozwiązania równań opisujących zachowanie układu hydraulicznego zbiornik - sztolnia - prosta komora wyrównawcza. Przedstawiono nomogramy służące wyznaczaniu parametrów kolejnych kulminacji zwierciadła wody w komorze oraz przykłady obliczeń z ich wykorzystaniem. Jednym z klasycznych zagadnień związanych z nieustalonym ruchem wody w przewodach pod ciśnieniem jest obliczanie wahań zwierciadła wody w komorach wyrównawczych, będących między innymi elementem układów doprowadzających wodę do elektrowni wodnych. Komory wyrównawcze redukują nagły wzrost ciśnienia w rurociągu w przypadku jego zamknięcia, zwłaszcza nagłego. Istnieje obszerna, lecz merytorycznie dość jednolita, literatura dotycząca przedmiotu. Zdecydowana większość źródeł a[...]

Cofka - definicje, wątpliwości, propozycje

Czytaj za darmo! »

Podano różne definicje cofki występujące w źródłach. Przedstawiono sieć rzeczną dolnej Odry i omówiono wyniki pomiarów przepływów prowadzonych w obszarze tej sieci, związanych ze zjawiskiem cofki. Zaproponowano nową, podstawową klasyfikację różnych rodzajów cofek. ■ Czym jest cofka? Cofka - to pojęcie, pozornie dobrze znane i zdefiniowane, przy dokładniejszej analizie zaczyna budzić wątpliwości. Jego interpretacja zależy od dziedziny badań lub zainteresowań, a nawet od geograficznej lokalizacji ośrodków myśli naukowej i technicznej posługujących się tym określeniem. Warto więc przyjrzeć się bliżej znaczeniu tego słowa i spróbować ujednolicić terminologię. Zacznijmy od źródeł leksykograficznych: "Krzywa spiętrzenia (cofka) - profil podłużny zwierciadła wody w cieku, na odcinku od miejsca powstania spiętrzenia do miejsca, gdzie spiętrzenie zanika" - Międzynarodowy Słownik Hydrologiczny [5]. "Spiętrzenie cieczy - podniesienie się poziomu cieczy w zbiorniku, kanale lub rzece wskutek powstania przeszkód w przepływie… obszar, na którym nastąpiło podniesienie zwierciadła cieczy nazywa się cofką" - Nowa Encyklopedia Powszechna PWN [8]. "Cofka, odległość spiętrzenia - odcinek cieku, na którym podnosi się zwierciadło wody wskutek spiętrzenia przez zaporę lub jaz" - Leksykon Naukowo- -Techniczny [4]. "Cofka, cofka powodziowa - podwyższenie lustra wody postępujące w górę biegu cieku wodnego, powstające wskutek podnoszenia się stanu wody w zbiorniku końcowym, do któ- Zatoka Pomorska Zalew Szczecinski Szczecin Trzebiez J. Dabie Ina Tywa Płonia Widuchowa 0 5 10 15 km Rys. 1. Ujściowy odcinek Odry rego ów ciek uchodzi - np. w morzu, jeziorze lub w rzece przyjmującej dopływ. Może nastąpić w wyniku spiętrzenia wody przez długotrwałe działanie silnych wiatrów wtłaczających wodę w górę cieku (cofka wiatrowa), w wyniku pojawienia się zatoru lodowego lub działania zapory wodnej" - Wikipedia wersja polska [1[...]

Wpływ wysokościowego układu odniesienia na wyniki identyfikacji szorstkości koryt otwartych


  W artykule omówiono związek pomiędzy wysokościowymi układami odniesienia stosowanymi w geodezji a wynikami identyfikacji współczynników szorstkości Manninga koryt rzecznych, przeprowadzanej na podstawie pomiarów hydrometrycznych, w tym pomiarów stanów wody wykonywanych w tych układach. Wykazano, że podczas takiej identyfikacji w ujściowych odcinkach rzek można oczekiwać wystąpienia zmienności współczynników szorstkości w funkcji przepływu. Nie wynika ona ze zmiany oporów ruchu, lecz jest spowodowana błędami określania podłużnych spadków zwierciadła wody. JACEK KURNATOWSKI Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Katedra Budownictwa Wodnego Wpływ wysokościowego układu odniesienia na wyniki identyfikacji szorstkości koryt otwartych Współczynnik szorstkości Manninga jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych pojęć stosowanych zarówno w badaniach przepływów w korytach otwartych, jak i przy projektowaniu różnorakich obiektów hydrotechnicznych związanych z takimi korytami. Jego wartość jest niejednokrotnie traktowana jako swoista miara oporów ruchu w korycie, przy czym może być ona przyjmowana albo na podstawie oceny określonych morfologicznych cech koryta jako wartość szacunkowa, albo też identyfikowana na podstawie pomiarów terenowych. Oczywiste jest, że ocena szacunkowa może prowadzić do istotnych błędów, nawet jeśli dokonują jej doświadczeni eksperci, co wynika między innymi z faktu, że wartość współczynnika szorstkości jest w wysokim stopniu uzależniona od charakteru dna koryta, w tym jego uziarnienia i form dennych, które nie są widoczne podczas wizji lokalnej badanego odcinka. Johnson [2] podaje, że standardowe odchylenie wartości współczynnika szorstkości podczas dokonywania szacunkowej oceny przez grupę niezależnych ekspertów może wynosić do 28% wartości średniej. Taką niepewność ocen wartości współczynnika szorstkości z praktycznego punktu widzenia należy uznać za niebezpiecznie wys[...]

Szorstkości koryt sieci rzecznej dolnej Odry w funkcji wysokościowego układu odniesienia


  Przeprowadzono identyfikację współczynnika szorstkości koryt rzecznych sieci dolnej Odry. Wykazano, że wysokościowy układ odniesienia, w którym dokonywano pomiarów stanów wody użytych następnie do identyfikacji, ma zasadniczy wpływ na wartości współczynnika szorstkości oraz na wyniki modelowania przepływów w poszczególnych odcinkach sieci. Jacek Kurnatowski Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Katedra Budownictwa Wodnego Szorstkości koryt sieci rzecznej dolnej Odry w funkcji wysokościowego układu odniesienia W publikacji autora [6] wykazano, że współczynnik szorstkości Manninga identyfikowany w obszarze ruchu niejednostajnego na podstawie pomiarów terenowych (rzędne zwierciadła wody, przepływ) musi wykazywać zmienność w funkcji przepływu niebędącą skutkiem zmian oporów ruchu (zatem z hydraulicznego punktu widzenia zmienność pozorną), o ile powierzchnia odniesienia układu wysokościowego, w którym określano rzędne zwierciadła wody, nie jest pozioma, czyli nie pokrywa się z geoidą ani żadną inną powierzchnią ekwipotencjalną. Powierzchnie odniesienia układów wysokościowych stosowanych w geodezji z reguły rzeczywiście nie są poziome i mogą być lokalnie skośne względem powierzchni ekwipotencjalnych. Efekt ten jest dobrze widoczny m.in. podczas analizy wartości rzędnych zer wodowskazów określanych w różnych układach. W tab. podano rzędne zer wodowskazów położonych w rejonie dolnej Odry - jeszcze w pierwszej połowie lat 60. XX wieku rzędne te określano w układzie NN, a następnie przeliczono na wartości układu Kr. Rzeczywiste, przestrzenne położenie tych zer nie uległo oczywiście zmianie przy wprowadzaniu układu Kr, zatemzmienność różnic ich rzędnych jest dowodem wzajemnej nierównoległości powierzchni odniesienia obu tych układów. Wynika stąd również, że przynajmniej jedna z tych powierzchni odniesienia (można podejrzewać, że obie) nie może być powierzchnią ekwipotencjalną, czyli nie wyznacza [...]

WSPOMNIENIA POŚMIERTNA - Władysław Buchholz 1947 - 2014

Czytaj za darmo! »

29 kwietnia 2014 r. odszedł od nas na zawsze dr hab. inż. Władysław Buchholz, wieloletni kierownik Katedry Budownictwa Wodnego Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, nauczyciel i wychowawca wielu pokoleń inżynierów budownictwa wodnego. Urodził się 26 czerwca 1947 r. w Bydgoszczy. Studia na Wydziale Budownictwa i Architektury Politechniki Szczecińskiej ukończył w 1972 r., a w 1979 r. uzyskał stopień doktora nauk technicznych za pracę pt. "Określenie kształtu zwierciadła wody w korytach otwartych dla ruchu ustalonego przy dużych[...]

Wrażliwe sieci rzeczne DOI:


  Przedstawiono zarys typologii sieci rzecznych, w tym podział na sieci o strukturze rozgałęzionej i pierścieniowej. Wykazano, że sieci o strukturze pierścieniowej charakteryzują się m.in. rozprzestrzenianiem skutków zmian warunków przepływu wprowadzonych na jednym odcinku sieci na duży obszar sieci, przez co wymagają szczególnej staranności przy planowaniu jakichkolwiek działań hydrotechnicznych. Przykład analizy wrażliwości sieci wykonano na podstawie sieci rzecznej dolnej Odry.TYPOLOGIA I TOPOLOGIA SIECI RZECZNYCH Sieci rzeczne należą do najpowszechniejszych, a jednocześnie największych obiektów występujących w przyrodzie; powierzchnia dorzecza Amazonki wynosi ok. 7050 tys. km2, czyli prawie 70% powierzchni Europy [Encyclopedia, 2005]. Truizmem jest stwierdzenie, że mają one olbrzymi wpływ na gospodarkę światową, stanowiąc z jednej strony źródła zaopatrzenia w wodę i odbiorniki ścieków, z drugiej natomiast potencjalne zagrożenie powodziami. W tej sytuacji zastanawiający jest fakt, że zarówno w opracowaniach naukowych, jak i w mniej ścisłych źródłach nie poświęca się im zbyt wiele uwagi. Najlepszym dowodem na to twierdzenie jest fakt braku jednolitej klasyfikacji sieci rzecznych. Dla przykładu - Leopold i Wolman (1957) przyjęli podział rzek na proste, meandrujące oraz roztokowe lub warkoczowate (ang. braided), charakteryzujące się istnieniem wielokrotnych rozgałęzień i połączeń koryta, tworzące sekwencje wewnątrzkorytowych wysp oraz żwirowych lub piaszczystych łach (fot. 1); rzeki te na ogół są dynamicznie niestabilne. Smith (1983) wprowadził pojęcie rzek anastomozujących (ang. anastomosing) jako odrębnego typu, charakteryzującego się równowagą procesów erozji i akumulacji, przez co wyspy pomiędzy poszczególnymi odgałęzieniami są trwałe (fot. 2 i 3), niejednokrotnie pokryte roślinnością i zalewane tylko w czasie wezbrań [Przedwojski, 1998]. Rzeki anastomozujące są zwane również wielokorytowymi [Bojarski i in. 2005[...]

Zastosowanie wzoru Colebrooka do obliczeń przepływów w sieci rzecznej o strukturze pierścieniowej DOI:


  ZARYS HISTORII WZORU COLEBROOKA Wzór Colebrooka, zwany również wzorem albo równaniem Colebrooka-White’a, należy niewątpliwie do panteonu najsłynniejszych wzorów hydraulicznych, takich jak wzory: Chézy’ego, Manninga czy też równanie Bernoulliego. Od momentu opublikowania wzór ten niezmiennie przyciąga uwagę naukowców i inżynierów zarówno swoją uniwersalnością, jak i postacią matematyczną, która sprawia niekiedy kłopoty w zastosowaniach praktycznych. Warto więc, chociażby z okazji zbliżającej się osiemdziesiątej rocznicy jego powstania, poświęcić mu nieco uwagi. Tak jak większość istotnych osiągnięć naukowych wzór Colebrooka nie powstał w "próżni badawczej" zgodnie z eurypidesowskim "deus ex machina". Jego opracowanie poprzedziły m.in. prace Henry Darcy’ego, Juliusa Weisbacha, Osborne Reynoldsa, Johna Fanninga (trochę chyba zapomnianego przez współczesne podręczniki akademickie z zakresu hydrauliki) i Ludwiga Prandtla, który sformułował teorię warstwy przyściennej i logarytmicznego rozkładu prędkości, a przede wszystkim Johanna Nikuradsego oraz Theodora von Kármána i Paula Blasiusa. Dość powszechnym zjawiskiem jest utożsamianie momentu "narodzin" wzoru Colebrooka z datą opublikowania w 1937 r. pracy [7]. Jest to pogląd błędny; w ramach tej publikacji Cyril Frank Colebrook i Cedric Masey White udowodnili jedynie konieczność uzupełnienia teorii Nikuradsego, uwzględniającej istnienie tylko dwóch reżimów ruchu - "gładkiego" i "szorstkiego", o reżim przejściowy (transitional). Colebrook opublikował samodzielnie swój wzór dwa lata później [6], ale w swojej pracy oddał należne honory swojemu współpracownikowi (i profesorowi) White’owi. Wzór Colebrooka w swojej oryginalnej postaci odnosił się do przepływu wody w kołowych przewodach zamkniętych i pozwalał na obliczenie współczynnika liniowych oporów λ będącego czynnikiem determinującym straty wysokości energii, które określa wzór DarcyR[...]

 Strona 1