Wyniki 1-10 spośród 11 dla zapytania: authorDesc:"JERZY MACHAJSKI"

Badania modelowe bloku zrzutowego zbiornika retencyjnego Grodna na potoku Grodna

Czytaj za darmo! »

Autor publikacji - na bazie swoich wieloletnich doświadczeń w realizacji badań modelowych budowli hydrotechnicznych prowadzonych w Instytucie Geotechniki i Hydrotechniki Politechniki Wrocławskiej - zaprezentował wyniki wykonanych badań modelowych bloku zrzutowego zbiornika retencyjnego Grodna [1], wskazując na przykładzie tego obiektu na niedoskonałości dostępnych metod obliczeniowych. Wymóg przeprowadzania badań modelowych zdolności przepustowej i kształtu urządzeń upustowych oraz urządzeń do rozpraszania energii budowli hydrotechnicznych I i II klasy ważności wynika z zapisów § 78 ust. 2 Rozporządzenia [5]. Obok prawnego wymogu istnieje rzeczywista potrzeba wykonywania badań modelowych urządzeń zrzutowych budowli hydrotechnicznych, wynikająca z niedoskonałości dostęp[...]

Minęło 100 lat eksploatacji zbiornika Leśna

Czytaj za darmo! »

O pięknej staruszce - 100-letniej zaporze Leśna na Kwisie - kompetentnie i interesująco piszą autorzy badający ją od kilkunastu lat.Konieczność gromadzenia wody przez człowieka wynika z różnych jego potrzeb. Już w starożytnych państwach Mezopotamii i Egipcie budowano zbiorniki retencyjne pozwalające na prowadzenie racjonalnej gospodarki wodnej w okresach suszy i nadmiaru wody, podczas wy[...]

Obliczanie światła mostu w złożonych warunkach hydrologiczno-hydraulicznych

Czytaj za darmo! »

Opisano sytuację spotykaną w przekrojach ujściowych dopływów cieku głównego. Na przykładzie potoku Pławna (dopływ Nysy Kłodzkiej) zaprezentowano wyniki obliczeń hydraulicznych zdolności przepustowej istniejącej i projektowanej budowli mostowej oraz propozycje rozwiązań.Obliczanie światła mostu reguluje Zał. nr 1 (Obliczanie świateł mostów i przepustów) do Rozporządzenia [6] Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz U nr 63/2000, poz. 735). Zamieszczone tam warianty obliczeń dotyczą głównie tych sytuacji, w których most jest usytuowany w konkretnym przekroju, a obliczenia polegają na określeniu warunków pracy budowli, m.in. pod kątem swobodn[...]

Weryfikacja na modelu fizycznym zdolności przepustowej przekroju mostu niskowodnego


  Na przykładzie wybranego istniejącego przekroju mostowego, wykonanego od podstaw w miejsce zniszczonego przez powódź 1998 r., przedstawiono obowiązującą procedurę postępowania do określenia wymaganych parametrów tej budowli: jej światła i prześwitu. Wykonane obliczenia analityczne sprawdzono poprzez porównanie z wynikami uzyskanymi z modelu matematycznego i modelu fizycznego wielkogabarytowego. Wykonany model fizyczny obejmował odcinek rzeki powyżej i poniżej budowli mostowej, dla którego dane przyjęto na podstawie bezpośrednich pomiarów terenowych. Jednocześnie - ponieważ na warunki przejścia wielkich wód przez przekrój mostu wpływ mają nie tylko jego parametry, ale i parametry cieku powyżej i poniżej - przeprowadzono modelowanie numeryczne z zastosowaniem programu HEC-RAS, przyjmując dane dotyczące budowli z dokumentacji projektowej do jej wykonania. W podsumowaniu podkreślono brak w obecnie obowiązujących przepisach obowiązku wykonywania sprawdzających badań modelowych budowli mostowych, szczególnie tych zlokalizowanych w trudnych warunkach terenowych, jak badana budowla usytuowana na Bystrzycy Dusznickiej. Obowiązujące podstawy obliczeniowe parametrów przekroju mostowego dostępne są w załączniku nr 1 do rozporządzenia ministra transportu [6], można się również posiłkować materiałami pomocniczymi opracowanymi przez ten sam zespół autorów [8]. Z literatury obcojęzycznej, często cytowana jest pozycja pn. Bridge Hydraulics, wydana w 1999 r. [2] zawiera określenie zasad wymiarowania przekroju mostowego jedno- lub wieloprzęsłowego, przy przyjęciu albo dna trwałego, albo mogącego ulec rozmyciu. Zasady podane w tej pozycji literaturowej nieco odbiegają od tych podanych w rozporządzeniu [6], niemniej jednak generalnie są podobne, bowiem w każdym wypadku są pochodną ro- Rys. 1. Położenie badanego obiektu mostowego dzaju ruchu wody w obrębie budowli mostowej. Na podstawie rozporządzenia [6], światło mostu jest [...]

Projektowanie pionowych przesłon przeciwfiltracyjnych zapór ziemnych zbiorników retencyjnych


  W artykule zajęto się oceną charakteru i natężenia niekontrolowanych zjawisk filtracyjnych w obrębie zapory ziemnej zbiornika małej retencji Przeworno na rzece Krynce, co było podstawą, stosownie do zaistniałej tam sytuacji, propozycji wykonania zabezpieczenia w postaci pionowej przesłony przeciwfiltracyjnej. Omówiony przykład podkreśla prawdziwość często podnoszonego twierdzenia, że proces projektowania obiektu hydrotechnicznego nie kończy się wraz z zakończeniem procesu obliczeniowego. W trakcie budowy, próbnego piętrzenia i eksploatacji należy obserwować i kontrolować każdy obiekt hydrotechniczny, pod kątem jego często nieprzewidywalnych zachowań, odpowiednio na nie reagując. W zbiorniku Przeworno dopiero po włączeniu obiektu do normalnej eksploatacji wystąpiły nieoczekiwane zjawiska filtracyjne w gruntach podłoża pod zaporą; mogły one doprowadzić do powstania nieodwracalnych uszkodzeń zarówno gruntu podłoża, jak i samego obiektu. ■ Charakterystyka obiektu Zbiornik małej retencji Przeworno oddano do eksploatacji 9 sierpnia 2006 r. Podstawowe parametry zbiornika są następujące: □ pojemność całkowita - 0,851 mln m3,□ pojemność użytkowa - 0,315 mln m3,□ powierzchnia w granicach stałego zalewu - 37,40 ha, □ powierzchnia zalewu całkowitego - 81,0 ha. Fot. 1. Widok skarpy odwodnej zapory zbiornika małej retencji Przeworno Fot. 2. Widok bloku upustowego, w warunkach utrzymanego normalnego poziomu piętrzenia Gospodarka Wodna nr 3/2012 115 UBEZPIECZENIE NARZUTEM KAMIENNYM (KAMIEN ŁAMANY 100-250 mm) GR. 0,5 m GEOWŁÓKNINA 400 g/m2 GEOWŁÓKNINA 400 g/m2 GEOWŁÓKNINA 400 g/m2 GEOWŁÓKNINA 800 g/m2 MAKSYMALNY P.P. 186,0 m npm. USZCZELNIENIE KORPUSU ZAPORY GLINA PYLASTA KORPUS ZAPORY Po+Ps ZAGESZCZONY DO Iow > 0,75 KORPUS ZAPORY Po+Ps ZAGESZCZONY DO Iow > 0,75 HUMUS 0,15 m WYLOT DRENAZU STUDZIENKA KONTROLNA DRENAZU DREN DN 50 O L = 300 m ROZSTAW MIJANKOWY 5,0x5,0 m PIASEK GRUBOZIARNI[...]

Ocena działania suchego zbiornika przeciwpowodziowego Kątki na Czarnej Wodzie DOI:


  W artykule zamieszczono opis projektowanego suchego zbiornika przeciwpowodziowego Kątki na Czarnej Wodzie. Zbiornik ma być realizowany w ramach prac związanych z ochroną przed powodzią zlewni Bystrzycy. Omówiono określone w przygotowanej koncepcji parametry zbiornika dostosowane do hydrologii rzeki do przekroju jego lokalizacji oraz zweryfikowaną hydraulikę urządzeń upustowych. Na bazie wygenerowanych fal hipotetycznych dla przyjętych przepływów obliczeniowych, w połączeniu z wnikliwym doborem przepływów dozwolonego i powodziowego poniżej, dokonano oceny warunków pracy tego zbiornika. Wskazano na dużą skuteczność zbiornika w ochronie przed powodzią terenów leżących poniżej.W ymóg budowy zbiornika Kątki na Czarnej Wodzie był podkreślany wielokrotnie. Wskazywano istotne potrzeby jego budowy, w tym głównie ochronę przed powodzią cennych rolniczo terenów leżących poniżej, podkreślano również istotny aspekt rekreacyjny zbiornika usytuowanego w bezpośredniej bliskości Masywu Ślęzy. Pierwsze projekty dotyczyły tym samym zbiornika retencyjnego o stałym piętrzeniu, zlokalizowanego w pobliżu miejscowości Zebrzydów (rys. 1), dopiero po zrealizowaniu przez IMGW O/Wrocław w 2006 r. "Studium ochrony przed powodzią zlewni rzeki Bystrzycy" [11] wskazano na potrzebę budowy zbiornika pracującego, jako suchy przeciwpowodziowy, wskazano również nieco inną jego lokalizację w stosunku do wcześniejszych propozycji. Na podstawie Studium opracowano koncepcję budowy zbiornika [6, 7] na bazie, której w grudniu 2015 r. wykonano program funkcjonalno-użytkowy (PFU) [8], który wskazał jednoznacznie na istotne korzyści wynikające z budowy tego obiektu w postaci skutecznej redukcji fal powodziowych do przepływów uznanych za bezpieczne dla terenów leżących poniżej.CHARAKTERYSTYKA TERENU LOKALIZACJI ZBIORNIKA KĄTKI Tereny czaszy zbiornika Projektowany suchy zbiornik przeciwpowodziowy Kątki, zgodnie z założeniami przedstawionymi w Koncepcji [3, 6], ma[...]

Uderzenie hydrauliczne w rurociągu energetycznym elektrowni wysokospadowej DOI:10.15199/33.2018.04.26


  Elektrownie wodne są istotnym źródłem energii odnawialnej. W rejonie górskim przeważają elektrownie wysokospadowe, których konstrukcja składa się z następujących elementów, licząc od góry: ujęcia wody; rurociągu ciśnieniowego; turbiny wraz z generatorem oraz rury ssącej. Na rurociągu przed wlotem do turbiny znajduje się zawór odcinający i zabezpieczenie przed nadmiernym wzrostem ciśnienia w rurze w formie zbiornika otwartego lub zaworu bezpieczeństwa. Reżim pracy całego układu przepływu wody obejmuje fazę rozruchu, eksploatacji i wyłączania turbozespołu, co powoduje powstanie w rurociągu zmiennych wartości prędkości i ciśnienia wody. Aby nie doszło do awarii, zmiana prędkości jest stosunkowo łagodna. W przypadku gwałtownego zatrzymania przepływu, w rurociągu powstaje fala o wysokiej amplitudzie ciśnienia, które może doprowadzić do zniszczenia rurociągu lub turbiny. Zjawisko to nazywane jest uderzeniem hydraulicznym. W artykule przedstawiono obliczenia analityczne maksymalnej wartości ciśnienia w przypadku uderzenia hydraulicznego oraz okoliczności awarii, jaka miała miejsce w wysokospadowej elektrowni w Szklarskiej Porębie. Zjawisko uderzenia hydraulicznego Maksymalną prędkość rozchodzenia się fali ciśnienia w przewodzie stalowym c [ms-1] można określić za pomocą wzoru wyprowadzonego przy założeniu, że woda jest ściśliwa i nielepka, ścianki przewodu sprężyste, a końce rurociągu radialnie swobodne [1, 2]: c = √k/(1 + kD/Es)ρ (1) gdzie: k - moduł sprężystości wody [Pa]; E - moduł Younga materiału rurociągu [Pa]; D - średnica wewnętrzna rurociągu zasilającego [m]; s - grubość ścianki przewodu [m]; ρ - gęstość wody [kg m-3]. Ciśnienie bezwładności w sytuacji nagłego zatrzymania przepływu powstaje w wyniku zamiany energii kinety[...]

Minęło 100 lat eksploatacji zbiornika wodnego Pilchowice na Bobrze


  W artykule przedstawiono historię budowy i eksploatacji zbiornika wodnego Pilchowice na rzece Bóbr. Obiekt przez ponad sto lat użytkowania dorobił się bardzo bogatej historii. Historię budowy zbiornika przedstawiono w nawiązaniu do złożonej hydrologii rzeki Bóbr, omawiając większe wezbrania powodziowe, jak również obowiązujące dla przekroju lokalizacji zbiornika przepływy charakterystyczne. Wskazano wiele problemów eksploatacyjnych obiektu, wynikających nie tylko ze starzenia się obiektu, ale również z braku możliwości pełnego sterowania przejściem wezbrań powodziowych przez zbiornik. Poruszono problematykę wyposażenia obiektu w urządzenia pomiarowo-kontrolne, jak również omówiono niektóre wyniki pomiarów przemieszczeń pionowych, poziomych czy wyniki pomiarów piezometrycznych zjawisk filtracyjnych zarówno w korpusie zapory, jak również w podłożu w rejonie jej posadowienia. O potrzebie budowy zbiornika wodnego na rzece Bóbr w przekroju Pilchowice dyskutowano w XIX wieku przez wiele lat; wytyczono nawet jego wstępną lokalizację (rys. 1), wskazano cele, którym miał służyć. Podjęcie decyzji o budowie zbiornika przyspieszyła katastrofalna powódź, jaka wystąpiła na Dolnym Śląsku w lipcu 1897 r. Zasadnicze prace budowlane rozpoczęto w 1904 r. a całość robót ukończono w 1912 r. Pierwsze napełnienie zbiornika do projektowanej rzędnej nastąpiło w marcu 1913 r. [1]. ■ Informacje hydrologiczne o Bobrze Zlewnia górnego Bobru do przekroju Pilchowice zajmuje powierzchnię 1209,0 km2. Średni spadek zlewni wynosi ok. 5,5%, natomiast spadek podłużny rzeki do przekroju Pilchowice - 11,94‰. Rzeka do tego przekroju ma długość ok. 79,7 km. Sieć rzeczna w tej części zlewni jest dobrze rozwinięta. Cechuje ją układ wachlarzowaty, widlasty - charakterystyczny dla obszarów zrębowych o asymetrycznych stokach, co sprzyja nakładaniu się fal wezbraniowych z dopływów. Niewiel- Rys. 1. Propozycja lokalizacji zbiornika Pilchowic[...]

Minęło 100 lat eksploatacji zbiornika wodnego Pilchowice na Bobrze Część II


  W artykule przedstawiono historię budowy i eksploatacji zbiornika wodnego Pilchowice na rzece Bóbr. Obiekt przez ponad sto lat użytkowania dorobił się bardzo bogatej historii. Historię budowy zbiornika przedstawiono w nawiązaniu do złożonej hydrologii rzeki Bóbr, omawiając większe wezbrania powodziowe, jak również obowiązujące dla przekroju lokalizacji zbiornika przepływy charakterystyczne. Wskazano wiele problemów eksploatacyjnych obiektu, wynikających nie tylko ze starzenia się obiektu, ale również z braku możliwości pełnego sterowania przejściem wezbrań powodziowych przez zbiornik. Poruszono problematykę wyposażenia obiektu w urządzenia pomiarowo-kontrolne, jak również omówiono niektóre wyniki pomiarów przemieszczeń pionowych, poziomych czy wyniki pomiarów piezometrycznych zjawisk filtracyjnych zarówno w korpusie zapory, jak również w podłożu w rejonie jej posadowienia. ■ Gospodarka wodna na zbiorniku W okresie najczęstszego występowania wezbrań powodziowych (czerwiec- październik) na zbiorniku utrzymuje się stałą rezerwę powodziową równą 26,0 mln m3 [5]. W warunkach utrzymywanego poziomu normalnego piętrzenia NPP 272,40 m n.p.m. (od 16.05 do 15.10) zbiornik ma pojemność 24 mln m3; dla NPP 278,18 m n.p.m. (od 16.10 do 30.04), pojemność zbiornika wynosi 33,0 mln m3, a w warunkach utrzymywanego maksymalnego poziomu piętrzenia Max PP 286,70 m n.p.m. osiąga pojemność 50,0 mln m3, wynikowe różnice stanowią pojemność powodziową stałą. W warunkach piętrzenia na rzędnej 288,30 m n.p.m. (rys. 6) pojemność wzrasta do 53,50 mln m3, a w warunkach piętrzenia na rzędnej 288,75 m n.p.m. do 55,12 mln m3. Minimalny poziom piętrzenia (Min PP) na zbiorniku został określony na rzędnej 258,0 m n.p.m.; odpowiada mu pojemność martwa równa 8 mln m3. W okresie suszy ze zbiornika jest zrzucany przepływ nie mniejszy od przepływu nienaruszalnego równego 3,0 m3 s-1. Jeśli zdarzy się sytuacja, że dopływ do zbiornika jest mnie[...]

 Strona 1  Następna strona »