Wyniki 1-7 spośród 7 dla zapytania: authorDesc:"Zbigniew Lubośny"

Weryfikacja nastawień zabezpieczeń od utraty wzbudzenia na przykładzie elektrociepłowni przemysłowej


  W artykule przedstawiono rozważania dotyczące działania zabezpieczeń reaktancyjnych od utraty wzbudzenia generatorów synchronicznych, pracujących w elektrociepłowni przemysłowej. Pokazano możliwości niewłaściwego działania zabezpieczenia od utraty wzbudzenia, wskazując że dobór nastawień powinien każdorazowo wykorzystywać badania modelowe. Przyjmowanie nastawień typowych zgodnych z wiedzą inżynierską może być przyczyną niewłaściwego działania tego typu zabezpieczeń, prowadząc w najgorszym przypadku do pracy asynchronicznej generatorów, w sytuacji gdy generatory w obiektach przemysłowych rozważanego typu nie są wyposażane w zabezpieczenia od poślizgu biegunów. Przedmiotem rozważań zawartych w artykule jest zakład przemysłowy, którego rozdzielnię główną SN (6 kV) oraz powiązanie z systemem elektroenergetycznym WN (110 kV) przedstawiono na rysunku 1. Rozdzielnia SN zakładu powiązana jest z siecią WN za TG1: Ur = 0,74·Un, tp = 2 s, X1 = 0 Ω, X2 = -9,52 Ω, X3 = -150 Ω, tpn = 2 s, tw = 8 s. TG2: Ur = 0,7·Un, tp = 2 s, X1 = 0 Ω, X2 = -1,2 Ω, X3 = -25,2 Ω, tpn = 2 s, tw = 8 s. Działanie zabezpieczenia jest następujące: podstawą jest człon impedancyjny (40) określający, czy mierzona na podstawie pomiaru prądu i napięcia generatora impedancja, znajduje się w strefie działania, tj. w obszarze określonym przez okrąg i prostą (rys. 2). Jeżeli zmierzony wektor impedancji znajdzie się w obszarze określonym przez chara[...]

Analiza rocznej zmienności inercji mas wirujących w elektroenergetycznym systemie synchronicznym kontynentalnej Europy w kontekście rozwoju i pracy OZE DOI:10.15199/74.2017.2.2


  Odpowiedź częstotliwościowa każdego systemu elektroenergetycznego (SEE) na skokową zmianę generacji ma charakter inercyjny. Charakter tej odpowiedzi uzyskuje się dzięki natychmiastowemu oddawaniu energii przez masy wirujące jednostek wytwórczych synchronicznych, jeśli powstanie różnica między mocą wytwarzaną a pobieraną przez SEE (masy wirujące można w tym przypadku potraktować jako buforowe kinetyczne zasobniki energii). Natychmiastowa i bezpośrednia reakcja jednostek wytwórczych synchronicznych następuje na skutek zmiany częstotliwości i tym samym zmian prędkości obrotowej mas wirujących (zmiana prędkości obrotowej powoduje zmianę energii kinetycznej w kwadracie). Zmieniająca się struktura wytwórcza w kierunku coraz większego udziału odnawialnych źródeł energii (OZE) powoduje zmniejszenie sumarycznego momentu bezwładności mas wirujących w SEE i tym samym przesuwania inercyjnej odpowiedzi częstotliwościowej spowodowanej np. nagłym ubytkiem mocy wytwórczej w SEE w kierunku odpowiedzi jednostkowej. Taka sytuacja może mieć w przyszłości istotny wpływ na realizację procesu pierwotnej regulacji częstotliwości w SEE i związanych z nią usług systemowych na rzecz operatora systemu przesyłowego (OSP). Technologia OZE to jeden z czynników, które determinują zachowanie się tych źródeł w stanach pracy SEE, towarzyszących zmianom wartości częstotliwości oraz powstałym w następstwie zaburzenia bilansu mocy czynnej. Przez technologię OZE należy rozumieć szeroki zbiór cech uwarunkowanych, m.in.: obecnością elementów wirujących, strukturą toru wyprowadzania mocy ze źródła, budową układów przekształtnikowych, strukturą i parametrami mechanicznych i elektrycznych układów regulacji. Przyjęta technologia OZE narzuca m.in.: ograniczenia techniczne, kryteria i metody regulacji. Tym samym, zastosowana technologia OZE determinuje również ilościowy i jakościowy zakres potencjalnego oddziaływania źródła na wartość częstotliwości i mocy w systemie. Do[...]

Zabezpieczenia elektroenergetyczne bloku w początkowym okresie odbudowy systemu po blekaucie


  W ostatnim czasie w większości elektrowni w Polsce podjęto prace zmierzające do utrzymania i odbudowy zdolności wytwórczych w przypadku awarii typu blekaut w krajowym systemie elektroenergetycznym (KSE). Ogólne koncepcje obrony KSE w przypadku awarii systemowej opierają się na założeniu podziału systemu na wydzielone obszary - wyspy oraz na wydzielonej pracy jednostki wytwórczej. Jednostki wytwórcze powinny być wyposażone w elektroenergetyczne zabezpieczenia zapewniające automatyczne odłączenie ich od sieci w następujących przypadkach: - spadku częstotliwości poniżej 47,5 Hz, z opóźnieniem uzgodnionym z operatorem systemu przesyłowego, - spadku napięcia na zaciskach łączących transformator blokowy z siecią do wartości 80% napięcia znamionowego, z opóźnieniem uzgodnionym z operatorem systemu przesyłowego, - utraty stabilności współpracy jednostki wytwórczej z siecią, - zwarć w sieci zewnętrznej. Zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami [1], przy zakłóceniach w sieci zewnętrznej, blok powinien zostać odcięty od systemu. Należy przy tym dążyć do utrzymania zasilania potrzeb własnych bloku przez generator w celu utrzymania w ruchu kotła i turbozespołu, żeby po likwidacji zakłócenia możliwe było szybkie włączenie bloku do sieci. Prowadzone są prace zmierzające do opracowania koncepcji obrony elektrowni przed skutkami zakłóceń w systemie. Podstawowe cele tej koncepcji to: - ochrona urządzeń elektroenergetycznych bloku przed zniszczeniem, - utrzymanie w ruchu elektrowni lub chociaż jednego bloku, - stworzenie możliwości uruchomienia elektrowni w przypadku blekautu, - opracowanie metodyki przechodzenia do pracy na wydzieloną sieć. W ramach przystosowania jednostek wytwórczych elektrowni do udziału w obronie i odbudowie zasilania KSE wyróżnia się [1]: zdolność elektrowni do pracy w układzie wydzielonym, a także zdolność elektrowni do "samostartu" - czyli uruchomienia elektrowni bez zasilania z KSE. Stany pracy układu elektroe[...]

Zjawiska rezonansowe a praca zabezpieczeń nadprądowych dławików kompensacyjnych linii wysokiego napięcia DOI:10.15199/74.2017.4.3


  Słowa kluczowe: połączenie systemów elektroenergetycznych Polski i Litwy, dławiki kompensacyjne, zjawiska rezonansowe Przedstawiono problemy związane z działaniem zabezpieczeń nadprądowych dławików kompensacyjnych, zainstalowanych w linii 400 kV Ełk Bis – Alytus. W grudniu 2015 r. oddano do eksploatacji dwutorową linię elektroenergetyczną wysokiego napięcia 400 kV, stanowiącą most energetyczny łączący system europejski ENTSO-E (w którego ramach pracuje KSE) oraz systemy krajów bałtyckich (Litwy, Łotwy i Estonii) i Rosji. Połączenie to zrealizowano z układem przekształtnikowym HVDC, znajdującym się w stacji Alytus na terenie Litwy. Wobec znacznej długości linii (164 km) i wynikającej z tego dużej mocy ładowania linii (ok. 100 Mvar/tor) zastosowano cztery dławiki kompensacyjne, zainstalowane na dwóch końcach linii. W stacji Ełk Bis zainstalowano dwa dławiki o mocy 50 Mvar, a w stacji Alytus (Litwa) dwa dławiki o mocy 72 Mvar. Dławiki te nie są przyłączone do szyn stacji, lecz znajdują się w polach liniowych. Dławiki wyposażone są w dodatkowe wyłączniki. Uproszczony schemat przyłączenia dławików w stacji Ełk Bis przedstawiono na rys. 1. Poza dławikami liniowymi w stacji Ełk Bis zainstalowany jest trzeci dławik, który może być załączony w przypadku zbyt wysokiego poziomu napięcia. Zastosowane dławiki kompensacyjne są dławikami olejowymi i mają konstrukcję pięciokolumnową. Ich punkt gwiazdowy jest obecnie uziemiony bezpośrednio. W przyszłości planowana jest instalacja dodatkowych dławików gaszących, dzięki którym będzie uziemiony punkt gwiazdowy dławików kompensacyjnych. Dławiki są wyposażone w następujące zabezpieczenia [3, 4]. ● Zabezpieczenia główne: - pierwsze zabezpieczenie różnicowe typu 7UT63 firmy Siemens realizujące funkcje: różnicową (87R), różnicową ziemnozwarciową (87N), - zabezpieczenie ziemnozwarciowe typu 7SJ64 firmy Siemens, realizujące funkcję nadprądową ziemnozwarciową kierunkową (67N). &[...]

 Strona 1