Wyniki 1-10 spośród 17 dla zapytania: authorDesc:"PAWEŁ SZCZEPAŃSKI"

Identyfikacja zagrożeń i ocena ryzyka w przemyśle chemicznym.Część 1


  Przy omawianiu problemów bezpieczeństwa chemicznego warto przypomnieć słowa Emila Mraka, który powiedział: "Nie ma bezpiecznych substancji, istnieją tylko bezpieczne sposoby ich używania". Trudno się z tym stwierdzeniem nie zgodzić. To właśnie najczęściej nieznajomość właściwości substancji chemicznych oraz wzajemnego ich oddziaływania jest przyczyną wielu tragedii. Wielkie awarie - np. Seveso, 1976; Bhopal, 1984; Czarnobyl, 1986 - spowodowały gwałtowny rozwój badań i techniki w dziedzinie bezpiecznego prowadzenia procesów technologicznych w przemyśle chemicznym. Właśnie te tragedie stanowiły zaczątek nowej gałęzi wiedzy - nauki o bezpieczeństwie i zapobieganiu stratom. Jej głównym celem jest opracowanie metod oceny i klasyfikacji zagrożeń oraz rozwiązywanie problemów bezpieczeństwa. Również w Polsce mamy do czynienia z częstymi przypadkami powstania zagrożeń chemicznych - wypadki z udziałem paliw, wycieki z cystern do gruntu, do rzek, zapalenia się wycieków. Rocznie mamy około 200 takich zdarzeń (np. w 2000 r. było ich 186, w 2001 r. - 154). Skutki materialne oraz ludzkie wielkich awarii i katastrof są ogromne. Dlatego też, przez lata funkcjonowania dyrektywy Seveso, udało się opracować szereg metod służących do identyfikacji i oceny zagrożeń chemicznych, których źródłem są procesy chemiczne. Obecnie w zakresie zapobiegania wielkim awariom przemysłowym funkcjonuje już trzecia z dyrektyw Seveso. Ostatnia zmiana tej dyrektywy została podyktowana wejściem w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008, tzw. rozporządzenia CLP, które wprowadziło na terenie Unii Europejskiej jednolity, zharmonizowany system klasyfikacji i oznakowania chemikaliów - GHS. W opublikowanej 24 lipca 2012 r. dyrektywie Seveso III, czyli dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/18/UE z 4 lipca 2012 r. w sprawie kontroli zagrożeń poważnymi awariami związanymi z substancjami niebezpiecznymi, zmieniającej,[...]

Identyfikacja zagrożeń i ocena ryzyka w przemyśle chemicznym część 2


  W tej części artykułu autor podpowiada, jak można dokonać oceny ryzyka dla czynników chemicznych, gdy nie dysponujemy wynikami pomiarów środowiska pracy.Ocena ryzyka - dostępne wyniki pomiarów Istotne jest, aby dostępne były następujące podstawowe informacje: NDS, NDSCH, NDSP1 oraz wyniki pomiarów stężenia substancji w środowisku pracy. Jeśli posiadamy te dane, to korzystamy z metodyki opisanej w PN-N-18002:2011 (zob. tabela 1). Należy podkreślić, że podane w tabeli 1 zasady szacowania ryzyka zawodowego nie uwzględniają zmniejszenia narażenia przez zastosowanie środków ochrony indywidualnej. W przypadku prawidłowego doboru i zastosowania tych środków oszacowanie ryzyka może ulec zmianie (obniżeniu). Norma podkreśla jednak, że zasadę tę można zastosować po wyczerpaniu możliwości ograniczenia ryzyka zawodowego za pomocą innych środków prewencyjnych. Ocena ryzyka dla czynników chemicznych bez wyników pomiarów środowiska pracy Brak wyników pomiarów środowiska pracy nie oznacza, że nie można dokonać oceny ryzyka. Mamy kilka różnych możliwości. Na przykład zastosowanie normy PN‑EN 689:2002 Powietrze na stanowiskach pracy. Wytyczne oceny narażenia inhalacyjnego na czynniki chemiczne przez porównanie z wartościami dopuszczalnymi i strategia pomiarowa.Norma ta może być stosowana w sytuacji, gdy dokonano pomiarów wartości stężenia substancji stwarzających zagrożenie na podstawie normy PN-89/Z-04 008/07:2002 Ochrona czystości powietrza. Pobieranie próbek. Zasady pobierania próbek powietrza w środowisku pracy i interpretacji wyników. Wtedy metodami porównawczymi, obliczeniowymi, bez konieczności wykonywania niekiedy skomplikowanych pomiarów, możemy oszacować możliwe stężenia innych występujących substancji (np. w mieszaninach). Metody te jednakże są przydatne np. w sytuacji, kiedy chcemy określić narażenie w sposób szacunkowy. Zalecane są one wówczas, gdy: - rozeznanie wstępne wskazuje moż[...]

Bezpieczeństwo chemiczne w laboratorium Wymagania dla personelu DOI:


  Stosowanie chemii jest powszechne. Obecnie wypracowano precyzyjne standardy informowania o właściwościach substancji chemicznych również dla końcowego użytkownika, a ich użycie staje się coraz bardziej bezpieczne. Jednak im większa różnorodność i ilość substancji czy mieszanin chemicznych, tym większe ryzyko popełnienia błędu w ich użyciu i tym większa możliwość kontaktu z takimi substancjami dla każdego z nas. Podobnie się rzecz ma przy używaniu substancji chemicznych w sposób profesjonalny, np. w laboratoriach. Można pomyśleć, że skoro substancji chemicznych używają osoby posiadające odpowiednie wykształcenie, wiedzę i inne niezbędne kompetencje, to proces ten będzie bezpieczny. Jednak statystyki wypadków w laboratoriach chemicznych pokazują, że nie zawsze tak jest i że można jeszcze wiele zrobić dla poprawy bezpieczeństwa w tym obszarze. Jak zatem zmaksymalizować bezpieczeństwo pracy w laboratoriach chemicznych? Zwróćmy uwagę na te aspekty pracy laboratorium, które na bezpieczeństwo wpływają, a mianowicie: 1. Dobór personelu posiadającego wiedzę i umiejętności jej użycia, a także odpowiedni stan zdrowia. 2. Warunki techniczne i wyposażenie laboratorium, w tym zaplecze magazynowe oraz nadzór nad wyposażeniem. 3. Procedury postępowania podczas prowadzenia badań wynikające z oceny ryzyka dla laboratorium. Organizacja pracy laboratorium. Środki ochrony indywidualnej. Postępowanie z odpadami. Pamiętać należy, że w nowoczesnych laboratoriach mamy do czynienia praktycznie z pełnym spektrum możliwych zagrożeń, nie tylko wynikających ze stosowania substancji oraz mieszanin chemicznych. Coraz więcej pojawia się chociażby laboratoriów badawczych klasy BSL‑3, w których przewiduje się prace z czynnikami biologicznymi zakl[...]

Bezpieczeństwo chemiczne w laboratorium Warunki techniczne i wyposażenie laboratorium DOI:


  W poprzedniej części skupiłem się na doborze personelu, który powinien posiadać wiedzę i umiejętności, a także odpowiedni stan zdrowia, aby móc pracować w bezpieczny sposób w laboratorium chemicznym. Wypełnienie tych wymagań jest kluczowe, bowiem, jak można zauważyć chociażby na podstawie statystyk przyczyn wypadków publikowanych przez GUS, niewłaściwe zachowania są najczęstszą przyczyną wypadków. A przyczyną niewłaściwych zachowań często jest brak wiedzy czy umiejętności wykonywania pracy zgodnie z przyjętymi zasadami. Oczywiście same przyczyny można mnożyć.W tej części artykułu zajmę się warunkami technicznymi i wyposażeniem laboratorium, w tym zapleczem magazynowym oraz nadzorem nad wyposażeniem. Wyposażenie ma bardzo duże znaczenie dla bezpieczeństwa. Ważne jest również korzystanie z wyposażenia w sposób zgodny z przeznaczeniem i niepowodujący zagrożeń, co leży po stronie pracownika. Podstawa to oczywiście wyposażanie stanowisk pracy (art. 215 k.p.) w urządzenia techniczne, które zapewniać będą bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w szczególności zabezpieczać będą pracownika przed urazami, działaniem niebezpiecznych substancji chemicznych, porażeniem prądem elektrycznym, nadmiernym hałasem, działaniem drgań mechanicznych i promieniowaniem oraz szkodliwym i niebezpiecznym działaniem innych czynników środowiska pracy. Dodatkowo jeszcze zapisy art. 217 k.p. nakładają obowiązek wyposażania stanowisk pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne, które spełniają wymagania dotyczące oceny zgodności określone w ustawie z 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (DzU z 2014 r., poz. 1645, ze zm.). Oczywiście należy pamiętać, że w zależności od wyposażenia zastosowanie również będą miały przepisy szczegółowe:dla urządzeń podlegających dozo-rowi technicznemu (zbiorniki ciśnieniowe, dźwigniki, autoklawy), n ogólne przepisy bhp - w bardzo szerokim zakresie, n zasadnicze i minimalne wymagania dla maszyn, n pols[...]

Bezpieczeństwo chemiczne w laboratorium DOI:


  Warunki techniczne i wyposażenie laboratorium (cd.) Poniższą część cyklu autor poświęca urządzeniom laboratoryjnym i pomieszczeniom magazynowym dla potrzeb laboratoryjnych. Proponuje też autorską listę kontrolną przydatną do bezpiecznego wyposażenia magazynu chemicznego. Urządzenia laboratoryjne Każde urządzenie laboratoryjne może stwarzać inne zagrożenie, w zależności od jego przeznaczenia, rodzaju wykorzystywanych mediów, emisji, które może powodować, miejsca instalacji, sposobu obsługi. Specyfika laboratorium (np. fizykochemiczne, chemiczne analityczne czy syntez, mikrobiologiczne, medyczne itd.) wymusza stosowanie odpowiedniego sprzętu laboratoryjnego. Z uwagi na liczbę stosowanych standardów normatywnych nie będę ich przytaczał, ale skupię się na tych aspektach bezpieczeństwa, na które powinniśmy zwrócić uwagę. Zatem: 1. Czy każde urządzenie laboratoryjne posiada: DTR, instrukcję obsługi (lub inny opisany sposób postępowania), oznakowanie bezpieczeństwa? 2. Czy wszystkie urządzenia (maszyny) poddawane są przeglądom, pomiarom oraz konserwacji zgodnie z DTR producenta? 3. Czy pozostałe wyposażenie poddawane jest przeglądom umożliwiającym ocenę ich bezpiecznego użycia (np. oględziny szkła laboratoryjnego)? Sprzęt szklany i ceramiczny Dla każdej grupy wyposażenia laboratoryjnego stosuje się odrębne wymagania. Skupmy się na podziale wyposażenia laboratorium, aby łatwiej było definiować wymagania bezpieczeństwa z nimi związane. Pierwsza najczęściej występująca grupa to sprzęt szklany i ceramiczny. Do tego sprzętu - wyposażenia zalicza ści, atesty - zgodnie z odpowiednimi wymaganiami prawnymi w tym zakresie?  Czy urządzenie zostało zainstalowane zgodnie z wymaganiami producenta w tym zakresie?  Czy urządzenie ma wszystkie piktogramy informujące o zagrożeniach oraz opisy manipulatorów w języku polskim?  Czy praca urządzenia nie powoduje powstawania zagrożeń w połączeniu z innymi czy[...]

Bezpieczeństwo chemiczne w laboratorium Rozwiązania organizacyjne DOI:


  Poniższą część cyklu autor poświęca rozwiązaniom organizacyjnym, niezbędnym do prawidłowej pracy laboratorium. Przytacza też przykłady instrukcji i innych dokumentów, bez których żadne laboratorium nie może istnieć.Zakładając, że posiadamy wykwalifikowany oraz przeszkolony personel, odpowiednie pomieszczenia i infrastrukturę oraz sprawne, we właściwy sposób zainstalowane urządzenia, a co najważniejsze, kontrolujemy zagrożenia, które te urządzenia stwarzają, możemy zabrać się za zorganizowanie pracy, a przede wszystkim ustalenie zasad bezpiecznego postępowania w laboratorium. W laboratoriach często widywane są opasłe Regulaminy Bezpieczeństwa Pracy w Laboratorium liczące niekiedy nawet kilkaset stron. Wystarczy krótka ankieta, aby zorientować się, że takie regulaminy są zupełnie nieznane pracownikom. Do zapoznania się z nimi zniechęca objętość, nie mówiąc o braku ergonomii przy korzystaniu z nich. Jestem zwolennikiem wizualizacji zasad i zagrożeń TAM GDZIE TO POTRZEBNE, stąd przykłady, jakie będę prezentował, opierają się właśnie na tej zasadzie. Teorie wypadkowości wprost pokazują, że z dwóch najczęściej występujących przyczyn wypadków, czyli niebezpiecznych warunków pracy oraz niebezpiecznych zachowań, to właśnie ta druga jest dominująca, występuje w min. 80% wszystkich zdarzeń wypadkowych. Podstawowymi przyczynami niebezpiecznych zachowań są: nieznajomość zasad, praca wykonywana niezgodnie z nimi oraz ich brak. A zasady to właśnie nasze instrukcje, procedury oraz regulaminy. Zatem jakie zasady w laboratorium powinny zostać określone i przestrzegane? Absolutnym minimum są: - zasady dotyczące obsługi sprzętu laboratoryjnego (instrukcje obsługi urządzeń),- zasady dotyczące używania mediów (instrukcje obsługi instalacji - np. gazów technicznych), - zasady wykonywania prac w laboratorium (np. instrukcje pracy i mycia szkła laboratoryjnego, prowadzenie eksperymentów i analiz chemicznych), - zasady prowadzenia dok[...]

Bezpieczeństwo chemiczne w laboratorium Zasady postępowania DOI:


  Po przykładach dotyczących sposobów opracowywania instrukcji, autor omawia zasady bezpiecznej pracy w laboratorium. Bez postępowania zgodnie z nimi żadne laboratorium nie powinno funkcjonować.Rozpoznanie zagrożeń, ocena ryzyka oraz dobór środków ochrony indywidualnej Najczęstszymi wypadkami w laboratoriach chemicznych są: - zranienia skóry (skaleczenia uszkodzonym szkłem), - oparzenia termiczne (skutek dotknięcia gorącego szkła lub urządzeń), - małe pożary (np. zapłon rozpuszczalników organicznych), - oparzenia chemiczne (w wyniku kontaktu substancji żrących ze skórą), - rozsypanie lub rozlanie substancji chemicznych, - lekkie zatrucia (np. w wyniku inhalacji par lub gazów), - zranienia oka (chemiczne lub mechaniczne). Aby zminimalizować prawdopodobieństwo nieszczęśliwych wypadków, należy przestrzegać zasad bezpiecznego wykonywania podstawowych operacji laboratoryjnych. Przed przystąpieniem do pracy w laboratorium zapoznajemy pracowników z aparatami, urządzeniami, sprzętem, instrukcjami obsługi i obowiązującymi zasadami bezpieczeństwa w laboratoriach. Dodatkowo, przed rozpoczęciem pracy z czynnikami chemicznymi, pracownicy muszą zapoznać się z właściwościami substancji, które będą stosowane (zapisy w kartach charakterystyki substancji niebezpiecznych - MSDS - material safety data sheet), zapoznać się z oceną ryzyka podczas pracy z czynnikami chemicznymi i uzyskać akceptację przełożonego, dopuszczającego do wykonania czynności. Środki ochrony indywidualnej muszą bezwzględnie wynikać z informacji zawartych w MSDS. Istotną kwestią jest umiejętność rozpoznawania zagrożeń. W chemii stosujemy do tego celu specjalne piktogramy. Informacja o zagrożeniach chemicznych jest umieszczona na etykie[...]

Bezpieczeństwo chemiczne w laboratorium Zasady postępowania - cd. DOI:


  Poniżej autor prezentuje na konkretnych przykładach zasady postępowania w laboratorium, gdzie mamy do czynienia m.in. z naczyniami szklanymi, rozpuszczalnikami łatwopalnymi, elektrycznością statyczną.Praca ze szkłem laboratoryjnym Nigdy nie wolno używać elementów aparatury szklanej, które mają widoczne rysy, wyszczerbienia lub pęknięcia. Takie szkło może łatwo rozkruszyć się podczas montażu aparatury, lekkiego uderzenia lub ogrzewania, jak również może być przyczyną skaleczeń, np. podczas mycia aparatury. Naczynia szklane ulegają uszkodzeniu podczas uderzenia lub gwałtownych zmian temperatury. Zamiast szklanych akcesoriów, tam gdzie jest to możliwe, należy często stosować ich zamienniki wykonane z tworzyw sztucznych. Przykładowo, twarde i przeźroczyste poliwęglanowe naczynia laboratoryjne z powodzeniem można stosować do wykonywania większości doświadczeń przeprowadzanych w roztworach wodnych w temperaturze pokojowej. Nie nadają się one jednak do ogrzewania i nie są odporne na większość odczynników organicznych. A[...]

Bezpieczeństwo chemiczne w laboratorium Zasady postępowania DOI:


  Poniżej ostatni odcinek cyklu, rozpoczętego w styczniowym numerze ATESTU, w którym autor kompleksowo zajął się bezpieczeństwem chemicznym w laboratorium. Zaprezentował m.in. wymagania dla personelu, warunki techniczne i wyposażenie laboratoriów, rozwiązania organizacyjne oraz zasady bezpiecznej pracy.Środki ochrony przed zagrożeniami Komory Biohazard - używane do pracy z czynnikami stwarzającymi zagrożenia biologiczne Powietrze nawiewane jest pionowym strumieniem laminarnym i zasysane spod powierzchni roboczej, w taki sposób, że część powietrza zasysana jest przez uchyloną szybę. Powietrze nie może wydostać się pod uchyloną szybą na zewnątrz. Filtry HEPA H14 zapewniają filtrację cząstek o największej penetracji na poziomie 99,99999975% (fot. 1). Komory rękawicowe Używa się je w laboratoriach do pracy z substancjami bardzo toksycznymi, toksycznymi, rakotwórczymi, mutagennymi, cytostatykami, hormonami oraz niebezpiecznymi mikroorganizmami (fot. 2). Odciągi miejscowe Standardem jest stosowanie odciągów miejscowych służących do usuwania pyłów podczas pylących procesów technologicznych, par rozpuszczalników. Raz na pół roku należy sprawdzić wielkość przepływu powietrza w odciągu. Środki ochrony indywidualnej Gogle Chronią oczy m.in. przez uszczelnienie obszaru wokół nic[...]

Teoria wielomodowej pracy lasera z ośrodkiem aktywnym w postaci kryształu fotonicznego o sieci kwadratowej

Czytaj za darmo! »

Pionierskie prace Eli Yablonovitcha [1,2] oraz Sajeev Johna [3] zapoczątkowały dynamiczny rozwój badań zarówno eksperymentalnych, jak i teoretycznych nad kryształami fotonicznymi. Ich potencjalne zastosowanie obejmuje zarówno struktury pasywne, jak i aktywne. W szczególności w strukturach laserowych kryształy fotoniczne znajdują zastosowanie jako zwierciadła [7,8], tworzą falowodowe obszary [...]

 Strona 1  Następna strona »