Wyniki 1-4 spośród 4 dla zapytania: authorDesc:"Paweł WOLAŃSKI"

Fenologia i fenologiczne pory roku


  Fenologia jest działem ekologii, zajmującym się badaniem rytmiki zjawisk występujących co roku w przyrodzie, w zależności od wahań czynników klimatycznych. W zależności od obiektu badań wyróżnia się na fi tofenologię i zoofenologię. Obserwacje fenologiczne mają bardzo długą historię. Zmiany w przyrodzie pod wpływem pór roku zwracały uwagę ludzi od niepamiętnych czasów. Już w starożytnym Egipcie obserwowano corocznie masowe przeloty bocianów, które w jesieni wędrują do Afryki. Wędrówki ptaków są jednym z najbardziej charakterystycznych zjawisk fenologicznych, gdyż są najłatwiej przez człowieka zauważalne. Profesor Władysław Szafer podaje, że Polska jest krajem, w którym po raz pierwszy na świecie rozpoczęto obserwacje fenologiczne. Wskazują na to zapiski z lat 1480-1527, dotyczące pory zakwitania i owocowania roślin dziko rosnących i uprawianych w okolicach Krakowa. Termin "fenologia" wprowadził do nauki w połowie XIX wieku botanik z Liège - Karol Morren, ale już 100 lat wcześniej Karol Linneusz rozpoczął systematyczne prace w tej dziedzinie, podając zasady fenologii i metody badań. W literaturze polskiej pierwszą próbą naukowego ujęcia fenologii jest praca Szafera z 1927 roku. Duże zasługi na tym polu położył również Wacław Łastawski, który starał się tę naukę zastosować dla potrzeb rolnictwa. Najwartościowszych naukowo danych fenologicznych dostarcza fi tofenologia. Roślina bowiem stanowi najlepszy obiekt badań. Związana, bardziej od zwierzęcia z okreś lonym miejscem bytowania ulega też w większym stopniu niż zwierzę ciągłym wpływom warunków atmosferycznych owego miejsca. Organizm roślinny spełnia w tym przypadku rolę "in strumentu" doskonale reagującego na te warunki. Obserwacje fenologiczne dotyczą różnych obiektów żywej przyrody i ich pojawów, np. pory ruszenia wegetacji różnych gatunków roślin, listnienia, za-kwitania, owocow[...]

Znaczenie wpływów kosmicznych w rolnictwie ekologicznym


  Pierwszym i najważniejszym rytmem, którego należy przestrzegać w ciągu roku, jest rytm słoneczny. Wykazano silny wpływ Słońca na przyrodę, rośliny, zwierzęta, pogodę, warsztat pracy rolnika i ogrodnika. Dowiedziono również, że Księżyc bywa odpowiedzialny za stany emocjonalne ludzi oraz decyduje o szybkości wzrostu roślin, krążeniu soków, zachowaniach zwierząt. Wpływ ten często uznaje się za równie ważny, jak działanie Słońca. Zdaniem niektórych badaczy bez niego życie ludzi i przyrody byłoby niemożliwe. Księżyc i planety także wpływają na wzrost, rozwój, jakość roślin i na zachowanie ludzi, zdrowie zwierząt i wszystkie zjawiska biologiczne świata ziem skiego. Oddziaływania te są znane od tysięcy lat. Znany jest na przykład wpływ Księżyca na przypływy i odpływy morza, najsilniejsze przy nowiu i pełni Księżyca, słabsze przy pierwszej i ostatniej kwadrze. Warto zdać sobie sprawę z wpływów kosmicznych na prace rolne, a szcze gólnie na termin siewu w uprawach warzywnych i zbożowych. Dlatego zapoznanie się i uwzględnianie w rolnictwie ekolo- Czesława TRĄBA, Paweł WOLAŃSKI, Krzysztof ROGUT gicznym wpływów kosmicznych wydaje się jak najbardziej celowe. Na przykład sałata siana przy pełni Księżyca, na tle ekliptycznej konstelacji Raka, będzie mocna i bujna, odporna na chorob[...]

Magia świąt wielkanocnych DOI:


  W artykule zwrócono uwagę na magię świąt wielkanocnych w Polsce: wierzenia, obrzędy i różne rekwizyty, w tym rośliny oraz jajka. Święta poprzedza Niedziela Palmowa, kiedy święci się zielone gałązki wierzbowe, które są symbolem życia. Dowiedziono, że są podobieństwa i różnice między regionami w obrzędowości chrześcijańskiej w Wielki Piątek, Wielką Sobotę, Wielką Niedzielę i Poniedziałek wielkanocny. W Wielki Piątek przygotowuje się różnymi technikami kraszanki i pisanki, które są ozdobą wielkanocnego stołu. W Wielką Sobotę święci się pokarmy, w tym jajka, oraz ogień i wodę. Jajko jest symbolem życia, siły, miłości i płodności. Jajka i ich skorupki wykorzystywano niegdyś w magii agrarnej i hodowlanej. W Wielką Niedzielę cała rodzina spożywa uroczyste śniadanie złożone z poświęconych potraw, dzieląc się jajkiem i składając sobie życzenia. W Poniedziałek Wielkanocny jest zwyczaj oblewania się wodą. Dzisiaj, tak jak przed wiekami uroczyście obchodzimy święta wielkanocne, ale nie ma już dawnej magii i obrzędów związanych z rolnictwem.Wielkanoc jest najstarszym i najważniejszym świętem chrześcijaństwa, obchodzonym na pamiątkę zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Bezpośrednim przygotowaniem do przeżywania radości ze zmartwychwstania Jezusa jest Wielki Tydzień, który rozpoczyna Niedziela Palmowa, zwana też Kwietną lub Wierzbną. Kościół święci w tym dniu palmy na pamiątkę tryumfalnego wjazdu Jezusa do Jerozolimy. Najważniejszym składnikiem palmy wielkanocnej była gałązka wierzbowa, która w Kościele katolickim jest symbolem zmartwychwstania i nieśmiertelności duszy. W Polsce jest wiele zwyczajów i wierzeń związanych z palmą wielkanocną [18]. Bardzo ważnych dniem w obrzędowości chrześcijańskiej jest Wielki Piątek. W Beskidzie Żywieckim [4] i na Podkarpaciu [15] rano przed wschodem słońca obmywano się w rzece, aby nie chorować cały rok, szczególnie na choroby skóry i wrzody. Mokre dzieci po takiej kąpieli matka chłostała pędami młode[...]

Rezerwat torfowiskowy "Broduszurki" DOI:10.15199/2.2017.7-8.3


  Torfowiska to cenne biotopy o bogatej i często unikatowej florze i faunie. Duża ich różnorodność w przyrodzie jest wynikiem zróżnicowanych warunków geologicznych, hydrologicznych i klimatycznych. W powstawaniu torfowiska najważniejszym czynnikiem jest woda, jej trofizm i sposób zasilania. W XX wieku większość torfowisk w Polsce osuszono i zagospodarowano, jako łąki i pastwiska, a niekiedy przystosowano do uprawy płużnej. Najbardziej drastyczną ingerencją człowieka okazało się głębokie odwadnianie i eksploatacja torfu. Melioracje odwadniające, bez możliwości nawadniania w okresach posusznych, spowodowały nadmierną mineralizację torfu i bezpowrotne straty olbrzymich ilości azotu oraz zniszczenie cennego archiwum zapisanego w kolejnych warstwach złoża torfowego [6]. W związku z tym większość polskich torfowisk, w tym także na Podkarpaciu, należy do zdegradowanych, a na wielu obiektach pierwotna roślinność torfowiskowa zachowała się tylko w szczątkowych ilościach [10]. Niektóre obiekty, po zaniechaniu użytkowania rolniczego i eksploatacji torfu oraz dekapitalizacji urządzeń melioracyjnych, podlegają naturalnej renaturalizacji. Takie procesy, bardzo korzystne pod względem przyrodniczym, obserwowane są w dołach potorfowych, gdzie sukcesywnie, choć bardzo powoli, następuje odtwarzanie złoża torfu [1, 2, 7, 10]. Celem niniejszego artykułu jest zwrócenie uwagi na zmiany, jakie zachodzą w roślinności rezerwatu torfowiskowego "Broduszurki" na skutek przesuszenia obiektu i braku ochrony czynnej. Obszar badań Rezerwat torfowiskowy "Broduszurki" położony jest w południowo-wschodniej Polsce na Pogórzu Dynowskim (obrzeża wsi Bachórzec), w odległości około 2,5 km na zachód od miasta Dubiecko. Jest jednym z najcenniejszych torfowisk w woj. podkarpackim i rzadkim elementem w krajobrazie pogórzy[...]

 Strona 1