Wyniki 1-10 spośród 17 dla zapytania: authorDesc:"Beata Kowalska"

Zmiany jakości wody w instalacji badawczej wykonanej z polietylenu sieciowanego


  W pracy przedstawiono wyniki badań zmian jakości wody, zrealizowanych z wykorzystaniem instalacji badawczej wykonanej z polietylenu sieciowanego (PEX). Podczas badań uwzględniono wpływ zmiany temperatury, różnej prędkości oraz wpływ chlorowania wody za pomocą podchlorynu sodu na ilość wymywanych związków organicznych. Analizy przeprowadzono za pomocą wielokanałowego chromatografu gazowego Thermo TRACE GC ULTRA sprzężonego ze spektrometrem mas Polaris Q. Jedenaście związków organicznych, w tym lotne związki organiczne, takie jak metylo-tert-butylo-eter MTBE, zostało zidentyfikowanych w badanych próbkach wody. *) Beata Kowalska, Dariusz Kowalski - Politechnika Lubelska, 20-612 Lublin, ul. Nadbystrzycka 40B, e-mail B.Kowalska@pollub.pl. Wstęp Polietylen sieciowany (PEX), materiał stosowany często w ostatnich latach w instalacjach wody zimnej i ciepłej, charakteryzuje się korzystnymi właściwościami mechanicznymi i lepszą odpornością na podwyższoną temperaturę w porównaniu z innymi tworzywami termoplastycznymi [4, 9]. Jednak wszystkie materiały, w tym także tworzywa sztuczne stosowane w instalacjach wodociągowych, wpływają w sposób pośredni i bezpośredni na jakość wody, będącej z nimi w kontakcie. Związki migrujące z materiału rur mogą przedostawać się do wody bezpośrednio poprzez dyfuzję substancji do wody lub pośrednio np. jako metabolity biologicznego wzrostu biofilmu na wewnętrznej powierzchni rur. Tak więc woda opuszczająca stację uzdatniania, charakteryzująca się wysoką 370 GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ WRZESIEŃ 2012 jakością, może zostać powtórnie zanieczyszczana przed dotarciem do konsumentów [1]. Składniki dodatkowe dodawane do polimeru podczas wytwarzania rur zostały dość szczegółowo przebadane pod względem ich wpływu na jakość uzyskiwanego tworzywa, jednak niewiele jest badań dotyczących substancji migrujących do wody pitnej oraz ich wpływu na jej jakość [1]. Jakość wody może być oceniana na podstawie wskaźni[...]

Materiały polimerowe w instalacjach wodociągowych i ich wpływ na jakość dostarczanej wody


  Jednym z podstawowych problemów, przed jakim stają obecnie projektanci instalacji wodociągowych, jest wybór materiału do ich budowy. Obok materiałów tradycyjnych, takich jak stal czy żeliwo, powszechnie stosowane są obecnie tworzywa sztuczne (materiały polimerowe), przede wszystkimpolietylen (PE), polietylen sieciowany (PEX) oraz nieplastyfikowany polichlorek winylu (PVC-U). Od końca lat osiemdziesiątych XX wieku obserwuje się stały i wyraźny wzrost udziału tych materiałów w budowanych instalacjach wodociągowych. Podobną tendencję obserwuje się także przy budowie zewnętrznych sieci wodociągowych [Kwietniewski M. Rurociągi polietylenowe w wodociągach i kanalizacji.Rozwój rynkuwPolsce i na świecie, Inżynieria bezwykopowa, 2005, p. 40 - 45]. O popularności rurociągów z tworzyw sztucznych zdecydowała przede wszystkimich niska cena oraz takie właściwości, jak odporność na korozję, niski współczynnik chropowatości, niewielka podatność na tworzenie się złogów osadu, wysoka niezawodność eksploatacyjna, elastyczność materiału umożliwiająca łatwą zmianę lub korektę przebiegu rurociągu, możliwość odkształceń, dobre parametry wytrzymałościowe oraz trwałość oceniana na ponad 50 lat.Wporównaniu z materiałami metalowymi tworzywa te charakteryzuje mała energochłonność wytworzenia (np. PVC - 295MJ/m, żeliwo - 849 MJ/m); znacznie mniejszy ciężar oraz duża zdolność tłumienia wibracji. Cechy te są dobrze znane projektantom.Opisujące je parametry łatwo odnaleźć m.in. w katalogach producentów i na ogół stanowią podstawę do wyboru materiału na etapie projektowania. Nie wolno jednak zapominać, że głównym celem budowy i funkcjonowania instalacji wodociągowych jest dostarczanie do odbiorców wody o jak najlepszej jakości. Przy wyborze materiału należy więc brać pod uwagę takżemożliwość jego oddziaływania na jakość przesyłanej wody. Podczas produkcji przewodów z tworzyw sztucznych dodaje się do organicznych materiałów polimerowych[...]

Wpływ stagnacji na jakość mikrobiologiczną wody w instalacji pilotażowej wykonanej z tworzyw sztucznych (pvc, pe-hd, pex)


  Zmiana jakości mikrobiologicznej wody podczas stagnacji zależy od warunków hydrodynamicznych panujących podczas przepływu wody oraz od rodzaju tworzywa, z którego wykonana jest instalacja. Przebadano zmiany stężenia bakterii heterotroficznych i ATP podczas stagnacji wody w instalacji badawczej wykonanej z PVC, PE-HD oraz PEX w zależności od prędkości przepływu wody poprzedzającej stagnację. W wodzie recyrkulowanej z prędkością 0,15 m/s stwierdzono wysokie stężenia bakterii, których liczba kolonii w czasie stagnacji nie zmieniała się lub malała. Przy wyższych prędkościach recyrkulacji (0,3 oraz 0,45 m/s) liczba bakterii początkowo niższa nawet 400-krotnie, podczas stagnacji znacząco rosła. We wszystkich wariantach doświadczenia najwięcej bakterii obserwowano w przewodach PE-HD, najniższe stężenia bakterii i ATP w PVC."Woda pitna" zgodnie z wymogami WHO powinna być "odpowiednia do konsumpcji przez ludzi i wszystkich codziennych czynności domowych łącznie z utrzymaniem higieny osobistej" [17]. Procesy uzdatniania wody obejmujące m.in. filtrację, napowietrzanie i dezynfekcję zmniejszają zawartość w niej mikroorganizmów, ale nie sterylizują. W systemach dystrybucji wody może dochodzić do lokalnych przesiąków i rozszczelnień instalacji wodociągowej, co przy niskich stężeniach substancji dezynfekujących umożliwia wzrost liczby żywych mikroorganizmów i obniża jakość wody dostarczanej użytkownikom. Mikroorganizmy nie pozostają w wodzie jedynie w formie planktonowej, sprawnie zasiedlają powierzchnie wewnętrzne instalacji wodociągowej tworząc biofilm, który staje się wtórnym źródłem zanieczyszczeń mikrobiologicznych wody pitnej. Problem wtórnego zanieczyszczenia wody pitnej jest na tyle istotny, iż konieczność kontroli jakości wody obejmującej wszystkie elementy zaopatrzenia w wodę od ujęcia do punktu czerpalnego, znalazła się wśród propozycji zmian dyrektywy 98/83/WE dotyczącej jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi oraz wpr[...]

Badania zapotrzebowania na wodę wybranego budynku użyteczności publicznej

Czytaj za darmo! »

W pracy przedstawiono badania rozbioru wody w budynku Wydziału Inżynierii Środowiska Politechniki Lubelskiej w latach 2005 oraz 2006. Na podstawie pomiarów określono rzeczywisty rozkład zapotrzebowania na wodę dla analizowanego budynku i wyznaczono współczynniki nierównomierności dobowej i godzinowej. Porównano rzeczywiste zużycie wody otrzymane z pomiarów z przepływem obliczeniowym, określonym na podstawie normy PN-B-01706:1992. Z przeprowadzonej analizy wynika, że maksymalny, pomierzony przepływ wody w przewodzie zasilającym jest prawie dwukrotnie mniejszy od przepływu obliczeniowego.Prawidłowe wyznaczenie zapotrzebowania na wodę stanowi podstawowy warunek dobrego projektu, jak również stosunkowo bezproblemowej eksploatacji instalacji i sieci wodociągowych. W przypadku instalacji wodociągowych za podstawę obliczeń nadal przyjmuje się normę PN-92/B-01706, która została unieważniona lub normę PN-EN 806-3:2006, która ma bardzo ograniczony zakres. Norma PN-EN 806-3:2006 przewiduje wymiarowanie przewodów w instalacjach wodociągowych według tzw. metody uproszczonej. Metoda ta oparta jest na wyznaczonych dla każdego punktu czerpalnego wody jednostkach obciążenia LU (Loading Unit). W normie zostały podane (w tabeli) normatywne pobory wody (QA) dla typowych punktów czerpalnych oraz przewidywana dla nich liczba jednostek obciążenia (LU). Na podstawie sumy jednostek obciążenia, korzystając z tabel, sporządzonych dla różnych materiałów, można określić średnicę przewodu. Można także określić natężenie przepływu wody w przewodzie wodociągowym z podanego w tej normie nomogramu, lecz tylko dla jednotypowych punktów czerpalnych. Nowakowski i Jeżowiecki (2010) uważają, że wobec unieważnienia dotychczasowej normy PN-92/B-01706 oraz braku w jej miejsce normy zastępczej, wymiarowanie średnic przewodów instalacji wodociągowych w budynkach może być określane za pomocą metody uproszczonej podanej w normie PN-EN 806-3:2006. Pozostałe zaś elementy [...]

Koncepcja poprawy bezpieczeństwa dostawy wody w budynkach użyteczności publicznej


  W pracy przedstawiono koncepcję projektowania oraz modernizacji instalacji wody zimnej w budynkach użyteczności publicznej pod kątem ograniczenia zjawiska wtórnego zanieczyszczenia wody w przewodach. Obiekty użyteczności publicznej charakteryzują się dużą nierównomiernością poboru i występowaniem niekiedy wielogodzinnej stagnacji wody w przewodach, co bezpośrednio wpływa na jej jakość. Proponowane rozwiązania projektowe i eksploatacyjne mogłyby zwiększyć bezpieczeństwo użytkowników instalacji, wpływając bezpośrednio na poprawę jakości wody doprowadzanej do punktów czerpalnych.Podstawowym celem budowy wodociągowych instalacji wewnętrznych jest dostawa wody z ujęcia zewnętrznego (wodociągu lub ujęcia własnego) do odbiorców zlokalizowanych w danym budynku. Bezpieczeństwo użytkowników korzystających z tej wody zależy w dużym stopniu od jej wysokiej jakości. Powinna ona odpowiadać wymaganiom zawartym w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z roku 2007, ze zmianami z roku 2010 (Rozporządzenie 2007, 2010). W wewnętrznych instalacjach wodociągowych, podobnie jak i w zewnętrznych sieciach wodociągowych, może zachodzić zjawisko wtórnego zanieczyszczenia (Sokołowska, Olańczuk- Neyman, 2009). Na wtórne zanieczyszczenie wody, czyli jej kontaminację, zwrócono uwagę stosunkowo dawno (Roman 1963, 1967, Montout 1981). Przyczyny tego zjawiska są wielorakie: może to być występowanie zwrotnego przepływu wody, zasilanie systemów wodociągowych wodą o różnej jakości, wpływ materiałów stosowanych w sieciach i instalacjach wodociągowych na transportowaną wodę a także wpływ składu wody wodociągowej na zastosowane materiały instalacyjne. Wtórne zanieczyszczenie wody może mieć podłoże mikrobiologiczne, związane z występowaniem w układach instalacji różnego rodzaju bakterii chorobotwórczych, np. Legionella (Madeyski 1990, 1995, Grabińska-Łoniewska, Rzechowska, 1995; Rogulska, Szlachta 1997). Wraz ze wzrostem liczby użytkowników korzystających z instalacji roś[...]

Wpływ materiału rur polietylenowych na jakość wody DOI:10.15199/17.2015.1.1

Czytaj za darmo! »

Przewody wodociągowe z tworzyw sztucznych, w tym z polietylenu dużej gęstości (PEHD), w wyniku degradacji materiału, mogą uwalniać do wody różnego rodzaju związki organiczne. Niektóre z tych związków przyczyniają się do pogorszenia parametrów jakości, szczególnie smaku i zapachu wody. W pracy przedstawiono wyniki badań laboratoryjnych, których celem była identyfikacja związków organicznych wchodzących w skład materiału rur PEHD 80 oraz analiza wymywania tych związków z materiału do wody. Pomiary laboratoryjne wykonywane były za pomocą wielokanałowego chromatografu gazowego Trace Ultra Thermo sprzężonego ze spektrometrem mas Polaris Q. Przeprowadzone badania wykazały, iż występuje wymywanie z materiału do wody różnych związków organicznych. W badanej wodzie zidentyfikowano 19 związków organicznych, w tym 10 występujących w badanym materiale rury. Zaobserwowane w wodzie związki organiczne, takie jak BHT czy 2,4-DTBP przyczyniają się do powstawania nieakceptowanego smaku i zapachu wody. Pomierzone w wodzie stężenie benzenu, wyższe od wartości dopuszczalnej, podanej w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 2010 r. (Dz. U. Nr 72, poz. 466 z 2010 z późniejszymi zmianami) dla wody do picia, wskazuje, iż materiał przewodu badanych rur może wpływać niekorzystnie na jakość wody wodociągowej będącej z nimi w kontakcie.1. Wstęp Zapewnienie odpowiednich parametrów jakości wody dostarczanej odbiorcom, wymaga od przedsiębiorstw wodociągowych globalnych działań, podejmowanych na wszystkich etapach: projektowania, budowy i eksploatacji sieci wodociągowych. Jakość wody dopływającej do odbiorców jest wypadkową procesów fizycznych, chemicznych i biologicznych zachodzących podczas jej przepływu przez sieć wodociągową oraz początkowych parametrów jakości wody wprowadzanej do systemu. Procesy te mogą w sposób istotny wpływać na pogorszenie jakości wody, która związana jest bezpośrednio ze stanem sieci wodociągowej, starannością jej wykonania, czasem i[...]

Próba określenia kryteriów jakościowych do przetargu na koncepcję i projekt centralnego systemu sterowania produkcją wody dużego przedsiębiorstwa wodociągowego DOI:10.15199/17.2015.6.2

Czytaj za darmo! »

Celem artykułu jest prezentacja procesu definiowania kryteriów oceny jakości oferty na koncepcję projektową i projekt centralnego sterowania produkcją wody, na przykładzie dużego przedsiębiorstwa wodociągowego. Prezentowane wyniki dyskusji nad wyborem kryteriów pozacenowych mogą być pomocne dla innych przedsiębiorstw wodociągowych przy ogłaszaniu i rozstrzyganiu nowych przetargów. Podstawą definiowania kryteriów było ustalenie zobiektywizowanych cech, ze względu na które oceniano i następnie klasyfikowano składane w ofercie koncepcje i projekty. Propozycje kryteriów powstały w wyniku współpracy specjalnego zespołu złożonego z pracowników naukowych i pracowników przedsiębiorstwa wodociągów i kanalizacji.Przedsiębiorstwa wodociągowe, podobnie jak inne przedsiębiorstwa zarządzane przez organy państwowe lub samorządowe podlegają prawu o zamówieniach publicznych. Wybór wykonawców kluczowych inwestycji musi być realizowany w oparciu o jawną procedurę przetargową. Procedura ta zajmuje znaczny okres - od jej ogłoszenia po rozstrzygnięcie. Dodatkowym problemem, znanym wszystkim inwestorom, są potencjalne odwołania innych oferentów od rozstrzygnięć przetargowych i związane z tym wydłużenie procedury przetargowej. Wydłużenie okresu związanego z realizacją procedur przetargowych opóźnia rozpoczęcie samej inwestycji, jak również może powodować wymierne straty ekonomiczne dla inwestora. Kryteria przetargowe muszą więc być na tyle przejrzyste i wymierne aby w sposób jednoznaczny definiowały wybór najkorzystniejszej oferty przez inwestora. Zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych (2004) inwestor miał prawo wyboru oferty najkorzystniejszej ekonomicznie (tj. przedstawiającej najkorzystniejszy bilans ceny i innych kryteriów) albo oferty o najniższej cenie. Mimo to w dotychczasowej praktyce przetargowej zdecydowana większość zamówień udzielana była na podstawie kryterium najniższej ceny. Było ono najłatwiejsze do zdefiniowania. Jednocześnie [...]

Badania skuteczności trzystopniowej domowej baterii filtrów wyposażonej w lampę UV-C DOI:10.15199/17.2015.7.5


  W artykule zawarto wyniki badań zmian jakości wody pitnej po jej dodatkowym uzdatnieniu za pomocą domowej, trzystopniowej, baterii filtrów, wykonanej z polipropylenu (PP), węgla aktywnego i żywicy jonowymiennej oraz dezynfekcji z użyciem lampy UV-C. Doświadczenie prowadzono w budynku użyteczności publicznej w okresie trwającym 70 dni. Po nocnej stagnacji próbki wody o objętości 500ml pobierano bezpośrednio po otworzeniu zaworu czerpalnego oraz po spuszczeniu 1; 1,5; 2 oraz 10 litrów wody wodociągowej jak i dodatkowo uzdatnionej. W próbkach wody oznaczano temperaturę, skład chemiczny, stężenie chloru wolnego i całkowitego, liczbę bakterii heterotroficznych oraz stężenie wolnego i wewnątrzkomórkowego adenozynotrifosforanu (ATP). Jakość mikrobiologiczna wody po dodatkowym uzdatnieniu i dezynfekcji za pomocą lampy UV-C poprawiła się tylko w pierwszych dniach trwania doświadczenia. W czasie trwania eksperymentu doszło do znacznego wzrostu liczebności bakterii heterotroficznych i stężenia ATP w wodzie filtrowanej, na co decydujący wpływ miały prawdopodobnie niskie stężenie czynnika dezynfekującego oraz wysoka temperatura wody (ponad 40oC) podgrzewanej w wyniku pracy ciągłej lampy UV.Wstęp Problematyka wtórnego zanieczyszczenia wody u jej odbiorców jest obecna w polskiej literaturze od stosunkowo długiego czasu [15]. Od samego początku podkreślano możliwość występowania tego zjawiska, zarówno w sieciach wodociągowych, instalacjach wewnętrznych i na styku obu tych rodzajów infrastruktury. Zjawisko to przybrało szczególnie na znaczeniu po transformacji ustrojowej [8]. Biorąc pod uwagę stale wzrastającą liczbę ludzi oraz czas ich przebywania w budynkach użyteczności publicznej wzrasta rola bezpiecznego kształtowania tzw. środowiska wewnętrznego, związanego z tymi budynkami. Jako pierwsi dostrzegli ten problem inżynierowie zajmujący się ogrzewnictwem, wentylacją i klimatyzacją [2]. Nieco później problemem zainteresowali się projektanc[...]

Zastosowanie zestawu zaworów bezpieczeństwa do ograniczania skutków uderzenia hydraulicznego w pompowniach


  Występowanie uderzeń hydraulicznych, pomimo stosowania co - raz to nowszych rozwiązań technicznych, jest jednym z głównych powodów powstawania awarii w systemach zaopatrzenia w wodę, w tym w pompowniach wodociągowych. Według danych literaturowych w 80% przyczyną awarii dużych sieci wodociągowych, nie wyposażonych w urządzenia zapobiegające uderzeniom wodnym, było wystąpienie przepływów nieustalonych (Bonetyński, 2001). Pompownia jest miejscem, w którym ryzyko wystąpienia uderzenia hydraulicznego jest bardzo duże. Praktycznie każdy rodzaj awarii pompy lub armatury w okolicy pracującej pompy powoduje powstanie nieustalonego przepływu cieczy w układzie. Określenie miejsc, w których powstaje uderzenie hydrauliczne, pozwala na obliczenie czasu w jakim zaburzenie dotrze do danego mie[...]

Ocena wpływu wykładziny cementowej w rurociągach żeliwnych na jakość przesyłanej nimi wody – badania wstępne


  Żeliwo sferoidalne jest odlewniczym stopem żelaza z węglem, w którym podczas krzepnięcia odlewu, dzięki dodaniu niewielkich ilości magnezu lub ceru, grafit wydziela się w postaci kulistych cząstek. Taka postać grafitu wpływa na poprawę właściwości mechanicznych materiału w porównaniu z żeliwem szarym. W stosunku do niego rury z żeliwa sferoidalnego charakteryzują się dużą plastycznością, dzięki czemu wytrzymują lokalne przeciążenia, które nie powodują ich pękania, a jedynie miejscowe odkształcenia rury. Rury te charakteryzują się także dużą odpornością na naprężenia boczne i znaczne wartości ciśnienia wewnętrznego. Dlatego w ostatnich latach są one wykorzystywane do budowy sieci wodociągowych, szczególnie w miejscach, gdzie istnieje zagrożenie wstrząsami, czyli pod autostradami[...]

 Strona 1  Następna strona »