Wyniki 1-7 spośród 7 dla zapytania: authorDesc:"Adam Kowalak"

Nowa podstawa programowa a realizacja idei zrównoważonego rozwoju

Czytaj za darmo! »

Koncepcja ekorozwoju opiera się na założeniu, że gospodarkę kraju należy prowadzić zgodnie z naturalnymi uwarunkowaniami przyrodniczymi. Realizacja wariantu środowiskowo-ekologicznego polega na zastosowaniu praw przyrody w kształtowaniu przestrzeni kraju, oznacza to dążenie do optymalnego wykorzystania zasobów i walorów środowiska, ale zgodnie z zasadami jego naturalnego funkcjonowania. Zatem gospodarowanie przyrodą to zarządzanie ekosystemami w sposób niezakłócający ich równowagi. Nauka współczesna zmierza do coraz większej specjalizacji i coraz większej fragmentalizacji. Budzi to niepokój wielu badaczy. Podejście redukcjonistyczne w nauce i technice - stwierdza Barry Commoner - jest jedną z przyczyn obecnego kryzysu ekologicznego. Ponadto redukcjonizm w nauce powoduje[...]

Odpowiedzialność mediów za kształtowanie świadomości ekologicznej


  Środki masowego przekazu (media, mass media) stanowią kanał informacyjny, za którego pośrednictwem kieruje się określone treści do licznego, a zarazem zróżnicowanego grona odbiorców. Do najstarszych mediów należy prasa. Zaliczamy ją dziś, podobnie jak radio i telewizję, do mediów tradycyjnych. Mimo zwiększającej się roli nowych mediów, wśród których króluje Internet, i spadku czytelnictwa, rola prasy w kształtowaniu opinii i postaw społecznych jest nadal wielka. Kształtowanie postaw oraz podejścia jednostek i całych społeczeństw do świata wiąże się z odpowiedzialnością mediów w rozumieniu organizacyjnym (instytucja, redakcja) i jednostkowym (dziennikarz, publicysta). Ponieważ wdrożenie idei zrównoważonego rozwoju w globalnym społeczeństwie informacyjnym bez mediów nie jest możliwe, należy zadać pytanie: czy właściciele mediów i dziennikarze uświadamiają sobie swoją rolę? W przypadku naszego kraju można się zastanawiać, czy prasa, radio, telewizja uświadamia sobie swoją rolę w realizacji konstytucyjnego zapisu o zrównoważonym rozwoju Polski. W jakim stopniu ta świadomość wiąże się z poczuciem odpowiedzialności? Warto w tym miejscu przypomnieć znaczenie pojęcia "odpowiedzialność ekologiczna". Wiąże się ona z możnością lub gotowością ponoszenia konsekwencji własnego postępowania wobec środowiska przyrodniczego. Dotyczy wzajemnych relacji w ramach gatunku Homo sapiens i relacji z innymi gatunkami zwierząt i roślin oraz środowiskiem nieożywionym (biotopem). Dotykamy tu dwóch złożonych kwestii: w jakim stopniu przyroda, niezależnie od zagrożeń powinna być przedmiotem odpowiedzialności, oraz kto i w jaki sposób kształtuje bądź powinien kształtować tę odpowiedzialność. Odpowiedzialność za zachowania wobec przyrody i opinie na temat środowiska [...]

Odpowiedzialność mediów za kształtowanie świadomości ekologicznej


  Liczba przeciwników uznania działalności człowieka za przyczynę ocieplenia klimatu (choć na szczęście nadal niższa niż zwolenników tej tezy) jest duża nie tylko wśród dziennikarzy, obejmuje ona także pracowników nauki zajmujących się popularyzacją wiedzy. Do tych należy uczony z Centralnego Laboratorium Ochrony Radiologicznej w Warszawie prof. Zbigniew Jaworowski, który w publikacjach - także popularnych, prasowych - podważa wyniki raportu Międzynarodowego Zespołu ds. Zmiany Klimatu (Intergovernmental Panel on Climate Change - IPCC) z 2007 r. W artykule "Idzie zimno" wyraża on pogląd, że wpływ CO2, będącego efektem działalności ludzkiej, na klimat jest znikomy. Świadczyć mają o tym mroźne i śnieżne zimy, spotykane pod koniec drugiej połowy pierwszej dekady XXI w. w różnych rejonach świata, np. opady śniegu w Jerozolimie w 2009 r. Tendencji do oziębienia klimatu upatruje w zmianach aktywności Słońca. Nie negując niektórych błędów interpretacyjnych popełnionych przez IPCC, potraktowanie tamtej zimy jako dowodu na nieistnienie podwyższonego efektu cieplarnianego trudno uznać za argument merytoryczny (wg danych meteorologicznych miniona zima była na półkuli północnej najcieplejsza od 30 lat). Stopień złożoności mechanizmów funkcjonowania ekosystemu ziemskiego nie pozwala na formułowanie arbitralnych stwierdzeń. Wprawdzie, jak pisze Antoinette Mannion, w czwartorzędzie zmiany środowiska przybierały dość gwałtowny charakter w porównaniu z innymi okresami geologicznymi. Interglacjały trwały 15 000- 20 000 lat. Ponieważ ostatni z nich rozpoczął się 12 000 lat temu, można przypuszczać, że Ziemia znów się ochłodzi. Współczesne badania wskazują na ocieplenie klimatu spowodowane przez człowieka. Mannion uważa za niewykluczone, że to ocieplenie opóźni, a nawet zapobiegnie ochłodzeniu związanemu z nadejściem następnej epoki lodowcowej. Prognozy globalnego ocieplenia według opracowywanych przez różne ośrodki globalnych m[...]

Obecność wsi w edukacji społecznej


  Społeczeństwo wiedzy i społeczeństwo informacyjne to terminy, którymi próbuje się dziś określić pożądane kierunki ciągłych, szybko następujących po sobie przemian społecznych i gospodarczych. Współcześnie wytwarzanie i przetwarzanie wiedzy i informacji wysuwa się na plan pierwszy, przed produkcję przedmiotów materialnych. Wiedza i informacja stają się szczególnie cennym dobrem niematerialnym. U podstaw społeczeństwa wiedzy leży lawinowy rozwój technologii informacyjnych i komunikacyjnych oraz gospodarki opartej na wiedzy. Do najważniejszych cech takiego społeczeństwa zalicza się permanentną edukację, wzrost znaczenia nauki, zastosowanie wiedzy w praktyce, kształcenie przez całe życie, wzrost znaczenia kapitału społecznego, który jest podłożem rozwoju kapitału intelektualnego, a także renesans społeczności lokalnych [7]. Budowa społeczeństwa wiedzy jest kluczem do zrównoważonego rozwoju. Tempo tego rozwoju i jego ewentualny sukces zależy w dużej mierze od tego, w jakim stopniu wiedza i informacja docierają do ogółu mieszkańców kraju oraz czy ich posiadanie łączy się z możliwością właściwego wykorzystywana. Podjąłem próbę odpowiedzi na pytania, jak budowa społeczeństwa wiedzy realizowana jest na obszarach wiejskich? Czy i jak realizowany jest postulat kształcenia przez całe życie? Jakie jest miejsce obszarów wiejskich w programach edukacyjnych? Obszary wiejskie zajmują ok 93% powierzchni kraju. Zamieszkuje je 14,9 mln osób, tj. 39% ludności Polski. Jeszcze 25 lat temu wieś postrzegana była niemal wyłącznie przez pryzmat rolnictwa. Od lat 90. XX wieku podejście do terenów wiejskich i ich roli diametralnie się zmienia. Spadek znaczenia rolnictwa w krajach rozwiniętych, spowodowany nadprodukcją żywności, zmniejszeniem zapotrzebowania na niektóre produkty i mechanizmami wolnego rynku, umożliwiającymi m.in. tani import produktów rolnych z krajów biedniejszych, spowodował zmniejszenie zainteresowania obszarami wi[...]

Wieś w programach szkolnych


  Uznając, zgodnie z rekomendacją UNESCO, że edukacja permanentna rozpoczyna się na etapie nauczania początkowego i obejmuje wszystkie etapy kształcenia oraz edukację dorosłych, powinny w niej uczestniczyć szkoły podstawowe, gimnazjalne, ponadgimnazjalne oraz placówki zajmujące się kształceniem dorosłych. Nasuwa się pytanie: w jakim stopniu realizowane przez te placówki programy edukacyjne są ze sobą powiązane i pozwalają na budowę systemu kształcenia przez całe życie w celu osiągnięcia zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich? Spójność i skuteczność takiego systemu może zagwarantować tylko połączenie w komplementarną całość wszystkich wymienionych etapów i form działalności oświatowej. Przyjmując założenie, że edukacja formalna, obejmująca cztery etapy kształcenia, tworzy spójny program edukacyjny, warto postawić pytanie: w jakim stopniu stanowi ona przygotowanie do edukacji ludzi dorosłych? Bazą dla kształcenia dorosłych powinna być ich edukacja na poziomach wyższych (III i IV etap), warto zatem przeanalizować podstawę programową i podręczniki szkolne dla gimnazjum, liceum ogólnokształcącego i techników pod kątem zawartości treści dotyczących wsi i rolnictwa oraz ochrony ekosystemów żywicielskich. Wyniki analizy przedstawiają wykresy 1 i 2. Ponieważ obowiązująca obecnie podstawa programowa [9] w zasadzie ogranicza obowiązek edukacji środowiskowej (ekologicznej) do dwóch przedmiotów, biologii i geografi i [2], w artykule ograniczono się do analizy tych przedmiotów. Badania dotyczyły obecności treści związanych z obszarami wiejskimi, rolnictwem i ochroną środowiska w kontekście przemian zachodzących na wsi i założeń wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej. Wynik analizy nie napawa optymizmem. Większość autorów podręczników marginalizuje i archaizuje problemy obszarów wiejskich. Pojęcie wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich - pozarolniczych, a więc nie tylko gospodarczych, ale także ekologicznych [...]

Edukacja ekologiczna dorosłych mieszkańców wsi elementem edukacji całożyciowej


  Badania nad możliwościami uczenia się dorosłych zapoczątkował w latach 1926-27 Edward Lee Thorndike, amerykański psycholog i zoopsycholog. Wyniki tych badań, a także wielu późniejszych, m. in. Paula Baltesa, Karla L. Buhlera, Carla G. Junga, Erika Eriksona, a w Polsce m. in. Włodzimierza Szewczuka, Marii Tyszkowej, Jana Strelauła wykazały jednoznacznie, że istnieją możliwości psychicznego i intelektualnego rozwoju człowieka dorosłego. Zainteresowanie edukacją dorosłych mieszkańców wsi w okresie międzywojennym i po II wojnie światowej wynikało przede wszystkim z faktu, że na tych obszarach procent analfabetów był największy. Sprostanie zwiększonemu zapotrzebowaniu na żywność wymagało podniesienia kultury rolnej, czego nie dało się osiągnąć bez wykształconych rolników. Próbę nowoczesnego zdefi niowania edukacji dorosłych podjęto na obradach III Międzynarodowej Konferencji Oświaty Dorosłych w Tokio w 1972 r. W raporcie końcowym przyjęto następującą propozycję: "Edukacja dorosłych jest działalnością w celu rozwijania duchowych wartości człowieka, umocnienia idei pokoju i zrozumienia międzynarodowego, rozwinięcia współpracy i wyeliminowania wszelkich form dominacji między narodami" [1]. Tematyka ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju zaistniała po raz pierwszy dopiero na V Konferencji Oświaty Dorosłych UNESCO w 1996 roku w Hamburgu. Wśród problemów omawianych na tej konferencji znalazła się m. in. "edukacja dorosłych a ochrona środowiska, troska o zdrowie, ekologia, edukacja zdrowotna". W dokumentach konferencji równowaga rozwoju postrzegana była jednak głównie na dwóch płaszczyznach - społecznej i ekonomicznej. Zawarto tam kontrowersyjne, z ekologicznego punktu widzenia, stwierdzenie: "…tylko rozwój w kierunku stawiania człowieka w centrum i aktywne społeczeństwo oparte na całkowitym respektowaniu praw człowieka prowadzi do ciągłego i zrównanego rozwoju." Problemy środowiskowe były jedną z głównych [...]

 Strona 1