Wyniki 1-4 spośród 4 dla zapytania: authorDesc:"ANDRZEJ WOŹNICA"

Strategiczny projekt badawczy "Zintegrowany system wspomagający zarządzaniem i ochroną zbiornika zaporowego" (ZiZOZap) - wypracowane rozwiązania

Czytaj za darmo! »

Europejskie standardy zarządzania zbiornikami retencyjnymi wymagają: zachowania dobrego potencjału ekologicznego zasobów wodnych i związanych z nimi ekosystemów, wykorzystania wód zbiorników zgodnie z ich funkcją gospodarczą, a także zapewnienia bezpieczeństwa budowli piętrzących w warunkach zagrożeń naturalnych i technologicznych. Podczas wieloletniego użytkowania zbiorników zaporowych ich stan techniczny uległ zmianom. Zmieniły się również, wskutek naturalnych procesów biologicznych, warunki przyrodnicze w ich środowisku. Przemiany gospodarcze i społeczne powodują, że obecnie zbiorniki pełnią więcej funkcji niż zakładano podczas ich budowy. Wieloaspektowe podejście do zarządzania zasobami wodnymi i zbiornikami zaporowymi wymusza uwzględnienie relacji pomiędzy efektywnością gospodarczą, ochroną przed zagrożeniami naturalnymi i antropogenicznymi oraz wartościami środowiska przyrodniczego. Rozwiązywanie problemów związanych z użytkowaniem i zarządzaniem wielofunkcyjnymi zbiornikami zapor[...]

Automatyczny biodetektor toksyczności ogólnej wody - narzędzie do monitoringu wody w czasie rzeczywistym


  Gospodarka Wodna nr 10/2010 Obecnie kładzie się duży nacisk na sto- sowanie metod biodetekcji do oceny stanu środowiska. Istnieją różne rozwiązania po- zwalające na wykorzystanie organizmów żywych. Detekcja ta polega w głównej mie- rze na analizie metabolizmu organizmów żywych lub ich śmiertelności. Jednym z takich urządzeń jest opisy- wany w artykule automatyczny biodetek- tor toksyczności ogólnej wody (ABTOW). Urządzenie to bazuje na monitorowaniu aktywności metabolicznej konsorcjów bak- terii nitryfikacyjnych. Pojawienie się sub- stancji toksycznych w wodzie jest obrazo- wane przez spadek aktywności oddecho- wej użytych w biosensorze bakterii nitryfi- kujących. ANDRZEJ WOźNICA, AGNIESZKA NOWAK Uniwersytet Śląski w Katowicach Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Katedra Biochemii ANDRZEJ SIUDY Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów SA CZESŁAW KLIŚ Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Automatyczny biodetektor toksyczności ogólnej wody - narzędzie do monitoringu wody w czasie rzeczywistym A utomatyczny biodetektor toksycz- ności ogólnej wody (ABTOW) to wspól- ne przedsięwzięcie zespołu naukow- ców z Uniwersytetu Śląskiego (UŚ) oraz Instytutu Ekologii Terenów Uprze- mysłowionych w Katowicach (IETU). Jest przeznaczony do ciągłego moni- toringu jakości wody poprzez wykrywa- nie w wodzie przeznaczonej do celów spożywczych śladowych ilości toksycz- nych substancji chemicznych. Jest to nowatorskie wykorzystanie szeregowego zestawu bioreaktorów wyposażonych w czujniki elektroche- miczne, w konfiguracji umożliwiającej automatyczną detekcję, kalibrację i we- wnętrzną kontrolę układu. W 2006 r. został zarejestrowany w Urzędzie Pa- tentowym RP jako "Urządzenie do au- tomatycznej biodetekcji toksyczności ogólnej wód", a w 2007 r. został uho- norowany nagrodą I stopnia na VII Międzynarodowym Konkursie na Roz- wiązania w Dz[...]

Innowacyjne metody monitoringu jako przyszłość zintegrowanych analiz środowiskowych w racjonalnym gospodarowaniu zasobami wodnymi


  Narastająca lawinowo wiedza o zanieczyszczeniach środowiska wodnego oraz postęp w metodach analiz środowiskowych powodują konieczność wdrażania nowych metod monitoringu biologicznych elementów jakości wody. Metody takie (standaryzowane biotesty ekotoksykologiczne, analiza wielospektralnych obrazowań satelitarnych szaty roślinnej, analiza bioróżnorodności mikroorganizmów wodnych technikami metagenomicznymi i poprzez chromatograficzne profilowanie składu bakteryjnych fosfolipidowych kwasów tłuszczowych) wdrożono w monitoring badawczy i operacyjny prowadzony w latach 2010-2013 w zbiorniku goczałkowickim w ramach Projektu ZiZOZap. Uzyskane wyniki dokumentują poznawczą i praktyczną wartość wdrożonych metod do oceny jakości wód i tworzenia podstaw do podejmowania decyzji w zarządzaniu zbiornikami zaporowymi. ■ Monitoring jako podstawa wspomagania zarządzania zbiornikami wodnymi Zbiornik goczałkowicki (ZG), ze względu na znaczenie hydrologiczne, gospodarcze i przyrodnicze, został wybrany jako modelowy obiekt badań w projekcie "Zintegrowany system wspomagający zarządzaniem i ochroną zbiornika zaporowego" (POIG 01.01.02-24-078/09 - ZiZOZap). Monitoring badawczy i operacyjny prowadzony w latach 2010-2014 miał na celu scharakteryzowanie zachodzących tu zjawisk hydrologicznych i ekologicznych oraz zasilenie danymi modeli cyfrowych, które pozwalają na prognozowanie i wspomaganie zarządzania pracą zbiornika. Zakres monitoringu odzwierciedla regulacje zawarte w Ramowej Dyrektywie Wodnej, rozporządzeniach i przewodnikach metodycznych określających zasady monitoringu, a także aktach prawnych dotyczących ochrony środowiska i kontroli zagrożeń chemicznych. Zespół realizujący projekt przetestował i zastosował innowacyjne metody monitoringu, będące odpowiedzią na wyzwania związane z antropopresją i postępami ekologii środowiska wodnego, w tym: badanie szaty roślinnej zbiornika przez analizy wielospektralnych obrazowań[...]

Badania ichtiofauny jako podstawa racjonalnej gospodarki rybackiej i zarządzania zbiornikiem zaporowym na przykładzie zbiornika goczałkowickiego


  W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie dlaczego w zbiorniku zaporowym konieczna jest racjonalna gospodarka rybacka. Wskazano, że główną rolę w zapewnieniu równowagi w ekosystemie takiego zbiornika pełnią ryby, oraz podkreślono ich rolę w utrzymaniu dobrej jakości wody w akwenie. W artykule omówiono narzędzia wspomagające gospodarkę rybacką oraz wady i zalety różnych sposobów oceny stanu ichtiofauny w zbiornikach. Przedstawiono również innowacyjny sposób szacowania ilości ryb za pomocą analizy obrazów sonarowych opracowanej w ramach Projektu ZiZOZap. Zbiornik goczałkowicki (ZG) jest przykładem wielofunkcyjnego zbiornika zaporowego. Pełni on funkcję przeciwpowodziową, jest źródłem wody do spożycia, prowadzona jest na nim gospodarka rybacka, wykorzystywany jest również do celów związanych z rekreacją i ochroną przyrody. Gospodarka rybacka w zbiornikach, oprócz znaczenia ekonomicznego, ma także duże znaczenie w utrzymaniu jakości wód, przez regulację produkcji biomasy na poszczególnych poziomach troficznych ekosystemu wodnego. Główną rolę w zapewnieniu równowagi w ekosystemie zbiornika pełnią ryby. Po napełnieniu zbiornika ich liczebność jest niska, a struktura gatunkowa odpowiada strukturze w wodach dopływów. W pierwszych trzech latach od napełnienia dochodzi do gwałtownego wzrostu liczebności ryb drapieżnych, co jest spowodowane zalaniem łąk, lasów, wiklin i łęgów. Stwarza to dobre warunki do tarła, m.in. dla szczupaka i okonia. W kolejnych latach te miejsca tarlisk zanikają wskutek obumierania i gnicia, co powoduje zmniejszenie efektywności tarła i zmniejszenie populacji drapieżników. W trakcie dalszej eksploatacji zbiornika powstają właściwe zespoły populacji ryb i ustalają się ich liczebności. Towarzyszy temu zmniejszenie różnorodności gatunkowej, zanik gatunków rzecznych, których miejsce zajmują ryby spokojnego żeru - z dominacją leszcza (Abramis brama) i płoci (Rutilus rutilus) [4, 9]. W związ[...]

 Strona 1