Wyniki 1-8 spośród 8 dla zapytania: authorDesc:"ŁUKASZ WIEJACZKA"

Zbiornik "Klimkówka" w Beskidzie Niskim

Czytaj za darmo! »

Wzrastający popyt na wodę wymusza konieczność budowy zbiorników retencyjnych. Jednak ich budowa na rzekach jest bardzo kontrowersyjnym przedsięwzięciem. Z jednej strony zbiorniki pomagają racjonalnie gospodarować zasobami wodnymi, co ma szczególne znaczenie na obszarach o dużym deficycie wody pitnej i przemysłowej, chronią rozległe tereny przed dużymi wezbraniami powodującymi powodzie, służą do produkcji "czystej" energii elektrycznej, spełniają funkcję rekreacyjną. Z drugiej zaś strony funkcjonowanie zbiorników wodnych negatywnie wpływa na środowisko naturalne. Po uruchomieniu zbiornika retencyjnego zmienia się środowisko przyrodnicze w obrębie dolin rzecznych - szczególnie poniżej zapór wodnych. Zasięg i skala zmian wywołanych przez zbiorniki wodne jest zależna od wie[...]

Zbiorniki retencyjne w polskich Karpatach


  10/2010 7 fakt, a także słaba retencja podłoża w ob- rębie zlewni rzek górskich, przekłada się na częste, długotrwałe niżówki lub nagłe duże wezbrania, niejednokrotnie powo- dujące powodzie. Zbiorniki retencyjne umożliwiają służbom gospodarki wodnej czynny wpływ na wyrównywanie prze- pływów i stanów wód w rzekach [Dep- czyński, Szamowski 1999]. Czynnikiem ułatwiającym budowę zapór na obszarach górzystych jest morfologia terenu, gdzie przegrodzenie wąskich i głębokich dolin rzek górskich jest łatwiejsze niż w przy- padku dolin nizinnych. W latach międzywojennych i powo- jennych głównym celem budowy zbior- ników retencyjnych na rzekach karpac- w 1979 roku). Drugim w kolejności zbior- nikiem retencyjnym był zbiornik Rożnów na Dunajcu, którego budowę rozpoczęto w 1935 roku, a ukończono w 1943. Sześć lat później oddano do użytku następny zbiornik na Dunajcu - Czchów, pełniący funkcję wyrównawczą dla zbiornika Roż- nów [Lach 1995]. W latach powojennych pierwszym opracowaniem, w którym zaplanowano budowę większej liczby zbiorników re- tencyjnych w Polsce południowo-wscho- dniej, było "Studium zagospodarowania dorzecza górnej Wisły" sporządzone w 1954 roku przez oddział krakowski Hydroprojektu. W roku 1956 opraco- wano "Zasady regulacji górnej Wisły", w których sprecyzowano zasady regulacji Soły, Skawy, Raby, Dunajca oraz Wisłoki. W kolejnych latach plany budowy zbior- ników retencyjnych w dorzecz[...]

Panu Wojciechowi Majewskiemu w odpowiedzi DOI:

Czytaj za darmo! »

Bardzo dziękuję Autorowi uwag ("GW" nr 1/2015, str. 28- 29) za zainteresowanie naszym artykułem ("Skutki zmian temperatury wody poniżej zbiornika Klimkówka dla rekreacyjnego wykorzystania rzeki Ropy" - "GW" nr 4/2014, str. 145-150). Mam nadzieję, że zwiększy ono jego poczytność oraz zwróci uwagę na problematykę walorów rekreacyjnych rzek poniżej zbiorników retencyjnych, mało poruszaną w polskiej literaturze naukowej. Na wstępie pragnę wyjaśnić, że zasadnicze zagadnienie poruszone w tym opracowaniu dotyczy REKREACJI W RZECE o zmienionej przez zbiornik retencyjny termice wody, a nie szczegółowych badań temperatury wody w rzece i zbiorniku oraz odnosi się do REKREACJI NAD RZEKĄ, a nie rekreacji nad zbiornikiem. Odpowiedzi na poszczególne punkty uwag dyskusyjnych: 1. Autor uwag zarzuca nam, że wśród zasadniczych funkcji zbiornika nie wymieniamy, że “ma on służyć turystyce i wypoczynkowi oraz uprawianiu sportów wodnych". W Karpatach funkcja rekreacyjna jest jedynie dodatkową funkcją zbiorników zaporowych, a nie zasadniczą. Zbiorniki retencyjne są atrakcyjnymi miejscami do rekreacji, a w metodyce naszego [...]

Spłukiwanie gleby na stokach o różnym użytkowaniu (Beskid Niski i Pogórze Karpackie)


  Krążenie wody w przyrodzie jest zamkniętym, złożonym procesem, w którym uczestniczy stała ilość wody. Podstawową, a zarazem najmniejszą jednostką hydrografi czną, uczestniczącą w globalnym obiegu wody jest zlewnia, czyli obszar odwadniany przez dany ciek. Jednym z wielu etapów obiegu wody w obrębie zlewni jest spływ powierzchniowy (rys. 1), rozumiany jako grawitacyjne przemieszczanie się wody opadowej lub roztopowej po powierzchni gruntu zgodnie z jego nachyleniem. Następstwem spływu powierzchniowego jest spłukiwanie gleby, nazywane często erozją gleb lub stokową. Największe rozmiary spłukiwania materiału mineralnego ze stoków obserwuje się na obszarach górzystych, gdzie istnieją dogodne warunki do powstawania procesu. Dobrym przykładem występowania spłukiwania gleby może być zlewnia Bystrzanki na pograniczu Beskidu Niskiego i Pogórza Karpackiego, gdzie od wielu lat prowadzone są przez Stację Naukowo-Badawczą IGiPZ PAN w Szymbarku stałe badania nad erozją gleby na stokach (rys. 2). Defi nicja, rodzaje oraz okresy występowania spłukiwania Według defi nicji spłukiwanie to proces oddzielania i transportowania cząstek ziemnych, zwietrzelin i okruchów skalnych przez spływającą po stoku wodę opadową lub roztopową. Wyróżnia się spłukiwanie: 􀁺 warstwowe - woda spływa całą ciągłą warstwą; 􀁺 rozproszone - woda spływa siecią małych strużek (przeważnie krótkich nieregularnych, nawiązujących do drobnych nierówności podłoża; 􀁺 liniowe - woda spływa większymi strugami wodnymi rozcinającymi podłoże, zwykle w obniżeniach te[...]

Społeczna percepcja zbiornika retencyjnego Klimkówka po powodzi w 2010 r.

Czytaj za darmo! »

Sposób postrzegania zbiorników retencyjnych przez społeczności żyjące poniżej zapór wodnych może ulegać wahaniom w czasie, w zależności od rodzaju dominującego czynnika kształtującego relacje człowiek - zbiornik retencyjny. Autorzy - na podstawie przeprowadzonej ankiety - omawiają postrzeganie zbiornika Klimkówka po powodzi czerwcowej z 2010 r. przez lokalne społeczności.Budowa i funkcjonowanie zbiorników retencyjnych na rzekach niesie ze sobą wiele zarówno pozytywnych, jak i negatywnych oddziaływań społecznych, kształtujących stosunek ludności do tego typu obiektów hydrotechnicznych (Raport Światowej Komisji… 2000). Percepcja zbiornika retencyjnego przez ludność bytującą w jego bezpośrednim sąsiedztwie zależy od wielu złożonych czynników. Decydującą rolę w tej kwestii odgrywa bilans społeczno-ekonomicznych kosztów i korzyści wynikających z budowy i funkcjonowania zbiornika (Napier i in. Sposób postrzegania zbiorników retencyjnych przez społeczności żyjące poniżej zapór wodnych może ulegać wahaniom w czasie, w zależności od rodzaju dominującego czynnika kształtującego relacje człowiek - zbiornik retencyjny. Autorzy - na podstawie przeprowadzonej ankiety - omawiają postrzeganie zbiornika Klimkówka po powodzi czerwcowej z 2010 r. przez lokalne społeczności. 1983, Napier i in. 1986). Dla ludności mieszkającej poniżej zapór wodnych szczególne znaczenie ma także poczucie bezpieczeństwa, jakie daje zbiornik retencyjny, związanego z minimalizowaniem ryzyka wystąpienia powodzi, ale również potencjalne zagrożenie w razie katastrofy budowli piętrzącej, często wywołujące strach. Obrazując powszechny stosunek społeczny względem zbiorników retencyjnych można stwierdzić, iż obiekty te budzą raczej negatywne emocje, szczególnie w trakcie ich planowania i budowy oraz w pierwszych latach funkcjonowania. Na tym tle, uruchomiony w 1994 r. zbiornik retencyjny Klimkówka na rzece Ropie, w Beskidzie Niskim, rysuje się jak[...]

Efektywność zbiornika Besko w Sieniawie w kształtowaniu przepływów minimalnych i maksymalnych Wisłoka


  Zbiornik Besko na Wisłoku jest jednym z kilkunastu dużych zbiorników retencyjnych funkcjonujących w dorzeczu górnej Wisły. Podstawowym celem budowy tego obiektu nie była ochrona przeciwpowodziowa, ale wyrównywanie przepływów minimalnych na Wisłoku. W artykule dokonano oceny skuteczności zbiornika Besko w podnoszeniu przepływów niżówkowych oraz obniżaniu kulminacji fal wezbraniowych na Wisłoku. Analizę oparto na wybranych przykładach okresów niżówkowych i wezbraniowych z wykorzystaniem archiwalnych materiałów hydrologicznych z lat 1996-2012.Podstawowe zadania karpackich zbiorników retencyjnych sprowadzają się do podnoszenia i wyrównywania przepływów niżówkowych występujących cyklicznie na rzekach karpackich oraz redukcji, pojawiających się incydentalnie, fal wezbraniowych. Efektywność wyrównywania przepływów minimalnych przez zbiorniki retencyjne zależy od długości okresu niżówkowego oraz wielkości dopływu wody do zbiornika, jak również objętości wody zmagazynowanej w zbiorniku. Zdolność zbiorników do obniżania fal wezbraniowych jest uwarunkowana m.in. sytuacją hydrologiczną w zlewni poprzedzającą dane zdarzenie hydrologiczne, dynamiką wezbrań i wielkością dopływu wody oraz stopniem wypełnienia zbiornika. Jednym z kilkunastu zbiorników retencyjnych funkcjonujących na obszarze polskich Karpat jest uruchomiony w 1978 r. zbiornik Besko na Wisłoku w miejscowości Sieniawa (rys. 1, fot. 1-2). Zapora zbiornika jest usytu- Rys. 1. Lokalizacja zbiornika Besko oraz innych zbiorników karpackich Fot. 1. Zapora zbiornika Besko Foto Katarzyna Wesoły Gospodarka Wodna nr 12/2012 499 Foto Katarzyna Wesoły Fot. 2. Zbiornik Besko Fot. 3. Wisłok powyżej zbiornika Besko Foto Łukasz Wiejaczka owana w 172,8 biegu rzeki (powierzchnia zlewni 207 km2). Całkowita pojemność zbiornika sięga 15,38 mln m3 (w tym 5,63 mln m3 całkowitej rezerwy powodziowej), jego powierzchnia przy maksymalnym poziomie piętrzenia (337,00 m n.p.m.) 131 ha,[...]

Skutki zmian temperatury wody poniżej zbiornika Klimkówka dla rekreacyjnego wykorzystania rzeki Ropy


  Na przykładzie Ropy omówiono skutki zmian reżimu termicznego rzeki karpackiej spowodowane powstaniem zbiornika zaporowego dla rekreacyjnego wykorzystania rzeki przez lokalne społeczności. Na Ropie od 1994 r. funkcjonuje zbiornik Klimkówka. Prace terenowe polegały na pomiarach temperatury wody w profilu podłużnym rzeki oraz próbie określenia liczby osób wypoczywających nad rzeką latem powyżej i poniżej zbiornika. Badania ankietowe osób mieszkających w bezpośredniej bliskości koryta rzeki wykazały wyraźne obniżenie atrakcyjności tej rzeki poniżej zbiornika jako miejsca do rekreacji w związku z trwałym obniżaniem temperatury wody w okresie letnim przez zbiornik Klimkówka. Rzeki są naturalnymi ciekami wodnymi [Baścik 2004] oraz jednymi z najbardziej ogólnodostępnych elementów przyrody służących człowiekowi jako miejsca do rekreacji. Stanowią podstawę do rozwoju sportów wodnych, jak również wypoczynku nad wodą. Rzeki oraz zbiorniki wodne są atrakcją dla osób pragnących wypocząć w bezpośrednim kontakcie z wodą [Bielak 2009]. Charakteryzuje je sezonowość ruchu turystycznego. Najwięcej turystów przebywa w okresie letnim, co jest związane z wysokimi temperaturami powietrza oraz wody. Do powszechnych form wypoczynku nad wodą w okresie letnim należą m.in. kąpiele, plażowanie, spływy, wędkarstwo [Krupa i in. 2007; Rut, Rut 2007; Gadomska 2008]. Najpopularniejszą formą rekreacji czynnej uprawianej na rzekach jest pływanie. Rzeki oraz zbiorniki wodne są miejscem bytowania różnorodnych gatunków ryb, m.in.: pstrąga, okonia, troci, karasia, lipienia, klenia [Bielak 2007, Guzdek, Sady 1998]. W związku z tym rozwija się na nich wędkarstwo. Funkcja rekreacyjna i turystyczna rzek odgrywa istotną rolę w życiu człowieka zarówno w obszarach miejskich [Lower, Lower 2007; Kozłowska 2008; Lia, Walter 2010], jak i wiejskich [Maj 2009]. Atrakcyjność rekreacyjna rzeki zależy od wielu czynników. Z ekonomicznego punktu widzenia jest to s[...]

Termiczna charakterystyka zespołu zbiorników Czorsztyn-Sromowce Wyżne


  artykule scharakteryzowano warunki termiczne w zespole zbiorników Czorsztyn- -Sromowce Wyżne. Analizę oparto na wynikach pomiarów temperatury wody w wybranych pionach hydrometrycznych rozpatrywanych zbiorników oraz temperatury wody Dunajca powyżej i poniżej zbiorników. Badania terenowe wykonano w latach 2012-2013 w charakterystycznych dla poszczególnych pór roku warunkach hydrometeorologicznych. Wykazano przestrzenną i czasową dynamikę temperatury wody w zbiorniku Czorsztyn oraz rolę zbiornika Sromowce Wyżne w kształtowaniu temperatury wody odpływającej z wyżej położonego zbiornika Czorsztyn. Procesy termiczne w jeziorach naturalnych i zbiornikach zaporowych są kształtowane pod wpływem czynników zewnętrznych i wewnętrznych, prowadzących do wytworzenia się lub zaniku w masie wody warstw o odmiennych cechach termicznych. Według Cyberskiej (1975) stosunki termiczne w zbiornikach retencyjnych kształtują się inaczej niż w jeziorach naturalnych i są uzależnione głównie od tempa wymiany wody w zbiorniku oraz lokalizacji miejsc odpływu wód. Rozkład tem-peratury w zbiorniku w ciągu roku jest zróżnicowany i warunkowany dynamiką masy wody, będącej pod wpływem czynników meteorologicznych (temperatura powietrza, nasłonecznienie, opady atmosferyczne, kierunek i prędkość wiatru powodującego falowanie wody w zbiorniku) i hydrologicznych (ilościowa i termiczna zmienność dopływu oraz ilościowa zmienność odpływu wód ze zbiornika wynikająca z przebiegu sytuacji meteorologicznych w danym roku oraz ze sposobu gospodarowania wodą w zbiorniku). Znaczenie badań procesów termicznych jest związane z tym, że mają one istotny wpływ na przebieg procesów hydrochemicznych oraz rozwój życia biologicznego w środowisku wodnym zbiorników retencyjnych. Warunki termiczne kształtujące się w zbiornikach zaporowych decydują również o reżimie termicznym poniżej ich lokalizacji. W Polsce informacje o procesach termicznych w zbiornikach retencyjnyc[...]

 Strona 1