Wyniki 1-3 spośród 3 dla zapytania: authorDesc:"ANDRZEJ SIUDY"

Monitoring środowiska - narzędzie wspomagające zarządzanie zbiornikami zaporowymi


  Zbiornik goczałkowicki powstał w 1955 r. i od tego czasu stale były prowadzone jego badania przez wiele ośrodków naukowych przy współpracy z administracją obiektu. Prace prowadzono w sposób niezależny, często bez wymiany wniosków. W 2010 r. konsorcjum, którego liderem jest Uniwersytet Śląski, rozpoczęło realizację projektu "Zintegrowany system wspomagający zarządzaniem i ochroną zbiornika zaporowego (ZiZOZap)". W ramach projektu zebrano archiwalne dane o zbiorniku oraz te pochodzące z bieżącego monitoringu, i na ich podstawie wykonano numeryczny model obszaru zlewni, modele hydrodynamiczne zbiornika i wód podziemnych oraz numeryczny model ekosystemu zbiornika. Rozwiązania zaproponowane w projekcie wymagają adaptacji przed ich zastosowaniem na innych obiektach, ze względu na niepowtarzalny charakter każdego zbiornika. Natomiast bezpośrednio należy wprowadzać filozofię - ideę stałej współpracy świata nauki z administracją zbiorników zaporowych. ■ Badania zbiornika - ciągłość i integralność monitoringu w perspektywie Ramowej Dyrektywy Wodnej W 2010 r. Konsorcjum, którego liderem jest Uniwersytet Śląski, rozpoczęło realizację Projektu "Zintegrowany system wspomagający zarządzaniem i ochroną zbiornika zaporowego (ZiZOZap)" wykonywanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Celem projektu jest rozwiązanie problemu obniżania się potencjału ekologicznego i funkcjonalnego zbiorników zaporowych w wyniku ich starzenia się oraz presji wynikających z zagospodarowania obszaru zlewni. Dokładnie 10 lat wcześniej przestała istnieć Stacja Hydrobiologiczna Polskiej Akademii Nauk w Goczałkowicach; jej pracownicy prowadzili badania zbiornika od początku jego eksploatacji w 1955 r. Projekt jest kontynuacją wieloletniej współpracy pomiędzy administratorem zbiornika, Górnośląskim Przedsiębiorstwem Wodociągów SA, a Instytutem Inżynierii i Gospodarki Wodnej Politechniki Krakowskiej, Instytutem Podstaw Inżyni[...]

Automatyczny biodetektor toksyczności ogólnej wody - narzędzie do monitoringu wody w czasie rzeczywistym


  Gospodarka Wodna nr 10/2010 Obecnie kładzie się duży nacisk na sto- sowanie metod biodetekcji do oceny stanu środowiska. Istnieją różne rozwiązania po- zwalające na wykorzystanie organizmów żywych. Detekcja ta polega w głównej mie- rze na analizie metabolizmu organizmów żywych lub ich śmiertelności. Jednym z takich urządzeń jest opisy- wany w artykule automatyczny biodetek- tor toksyczności ogólnej wody (ABTOW). Urządzenie to bazuje na monitorowaniu aktywności metabolicznej konsorcjów bak- terii nitryfikacyjnych. Pojawienie się sub- stancji toksycznych w wodzie jest obrazo- wane przez spadek aktywności oddecho- wej użytych w biosensorze bakterii nitryfi- kujących. ANDRZEJ WOźNICA, AGNIESZKA NOWAK Uniwersytet Śląski w Katowicach Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Katedra Biochemii ANDRZEJ SIUDY Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów SA CZESŁAW KLIŚ Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Automatyczny biodetektor toksyczności ogólnej wody - narzędzie do monitoringu wody w czasie rzeczywistym A utomatyczny biodetektor toksycz- ności ogólnej wody (ABTOW) to wspól- ne przedsięwzięcie zespołu naukow- ców z Uniwersytetu Śląskiego (UŚ) oraz Instytutu Ekologii Terenów Uprze- mysłowionych w Katowicach (IETU). Jest przeznaczony do ciągłego moni- toringu jakości wody poprzez wykrywa- nie w wodzie przeznaczonej do celów spożywczych śladowych ilości toksycz- nych substancji chemicznych. Jest to nowatorskie wykorzystanie szeregowego zestawu bioreaktorów wyposażonych w czujniki elektroche- miczne, w konfiguracji umożliwiającej automatyczną detekcję, kalibrację i we- wnętrzną kontrolę układu. W 2006 r. został zarejestrowany w Urzędzie Pa- tentowym RP jako "Urządzenie do au- tomatycznej biodetekcji toksyczności ogólnej wód", a w 2007 r. został uho- norowany nagrodą I stopnia na VII Międzynarodowym Konkursie na Roz- wiązania w Dz[...]

Badania ichtiofauny jako podstawa racjonalnej gospodarki rybackiej i zarządzania zbiornikiem zaporowym na przykładzie zbiornika goczałkowickiego


  W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie dlaczego w zbiorniku zaporowym konieczna jest racjonalna gospodarka rybacka. Wskazano, że główną rolę w zapewnieniu równowagi w ekosystemie takiego zbiornika pełnią ryby, oraz podkreślono ich rolę w utrzymaniu dobrej jakości wody w akwenie. W artykule omówiono narzędzia wspomagające gospodarkę rybacką oraz wady i zalety różnych sposobów oceny stanu ichtiofauny w zbiornikach. Przedstawiono również innowacyjny sposób szacowania ilości ryb za pomocą analizy obrazów sonarowych opracowanej w ramach Projektu ZiZOZap. Zbiornik goczałkowicki (ZG) jest przykładem wielofunkcyjnego zbiornika zaporowego. Pełni on funkcję przeciwpowodziową, jest źródłem wody do spożycia, prowadzona jest na nim gospodarka rybacka, wykorzystywany jest również do celów związanych z rekreacją i ochroną przyrody. Gospodarka rybacka w zbiornikach, oprócz znaczenia ekonomicznego, ma także duże znaczenie w utrzymaniu jakości wód, przez regulację produkcji biomasy na poszczególnych poziomach troficznych ekosystemu wodnego. Główną rolę w zapewnieniu równowagi w ekosystemie zbiornika pełnią ryby. Po napełnieniu zbiornika ich liczebność jest niska, a struktura gatunkowa odpowiada strukturze w wodach dopływów. W pierwszych trzech latach od napełnienia dochodzi do gwałtownego wzrostu liczebności ryb drapieżnych, co jest spowodowane zalaniem łąk, lasów, wiklin i łęgów. Stwarza to dobre warunki do tarła, m.in. dla szczupaka i okonia. W kolejnych latach te miejsca tarlisk zanikają wskutek obumierania i gnicia, co powoduje zmniejszenie efektywności tarła i zmniejszenie populacji drapieżników. W trakcie dalszej eksploatacji zbiornika powstają właściwe zespoły populacji ryb i ustalają się ich liczebności. Towarzyszy temu zmniejszenie różnorodności gatunkowej, zanik gatunków rzecznych, których miejsce zajmują ryby spokojnego żeru - z dominacją leszcza (Abramis brama) i płoci (Rutilus rutilus) [4, 9]. W związ[...]

 Strona 1