Wyniki 1-2 spośród 2 dla zapytania: authorDesc:"CEZARY WAWRZYŃSKI"

Kanał "Ostróda-Elbląg", czyli mazurzenie po warmińsku


  We wrześniu 2007 r. ogłoszony jednym z "Siedmiu Cudów Polski"; 31 sierpnia 2010 roku obchodzący jubileusz 150. lat ukończenia budowy i oficjalnego oddania do użytku - Kanał … No właśnie: jaki? Jak brzmi właściwa nazwa tej unikatowej na światową skalę śródlądowej drogi wodnej? O tym traktuje artykuł. Historia nazewnictwa Kanału stanowi przykład prawdziwości twierdzenia, że punkt widzenia zależy od punktu "siedzenia" - a raczej "leżenia" na mapie. Dla ostródzian będzie to Kanał Ostródzko-Elbląski, dla elblążan Kanał Elbląski, jeszcze inaczej widziały to centralne urzędy i ministrowie z perspektywy Warszawy, przeróżni wydawcy map, przewodników i encyklopedii. Ale po kolei… Złożoność problemu polega na tym, że nie tylko nazwa samego kanału zmieniała się na przestrzeni dziejów, ale też kanał składa się z kilku, wyraźnie odrębnych odcinków, odmiennie określanych i definiowanych. W latach 1844-1852 i 1858-1860 wybudowano odcinki: elbląski (z Miłomłyna do jeziora Druzno), bartnicki (z jeziora Ruda Woda do jeziora Bartężek, w kierunku miejscowości Tarda), iławski (z Miłomłyna do jeziora Jeziorak, obok miejscowości Karnity) oraz liwski (z Miłomłyna w kierunku Ostródy, do jeziora Drwęckiego). W latach 1872-1876 wybudowano dodatkowo odcinek ostródzki (z Ostródy do jezior Szeląg Duży i Mały, w kierunku miejscowości Stare Jabłonki). Znacznie wcześniej, bo już w latach 30. XIV wieku, przekopano odcinek zalewski (Kanał Dobrzycki, łączący jeziora Ewingi i Jeziorak, w kierunku miejscowości Zalewo). * Cezary Wawrzyński jest komandorem Klubu Żeglarskiego Ostróda Rys. 1. Prowincja Pruska i Królestwo Polskie. Mapa z 1871 r. Na cały kanał składa się zatem 6 odrębnych odcinków, a mając na uwadze konieczność dopłynięcia do Elbląga - łącznie 8 części (dodatkowo jezioro Druzno i rzeka Elbląg). Historię nazewnictwa kanału prześledzimy w dwóch przedziałach czasowych: do roku 1945 (kiedy Kanał znajdował się pod jurysdykc[...]

Kanał "Ostróda – Elbląg", czyli mazurzenie po warmińsku


  408 Gospodarka Wodna nr 10/2010 CEZARY WAWRZYńSKI Kanał "Ostróda - Elbląg", czyli mazurzenie po warmińsku Część III ■ "Z góry na Mazury" Kanałem Warmińskim W Monitorze Polskim z 1992 r. "daje o sobie znać" minister transportu i go- spodarki morskiej, Ewaryst Waligórski, który zarządzeniem z dnia 19 grudnia 1991 r. postanawia, że określenie kie- runku "w górę" na kanałach i jeziorach oznacza: "na głównych szlakach że- glownych Systematu Jezior warmiń- skich (Miłomłyn - rzeka Elbląg, Miło- młyn - Iława, Miłomłyn - Ostróda - Je- zioro Szeląg Mały) - ruch do miejsco- wości Miłomłyn". Wydając zarządzenie minister powołuje się na ustawę o że- gludze i spławie... z 1950 r. Powróćmy na chwilę do Regulami- nu Policji Kanałowej z 1861 r. Tam po raz pierwszy uregulowano to zagad- nienie, tylko podejście było odwrotne. W §4 określono, co uważa się za "jaz- dę w dół". Zgodnie z logiką (i grawitacją wody) był to ruch od Iławy, przez Miło- młyn do Elbląga oraz od Miłomłyna do Ostródy (nie było jeszcze wtedy odcin- ka od jez. Szeląg do Ostródy). W więk- szości nic się nie zmieniło, poza od- cinkiem "iławskim". Tam, gdzie kiedyś płynęło się "w górę", teraz jedzie się "w dół" - i odwrotnie... Ciekawe, że fizycz- nie jest to całkiem wykonalne, ponie- waż poziom lustra wody Jezioraka (Iła- wa) i Miłomłyna jest identyczny. W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1993 r. w sprawie opłat za szczególne korzystanie... po- nownie wymienia się "Kanał Warmiń- ski w systemie jezior warmińskich" (od wsi Miłomłyn do jeziora Druzno i od wsi Miłomłyn do jeziora Szeląg). W intrygujący sposób Rada Mini- strów zmieniła ww. rozporządzenie no- wym rozporządzeniem z dnia 22 grud- nia 1998 r. Nadal jest wymieniany Ka- nał Warmiński w systemie jezior warmińskich, jednak pojawia się nowy element tego systemu - Kanał Bartni- Rys. 17. Rozp[...]

 Strona 1