Wyniki 1-7 spośród 7 dla zapytania: authorDesc:"Anna Szostak"

Mangan w wodach zbiornika Goczałkowice i jego dopływach

Czytaj za darmo! »

Zbiornik Goczałkowice pełni ważną rolę w systemie produkcji wody Górnego Śląska zaopatrując w wodę 30% jego mieszkańców. Po północnej stronie zbiornika zlokalizowane są ujęcia wody w Łące o wydajności 5,3 m3/s dla ZUW (Zakład Uzdatniania Wody) Goczałkowice oraz 1,0 m3/s dla SUW Strumień. Woda pobierana ze zbiornika Goczałkowice poddawana jest procesom ozonowania wstępnego, koagulacji, sedyme[...]

Metale ciężkie w wodach dopływających do zbiornika Goczałkowice w latach 2000-2007


  W artykule porównano wyniki analiz metali w wodach z tłem naturalnym, oceniono, jakie było przestrzenne i sezonowe zróżnicowanie zanieczyszczenia metalami wód dopływających do zbiornika Goczałkowice w latach 2000-2007, wskazano dopływy, przez które zrzucane są największe ładunki metali do zbiornika Goczałkowice.Wyniki dotychczasowych badań wskazują na zanieczyszczenie wód i osadów dennych zbiornika Goczałkowice metalami ciężkimi [2-5; 11; 12]. W artykule przeanalizowano stężenia manganu, żelaza, ołowiu, cynku i miedzi w wodach dopływających do zbiornika Goczałkowice. Z piśmiennictwa wynika, że w wodach tych występują duże wahania w cyklu rocznym manganu i żelaza [3, 4]. Niepublikowane wyniki badań Zakładu Biologii Wód PAN w Krakowie z lat 1987-1990 wskazują na występowanie podwyższonych stężeń cynku i ołowiu w wodach oraz w tkankach ryb odławianych ze zbiornika Goczałkowice [21]. Wiadomo, że w latach 90. siarczan miedzi był używany do zwalczania zakwitów sinic (Cyanobacterium) w zbiorniku [5]. Miedź przeanalizowano w dopływach i porównano z tłem naturalnym, aby stwierdzić czy istnieją inne antropogeniczne źródła zanieczyszczenia tym metalem. Zbiornik Goczałkowice jest zbiornikiem wody pitnej zaopatrującym w wodę aglomerację katowicką i rybnicką, prowadzona jest na nim gospodarka rybacka oraz jest on ostoją wielu gatunków ptaków prawnie chronionych w ramach programu Natura 2000 [19; 20]. Do zbiornika dostają się liczne zanieczyszczenia pochodzące z jego zlewni. Największym dopływem zbiornika jest Wisła (82% udziału wód wnoszonych [10]). Wody Wisły są zanieczyszczone ściekami bytowymi i przemysłowymi, częściowo oczyszczonymi i nieoczyszczonymi. Przed ujściem Wisły do zbiornika Goczałkowice usytuowanych jest kilka zakładów przemysłowych: garbarnia, zakłady tekstylne i metalowe oraz Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki w Skoczowie; zakłady kuźnicze i zakłady motoryzacyjne Fiata w Ustroniu, zakłady przetwórstw[...]

Zmiany trofii wód zbiornika Goczałkowice w latach 1956-2009


  Zbiornik Goczałkowice stanowi źródło zaopatrzenia ludności w wodę, dlatego konieczne jest badanie jego trofii, czyli żyzności zbiornika. Na podstawie indeksów Carslona: fosforowego i chlorofilowego, wykazano, że do lat 80. zbiornik był mezotroficzny, a po 1980 r. stał się eutroficzny. Klasyfikacja trofii wód zbiornika Goczałkowice - określona metodą Vollenweidera poprzez średnie stężenie fosforu ogólnego w okresie cyrkulacji wiosennej, na podstawie stężeń fosforanów i związków azotu oraz metodą jakościową - również potwierdza, że w latach 90. zbiornik Goczałkowice należał do eutroficznych. Analizując indeks chlorofilowy Carslona zauważono, ze trofia zbiornika w ostatnich latach znacząco spadła, co świadczy o poprawie jakości wód zbiornika Goczałkowice. Terminem trofia wód określa się produktywność biologiczną zbiorników wodnych. Pojęciem tym nazywa się także zespół czynników środowiskowych decydujących o żyzności zbiornika wodnego. Najczęściej trofię zbiornika utożsamia się z zawartością biogenów w wodzie i zdeponowanych w osadach dennych [21]. Dopływ pierwiastków biogennych do zbiorników zaporowych początkowo powoduje umiarkowany wzrost produkcji biologicznej, jednak z czasem sprzyja masowemu rozwojowi fitoplanktonu, w tym sinic [18]. Nadmierny rozwój fitoplanktonu powoduje wzrost, a następnie spadek stężenia tlenu w wodzie [10, 27], co w konsekwencji prowadzi do tego, że taka woda ma nieprzyjemny zapach 280 Gospodarka Wodna nr 7/2011 spowodowane dop.ywem sk.adnikow mineralnych i materii organicznej zasilaj.cymi zbiornik dop.ywami. Wraz ze wzrostem trofii wod zaczyna rownolegle wzrasta. ilo.. glonow, ktore z czasem tworz. coroczne zakwity wody. W tym etapie cz.sto grup. dominuj.c. w okresie letnich zakwitow s. sinice. Czwarty etap w zbiorniku Gocza.kowice trwa od po.owy lat siedemdziesi.tych [13] (b.d. osiemdziesi.tych [14]) a. do tej pory. ˇ Flora i fauna zbiornika na przestrzeni lat W pierwszyc[...]

Biogeny w wodach dopływających do zbiornika Goczałkowice

Czytaj za darmo! »

Biogeny w wodach dopływających do zbiornika Goczałkowice są głównie pochodzenia antropogenicznego. Źródłami zanieczyszczeń są ścieki bytowe i gospodarcze z terenów nieskanalizowanych, spływy z terenów rolniczych, wody z kompleksu stawów rybnych hodowlanych oraz ścieki przemysłowe. W artykule przeanalizowano stężenia biogenów w wodach dopływających do zbiornika oraz ładunki biogenów dostarczane wraz z wodami do zbiornika w latach 1998-2009. Zauważono, że średnie stężenia czterech z pięciu analizowanych biogenów były najniższe w wodach Wisły. Jednak obserwując ładunki zanieczyszczeń dostarczane do zbiornika Goczłkowice stwierdzono, że ponad połowa ładunków zanieczyszczeń jest dostarczana do zbiornika wraz z wodami Wisły. Wykorzystując hierarchiczną analizę skupień wykazano, że dopływy zbiornika Goczłkowice można podzielić na dwie grupy: jedną stanowią rzeki Wisła i Bajerka, natomiast drugą wszystkie przepompownie, wśród których najbardziej podobne charakterystyki mają Zarzecze i Frelichów. Biogeny dostarczane wraz z wodami dopływów mają ogromny wpływ na jakość wód w zbiorniku Goczałkowice, należy zatem zadbać o jakość wód w dopływach.Biogeny to pierwiastki chemiczne wchodzące w skład organizmów, niezbędne do ich budowy i prawidłowego funkcjonowania [17]. Te, które stanowią co najmniej kilka procent suchej masy organizmu, są nazywane makroelementami, np. węgiel, azot, fosfor, żelazo, mangan, sód, potas. Pierwiastki biogenne mogą być przyczyną wzrostu trofii, czyli zasobności wód w substancje odżywcze [7], a w konsekwencji powodować eutrofizację wód. Zjawisko to jest bardzo niekorzystne, gdyż jest przyczyną masowego rozwoju glonów i sinic, i w konsekwencji prowadzi do zmniejszenia stężenia tlenu w wodzie, zmian właściwości fizycznych wód takich, jak barwa i zapach, oraz wprowadzania do wód substancji toksycznych, głównie w czasie zakwitu sinic [5, 18]. Ponadto zjawisko eutrofizacji utrudnia proces uzdatniania w[...]

Miedź w środowisku wodnym Zbiornika Goczałkowice


  Przeprowadzona analiza wykazała, że woda i osady denne Zbiornika Goczałkowice są zanieczyszczone związkami miedzi. Przyczyną przekroczenia naturalnej zawartości jest działalność antropogeniczna, związana ze spływami z pól uprawnych, hodowlą ryb w stawach oraz ściekami bytowo-gospodarczymi i przemysłowymi wnoszonymi do zbiornika przede wszystkim przez rzekę Wisłę. Stężenia miedzi w wodach zbiornika nie wykazują zmian sezonowych, które widoczne są w dopływach. Wyraźne są natomiast przestrzenne zmiany w rozkładzie stężeń w osadach dennych. W osadach dennych wykazano istotną dodatnią korelację między stężeniem miedzi a zawartością materii organicznej oraz między stężeniem miedzi i frakcją ilastą. Największe koncentracje miedzi w osadach dennych obserwuje się wzdłuż dawnego koryta Wisły.Zbiornik Goczałkowice jest zlokalizowany na 68 km biegu Wisły. Zaopatruje w wodę aglomerację katowicką i rybnicką, jak również chroni przed powodzią tereny położone poniżej [6]. W głównej mierze jest zasilany wodami Wisły. Oprócz niej zasilają go wody rzeki Bajerki, wody przepompowywane z terenów odwadniających tereny nadbrzeżne oraz opady atmosferyczne. Jego zlewnia obejmuje tereny górskie, podgórskie i nizinne, zajmowane przez lasy, pola uprawne oraz hodowlane stawy rybne [15]. Charakter działalności gospodarczej prowadzonej na terenie zlewni zbiornika w dużej mierze decyduje o dopływających do niego zanieczyszczeniach. Wśród zanieczyszczeń dostających się do środowiska wodnego znajdują się metale ciężkie, w tym także miedź [3]. Może ona występować zarówno w wodzie jak i w osadach dennych. Zakumulowane w nich związki mogą stanowić wtórne zanieczyszczenie wody na długo po likwidacji pierwotnego źródła zanieczyszczeń. Przykładem może być miedziowanie toni wodnej zbiornika w czasie zakwitów fitoplanktonu dawkami 0,1-0,2 g/m3 w końcu lat osiemdziesiątych i na początku lat dziewięćdziesiątych [2]. Celem artykułu jest analiza stężeń miedzi w wodach Zbi[...]

 Strona 1