Wyniki 1-10 spośród 10 dla zapytania: authorDesc:"Sławomir Jednoróg"

O zastosowaniu spektrometrii gamma w fizyce plazmy Wczoraj i dziś promieniowania (cz. I) DOI:


  Na przestrzeni wieku, od odkrycia przez Wiliama Roentgena promieni X oraz promieniotwórczości przez Henriego Becquerela, nastąpił dynamiczny rozwój fizyki jądrowej, detekcji promieniowania i jego zastosowań. Powszechnie stosowane w radiologii lekarskiej i dozymetrii indywidualnej błony fotograficzne zostały zastąpione przez współczesne metody radiometryczne. Jedną z zaawansowanych metod radiometrycznych będących obecnie w powszechnym użyciu jest spektrometria promieni γ oparta na właściwościach detekcyjnych czystego germanu. Jednym z najbardziej skomplikowanych urządzeń jądrowych jest tokamak. W budowie jest największy jak do tej pory tokamak ITER. Bedzie on podstawą do budowy komercyjnych, energetycznych reaktorów syntezy. Technika aktywacyjna bazująca na współczesnej spektrometrii γ ma zastosowanie w badaniach podstawowych i aplikacyjnych z zakresu fizyki plazmy. Stosuje się ją do badania całkowitego wydatku neutronowego urządzeń plazmowych oraz do ich charakteryzacji. Słowa kluczowe: radiometria, spektrometria γ, detektor germanowy, metoda aktywacyjna Abstract: During the century that pas away from the discovery of X rays by William Roentgen and the [...]

O zastosowaniu spektrometrii gamma w fizyce plazmy Wczoraj i dziś promieniowania (cz. II) DOI:


  Na przestrzeni wieku, od odkrycia przez Wiliama Roentgena promieni X oraz promieniotwórczości przez Henriego Becquerela, nastąpił dynamiczny rozwój fizyki jądrowej, detekcji promieniowania i jego zastosowań. Powszechnie stosowane w radiologii lekarskiej i dozymetrii indywidualnej błony fotograficzne zostały zastąpione przez współczesne metody radiometryczne. Jedną z zaawansowanych metod radiometrycznych będących obecnie w powszechnym użyciu jest spektrometria promieni γ oparta na właściwościach detekcyjnych czystego germanu. Jednym z najbardziej skomplikowanych urządzeń jądrowych jest tokamak. W budowie jest największy jak do tej pory tokamak ITER. Bedzie on podstawą do budowy komercyjnych, energetycznych reaktorów syntezy. Technika aktywacyjna bazująca na współczesnej spektrometrii γ ma zastosowanie w badaniach podstawowych i aplikacyjnych z zakresu fizyki plazmy. Stosuje się ją do badania całkowitego wydatku neutronowego urządzeń plazmowych oraz do ich charakteryzacji. Słowa kluczowe: radiometria, spektrometria γ, detektor germanowy, metoda aktywacyjna Abstract: During the century that pas away from the discovery of X rays by William Roentgen and the radiation by Henry Becquerel the dynamic development of nuclear physic as well as radiation detection and its application has been observed. The nuclear emulsion commonly used in radiology and individual dosimetry has been replaced by current radiometric methods. One of the most advanced currently in use radiometric method is γ spectrometry based on detection properties on high purity germanium. The one of most advanced application of nuclear technology is a tokamak. The biggest to date tokamak ITER is in build so far. The commercially available nuclear power plan will based on the above. The activation technique that based on contemporary γ gamma spectrometry has application in basic researches and development on plasma physics. It has its own application for neutron [...]

Zastosowanie spektrometrii gamma w fizyce plazmy Wieloparametryczne funkcje wydajności rejestracji fotonów - aspekt teoretyczny (cz. I) DOI:


  Numeryczna charakterystyka określonego detektora daje nieograniczone możliwości wykonania kalibracji wydajnościowej. Funkcja wydajności może być analizowana jako zależna od wielu parametrów, takich jak średnica źródła, jego wysokość, gęstość czy odległość od detektora. Narzędzia analityczne, takie jak scałkowana absolutna wydajność rejestracji fotonów w piku całkowitego pochłaniania energii, daje możliwość porównania dwóch różnych geometrii pomiarowych. Trójwymiarowe wykresy wydajności rejestracji fotonów pozwalają dodatkowo analizować zależność funkcji wydajności od wymienionych powyżej parametrów. Takie analizy pozwalają skutecznie stosować wieloparametryczne funkcje wydajności w technice aktywacyjnej. Znalazło to już praktyczne zastosowanie podczas badań plazmowych prowadzonych na urządzeniu PF-1000 oraz w badaniach tokamakowych. Słowa kluczowe: technika aktywacyjna, aktywacja neutronowa, gamma spektrometria, wydajność rejestracji fotonów. Abstract: Numerical characteristics of particular detector gives unlimited possibility for detector energy‑efficiency calibration. Thus the efficiency function can be analyzed as dependence on many parameters like source's diameter, height, density and its distance from a detector. Analytical tools like integrated absolute full energy peak efficiency provide a possibility of comparison of different measurement geometries. Three-dimensional graph of photon registration efficiency allows additional analysis of efficiency function dependence on above-mentioned parameters. That analysis leads to implementation of multi-parametrical efficiency function in activation technique. It has already been applied for deuterium plasma examination in case of PF-1000 device and tokamak[...]

Zastosowanie spektrometrii gamma w fizyce plazmy Wieloparametryczne funkcje wydajności rejestracji fotonów - aspekt teoretyczny (cz. II) DOI:


  Numeryczna charakterystyka określonego detektora daje nieograniczone możliwości wykonania kalibracji wydajnościowej. Funkcja wydajności może być analizowana jako zależna od wielu parametrów, takich jak średnica źródła, jego wysokość, gęstość czy odległość od detektora. Narzędzia analityczne, takie jak scałkowana absolutna wydajność rejestracji fotonów w piku całkowitego pochłaniania energii, daje możliwość porównania dwóch różnych geometrii pomiarowych. Trójwymiarowe wykresy wydajności rejestracji fotonów pozwalają dodatkowo analizować zależność funkcji wydajności od wymienionych powyżej parametrów. Takie analizy pozwalają skutecznie stosować wieloparametryczne funkcje wydajności w technice aktywacyjnej. Znalazło to już praktyczne zastosowanie podczas badań plazmowych prowadzonych na urządzeniu PF-1000 oraz w badaniach tokamakowych. Słowa kluczowe: technika aktywacyjna, aktywacja neutronowa, gamma spektrometria, wydajność rejestracji fotonów. Abstract: Numerical characteristics of particular detector gives unlimited possibility for detector energy‑efficiency calibration. Thus the efficiency function can be analyzed as dependence on many parameters like source’s diameter, height, density and its distance from a detector. Analytical tools like integrated absolute full energy peak efficiency provide a possibility of comparison of different measurement geometries. Three-dimensional graph of photon registration efficiency allows additional analysis of efficiency function dependence on above-mentioned paramete[...]

Zastosowanie spektrometrii gamma w fizyce plazmy Wieloparametryczne funkcje wydajności rejestracji fotonów - zastosowania praktyczne (cz. I) DOI:


  Numeryczna charakterystyka detektora promieniowania g daje nieograniczone możliwości zastosowania wieloparametrycznych funkcji wydajności rejestracji fotonów. W fizyce plazmy technika aktywacyjna używa spektrometrii promieniowana g jako podstawowego narzędzia badawczego. Wykorzystując obie techniki, zbadano anizotropię i asymetrię radialną emisji neutronów z urządzenia PF-1000. Wykonano i zainstalowano nową diagnostykę neutronową opartą na reakcji jądrowej wywoływanej przez neutrony w aktywowanej tarczy itrowej. W przypadku tokamaka do badania plazmy zastosowano próbki aktywacyjne o mieszanym składzie wieloatomowym. Słowa kluczowe: technika aktywacyjna, aktywacja neutronowa, spektrometria g, wydajność rejestracji fotonów Abstract: Numerical characteristics of particular g rays detector gives unlimited possibility for application of multiparametrical function of photon registration efficiency. In the plasma physic application the activation technique uses g-spectrometry as the basic tool. Based on the both above methods the anisotropy and radial asymmetry were the subject of investigation in case of PF-1000 device. The newly developed neutron diagnostic that based on nuclear reaction caused by neutrons in yttrium activation sample was constructed and installed in PF-1000 facility. In case of tokamak the activation samples with mixed elemental composition were successfully adopted for plasma diagnostic. Keywords: Activation technique, neutron activation, g-spectrometry, efficiency of photon registration.WPROWADZENIE W fizyce jądrowej coraz częściej stosuje się metody symulacji numerycznej jako narzędzie poznawcze. Przykładem zastosowania tych metod w g-spektrometrii oraz technice aktywacyjnej jest metoda matematycznej kalibracji wydajnościowej detektorów przeznaczonych do rejestracji promieniowania wzbudzonego poprzez neutrony w próbkach aktywacyjnych i materiałach konstrukcyjnych[...]

Zastosowanie spektrometrii gamma w fizyce plazmy Wieloparametryczne funkcje wydajności rejestracji fotonów - zastosowania praktyczne (cz. II) DOI:


  Numeryczna charakterystyka detektora promieniowania g daje nieograniczone możliwości zastosowania wieloparametrycznych funkcji wydajności rejestracji fotonów. W fizyce plazmy technika aktywacyjna używa spektrometrii promieniowana g jako podstawowego narzędzia badawczego. Wykorzystując obie techniki, zbadano anizotropię i asymetrię radialną emisji neutronów z urządzenia PF-1000. Wykonano i zainstalowano nową diagnostykę neutronową opartą na reakcji jądrowej wywoływanej przez neutrony w aktywowanej tarczy itrowej. W przypadku tokamaka do badania plazmy zastosowano próbki aktywacyjne o mieszanym składzie wieloatomowym. Słowa kluczowe: technika aktywacyjna, aktywacja neutronowa, spektrometria g, wydajność rejestracji fotonów.Zastosowanie wieloparametrycznych krzywych wydajności rejestracji fotonów w fizyce plazmy Masywna próbka aktywacyjna wykonana z indu znalazła zastosowanie m.in. do badania zjawiska ogniskowania plazmy (ang.: Plasma Focus) [9]. Stosując wielowymiarowe funkcję wydajności rejestracji fotonów i ich bezpośrednie zastosowanie do określenia geometrii próbki aktywacyjnej określono anizotropię i asymetrie emisji neutronów z urządzenia PF-1000 [1, 9, 10]. Pomiary były wspierane poprzez symulacje numeryczne metodą Monte Carlo (MCNP ang.: Monte Carlo n-Particle). Pomiary [...]

Zastosowanie spektrometrii gamma w fizyce plazmy Wieloparametryczne funkcje wydajności rejestracji fotonów - zastosowania praktyczne (cz. III) DOI:


  Numeryczna charakterystyka detektora promieniowania γ daje nieograniczone możliwości zastosowania wieloparametrycznych funkcji wydajności rejestracji fotonów. W fizyce plazmy technika aktywacyjna używa spektrometrii promieniowana γ jako podstawowego narzędzia badawczego. Wykorzystując obie techniki, zbadano anizotropię i asymetrię radialną emisji neutronów z urządzenia PF-1000. Wykonano i zainstalowano nową diagnostykę neutronową opartą na reakcji jądrowej wywoływanej przez neutrony w aktywowanej tarczy itrowej. W przypadku tokamaka do badania plazmy zastosowano próbki aktywacyjne o mieszanym składzie wieloatomowym. Słowa kluczowe: technika aktywacyjna, aktywacja neutronowa, spektrometria γ, wydajność rejestracji fotonów Abstract: Numerical characteristics of particular γ rays detector gives unlimited possibility for application of multiparametrical function of photon registration efficiency. In the plasma physic application the activation technique uses γ-spectrometry as the basic tool. Based on the both above methods the anisotropy and radial asymmetry were the subject of investigation in case of PF-1000 [...]

O Zastosowaniu Spektrometrii Gamma w Monitoringu Radiacyjnym Środowiska: Zależność wydajności rejestracji fotonów od orientacji sondy scyntylacyjnej z detektorem z bromku lantanu LaBr3(Ce) stosowanej in-situ DOI:


  Wstęp Spektrometria promieniowania gamma in-situ nabrała szczególnego znaczenia z początkiem lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku [1-4]. Naukowcy pracujący w Laboratorium Zdrowia i Bezpieczeństwa (ang.: Health and Safety Laboratory) pod auspicjami Komisji Energii Atomowej Stanów Zjednoczonych (ang.: United Stated Atomic Energy Commission) należeli do jednych z pierwszych, którzy podali szczegółową metodologię zastosowania do tego celu detektorów NaI(Tl) i Ge(Li). Te wczesne studia były nakierowane na wykonanie poprawnej kalibracji detektorów zarówno w funkcji energii fotonów jak i kierunku ich padania. Kolejne badania związane były z poszukiwaniem związku między aktywnością gleby i jej wpływem kolejno na wskazania spektrometrów in-situ, wyniki lotniczych pomiarów radiometrycznych oraz znaczenie nieoznaczoności rozkładów przestrzennych skażeń [6, 7]. Badacze starali się również wdrożyć system monitoringu radiacyjnego środowiska łącząc fluencję1 mierzonego promieniowania gamma z aktywnością próbek środowiskowych [8]. Obliczenia numeryczne wydajności rejestracji fotonów stały się możliwe dzięki zastosowaniu symulacji numerycznych metodami Monte Carlo (MCNP - ang.: Monte Carlo N-particle) lub GEANT N [9-11]. Niemożliwe byłoby wkroczenie spektrometrii promieniowania gamma na obszary nauki do tej pory nie badane 1 Fluencja jest to ilość kwantów promieniowania lub cząsteczek, które przejdą przez jednostkowa powierzchnię w czasie jej ekspozycji. O Zastosowaniu Spektrometrii Gamma w Monitoringu Radiacyjnym Środowiska: Zależność wydajności rejestracji fotonów od orientacji sondy scyntylacyjnej z detektorem z bromku lantanu LaBr3(Ce) stosowanej in-situ An Application of Gamma Spectrometry for In-Situ Radiation Monitoring: Dependence of photon registration efficiency on LaBr3(Ce) detector orientation for in-situ application Streszczenie. Szeroki dostęp do wysokowydajnych, bezobsługowych detektorów promieniowania gamma umożliwił ich sto[...]

O zastosowaniu spektrometrii gamma w monitoringu radiacyjnym środowiska: Zależność wydajności rejestracji fotonów od orientacji sondy scyntylacyjnej z detektorem z bromku lantanu LaBr3 (Ce) stosowanej in-situ cz. II DOI:


  Wertykalna i ho ryzontalna orientacj a detekto ra in-situ Najbardziej rozpowszechniona metoda stosowana do pomiarów promieniowania gamma podczas monitoringu radiacyjnego in- -situ bazuje na detektorach umieszczonych wertykalnie (prostopadle) do powierzchni ziemi [5, 18, 19]. Nie ma jednak dowodów na to, że jest ona lepsza niż orientacja horyzontalna (pozioma). Zastosowano więc symulacje numeryczne w celu znalezienia odpowiedzi na postawione powyżej pytanie. Obliczenia przeprowadzono dla spektrometru z detektorem 1,5-1,5 cala LaBr3 (Ce) wyposażonego w generyczną charakterystykę numeryczną. Skażoną powierzchnię ziemi symulowano poprzez nieskończenie cienki dysk. Środek tego dysku pokrywał się ze środkiem pokrywy (ang.: end cup) detektora rzutowanej na powierzchnię ziemi. Detektor umieszczony był 1 m nad ziemią (rys. 3). Ponieważ w symulacjach numerycznych niemożliwe jest zaprogramowanie nieskończonej powierzchni, podjęto się badania ciągu dysków o wzrastającej średnicy i obliczono granicę takiego ciągu. Badaniu poddano ciąg składający się ze skażonych dysków o średnicy 10-100 metrów, założono [...]

O Zastosowaniu Spektrometrii Gamma w Monitoringu Radiacyjnym Środowiska: Zależność wydajności rejestracji fotonów od orientacji sondy scyntylacyjnej z detektorem z bromku lantanu LaBr3(Ce) stosowanej in-situ (cz. III) DOI:


  Tablica współczynników funkcji wydajności Każda funkcja, która jest elementem ciągu przedstawionego wzorem (4) ma swoją analityczną reprezentację wyrażoną równaniem (1). Współczynniki (dopasowania) tych funkcji są wynikiem obliczeń MCNP, które łączą zarówno charakterystykę numeryczną detektora, jak i właściwości propagacji promieniowania gamma w obszarze scharakteryzowanym określoną geometrią pomiarową. Procedurę tą powtórzono dwa razy: dla detektora zorientowanego horyzontalnie i wertykalnie względem powierzchni ziemi. Dobre dopasowanie do krzywej wydajności otrzymano stosując wielomian logarytmiczny trzeciego stopnia. Wartość średnicy skażonego, kolistego obszaru oraz współczynniki wielomianu interpolacyjnego opisującego funkcję kalibracji wydajnościowej wprowadzono do tablicy M:gdzie: D1=10 m, D2=20 m, …, Dn=100 m. Wszystkie współczynniki Ak, Dl są bezwymiarowe a indeks l przy średnicy D oznacza, że jest to wartość l-tego współczynnika dla k-tej średnicy z przedziału <10 m, 100 m> wielomianu logarytmicznego. Wartości z każdej kolumny (począwszy od drugiej) zostały potraktowane oddzielnie i wraz z kolumną pierwszą utworzono z nich cztery tablice dwuwymiarowe {2 . n}: M0÷M3: (8) Następnie wartości każdej z tych czterech tablic zostały przedstawione graficznie jako rozkład współczynnika wielomianu Ak, Dl według średnicy skażonego, kolistego obszaru Dl,. Kolejno NAUKA 32 PRZEGLĄD TECHNICZNY 14-15/2017 dokonano interpolacji tego rozkładu za pomocą funkcji (eksponencjalnej) wykładniczej o podstawie wykładnika e i zbadano czy funkcja ta ma granicę i gdzie. Postępowanie takie ma sens fizyczny poszukiwania (współczynników) funkcji opisującej wydajność rejestracji fotonów emitowanych ze skażonego, kolistego obszaru przy założeniu, że fotony spoza tego obszaru nie dotrą już do detektora. Cztery szczególne wartości liczbowe a0÷a3 współczynników A0÷A3 obliczono w następujący sposób: (9) gdzie Mn(D) jest funkcja interpolacyjn[...]

 Strona 1