Wyniki 1-4 spośród 4 dla zapytania: authorDesc:"Bronisław Janiec"

Beskid Niski, Wysowa-Zdrój


  Nadtyuł zaczerpnięto z dzieła ks. Stanisława Staszica O ziemiorodztwie Karpatow i innych gor i rownin Polski, które ukazało się niemal dwa wieki temu. Ten wielki przyrodnik, słusznie zwany ojcem polskiej geologii, podaje ważne i ciągle aktualne informacje o przyrodzie nieożywionej. Jego wielka wiedza miała również odniesienia aplikacyjne. Wspomnieć należy choćby o jednym, że tężnie w Ciechocinku o długości 1800 m zbudowano w 1828 roku właśnie z inicjatywy Staszica. Dziś obiekt ten jest unikatowy w skali świata. Wody mineralne, często kwalifi kowane jako wody lecznicze, spotykane są częściej w obszarach górskich (zmiany struktury - tektonika), a niekiedy nawet płytko występują. Egzemplifi kacją powyższego stwierdzenia są stosunki hydrogeologiczne osady Wysowa-Zdrój w Karpatach, położonej w Beskidzie Niskim, między Beskidem Sądeckim a Bieszczadami. Środowisko przyrodnicze Polskie Karpaty tworzą pasma górskie Tatry, Pieniny, Gorce oraz Beskidy, a wśród nich, idąc od zachodu: Beskid Mały, Makowski, Żywiecki, Wyspowy i Sądecki jako Beskidy Zachodnie, oraz Beskid Niski i Góry Ondawskie (na Słowacji) - Beskidy Środkowe. Pod względem geologiczno-strukturalnym całe Beskidy tworzą tzw. Karpaty Zewnętrzne. W obydwu ich podprowincjach występuje wielka jednostka geologiczna głównie wieku trzeciorzędowego, zwana fl iszem. Flisz to zespół morskich osadów okruchowych dużej miąższości, w skład których wchodzą naprzemianległe warstwy zlepieńców, piaskowców, mułowców i łupków ilastych, jako wynik działalności prądów zawiesinowych; są to prądy gęstościowe z dużą ilością materiału okruchowego w zawieszeniu, przemieszczające się po nachylonym dnie morskim. Poza wymienionymi utworami we fl iszu występuje również sól kamienna (halityt), ropa naftowa i gaz ziemny. Są to utwory o bardzo różnej podatności na procesy rozpuszczania chemicznego przez wody podziemne, konsekwencją czego jest zróżnicowany ich skład chemiczny i mineraliza[...]

Mierzeja Helska - przyroda i ludzie DOI:10.15199/2.2015.8.2


  Mierzeja Helska to jedna z najmłodszych form morfologicznych na polskim pobrzeżu Bałtyku. Opisano jej historię przyrodniczą oraz mieszkańców - Kaszubów. Podjęto próbę oceny ochrony i planowanych zagrożeń krajobrazu tej części Nadmorskiego Parku Krajobrazowego.Historia naturalna środowiska i jego funkcjonowanie Linia brzegowa polskiego Bałtyku (590 km długości), poza zachodnim fragmentem, tj. Zatoką Pomorską z Zalewem Szczecińskim, prezentuje typ wybrzeża wyrównanego. Wyjątek stanowią dwa dosyć osobliwe i długie półwyspy w części wschodniej, które wyraźnie akcentują się zarówno na mapie, jak i w krajobrazie Wybrzeża. Są to Mierzeja Wiślana (50 km dł.) nad Zatoką Gdańską i Mierzeja Helska (34 km dł., pow. ≈160 km2), położona nad Zatoką Pucką (zachodnia część Zatoki Gdańskiej od linii Hel-Gdynia). Nazwa Półwysep Helski jest poprawna, niemniej w regionalnym fizycznogeograficznym podziale Polski opracowanym przez Jerzego Kondrackiego [4], ma urzędowo obowiązującą nazwę Mierzeja Helska o identyfikatorze numerycznym 313.52. W monografii Polski Stanisława Lencewicza [5] półwysep ten nosi nazwę Mierzeja Pucka (sprzeciw wobec niemieckiej nazwy, pochodzącej od imienia germańskiej bogini Hel?). Mierzeja Helska jest przykładem młodej formy morfologicznej, powstałej w wyniku akumulacji materiału skalnego. Na Bałtyku występują dryfty (dryfy), które w sprzyjających warunkach mają znaczenie morfotwórcze. Termin "dryft" określa zarówno transport materiału piaszczystego (jako budulca), prąd wodny wzdłużbrzegowy (przybrzeżny), jak i strumienie powietrzne - wiatry dryftowe, powodujące opisane zjawisko. Prąd dryftowy powstaje przy nieprostopadłym nadbieganiu fal na brzeg oraz rozwieraniu się kąta utworzonego przez grzbiety fal1 i linię brzegu (rys.). Cząsteczki wody wprowadzone w ruch przez wiatry dryftowe erodują piaszczyste wybrzeże (plaże) oraz klify, transportują rozmyty materiał skalny, a następnie, tracąc prędkość, budują [...]

 Strona 1