Wyniki 1-10 spośród 18 dla zapytania: authorDesc:"Jerzy Grela"

Wykorzystanie zasobów wodnych w regionie górnej Wisły

Czytaj za darmo! »

Zarządzanie zasobami wodnymi w Polsce Od lipca 2006 zasobami wodnymi w Polsce zarządza Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Podlega mu 7 regionalnych zarządów gospodarki wodnej w Gdańsku, Gliwicach, Krakowie, Poznaniu, Szczecinie, Warszawie i Wrocławiu, zarządzających regionami wodnymi wyodrębnionymi w oparciu o granice hydrograficzne. Są one państwowymi jednostkami budżetowymi, u[...]

O potrzebie harmonizacji działań w zakresie ochrony ekosystemów wodnych oraz realizacji zadań ochrony przed powodzią

Czytaj za darmo! »

zawarty w tytule problem został postawiony przed uczestnikami panelu dyskusyjnego w trakcie konferencji Hydrotechnika 2008 przez prowadzącą panel, prof. Elżbietę Nachlik. Jako jedna z osób, która została poproszona o przeanalizowanie tego zagadnienia, pozwolę sobie na zaprezentowanie kilku przemyśleń. Podstawą dyskusji był opracowany przez władze szwajcarskie schemat (rys. 1) stworzony [...]

Współpraca w gospodarce wodnej


  W ostatniej dekadzie kontakty specjalistów Polski i Niemiec w dziedzinie gospodarki wodnej były bardzo intensywne. Było to z jednej strony konsekwencją wejścia Polski w struktury Unii Europejskiej, z drugiej zaś - przygotowaniem przez UE podstawowych dokumentów dotyczących zasad prowadzenia polityki wodnej przez kraje członkowskie - Ramowej Dyrektywy Wodnej i Dyrektywy Powodziowej. Na początku tego okresu, w latach 2003-2005, instytucje podległe polskiemu Ministerstwu Środowiska zostały włączone do prac przygotowawczych, związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej w polsko-niemieckim bliźniaczym projekcie PL2002/IB/EN/01 "Wdrażanie Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE". Wizyty i seminaria szkoleniowe, prowadzone przez ekspertów niemieckich, dały polskim przedstawicielom administracji państwowej, głównie z Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej, podstawowe wskazówki, jak rozwiązywać trudne sytuacje w ocenie stanu ekologicznego, w tym zmian morfologii cieków, budowy programów działań i zasad przygotowywania planów gospodarowania wodami. Projekt przewidywał również pilotowe wdrażanie narzędzi związanych z modelowaniem zjawisk jakościowych zachodzących w rzekach. W związku z tym w zlewni górnej Wisły pracownicy RZGW Kraków pod nadzorem specjalistów z Niemiec Współpraca w gospodarce wodnej Jerzy GRELA In der letzten Dekade waren Kontakte von polnischen und deutschen Spezialisten auf dem Gebiet der Wasserwirtschaft sehr intensiv. Einerseits war dies die Folge des Beitritts Polens zu den Strukturen der Europäischen Union, andererseits - der Erstellung durch die EU der grundlegenden Dokumente zur Umsetzung der Wasserpolitik durch die Mitgliedstaaten - der Wasserrahmenrichtlinie und der Hochwasserrichtlinie. Zu Beginn dieser Periode, in den Jahren 2003-2005, wurden die dem polnischen Umweltministerium unterstellten Einrichtungen in die Vorbereitungsarbeiten zur Einleitung der Wasser-Rahmenrichtlinie im Rahmen des deutsch-polnischen[...]

Finansowanie gospodarki wodnej w Polsce


  Gospodarka wodna ma spełniać trzy podstawowe cele, jakie wynikają ze współczesnych zasad europejskiej polityki wodnej. Dotyczą one poprawy i utrzymania we właściwym stanie wszystkich powierzchniowych i podziemnych zasobów wodnych, stworzenia warunków dla uzasadnionego korzystania z zasobów oraz zwiększenia stopnia zabezpieczenia przed skutkami zdarzeń ekstremalnych, takich jak powódź i susza. Stan gospodarki wodnej w Polsce jest niezadowalający. Wiele dokumentów, a ostatnio projekt "Narodowej strategii gospodarowania wodami do roku 2030" i bazujący na nim projekt "Polityki wodnej Państwa do roku 2010 (z uwzględnieniem etapu 2016)" wskazuje w częściach analitycznych na wiele przyczyn tego stanu rzeczy. Wydaje się jednak, że bardzo istotną przyczyną obecnej sytuacji w gospodarce wodnej jest brak konsekwencji w pełnym wdrożeniu koncepcji reformy gospodarki wodnej opracowanej w roku 1990 w Ministerstwie Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Powołanie Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej przy braku wyposażenia ich w kompetencje silnej władzy wodnej, stworzenie systemu opłat środowiskowych ograniczającego wpływ instytucji gospodarki wodnej na dystrybucję tworzonych w ten sposób środków, ograniczanie środków budżetowych na gospodarkę wodną, błędne decyzje organizacyjne, stanęły w sprzeczności z założeniami z roku 1990 powodując wynaturzenie całego systemu. Reformy gospodarki wodnej odkładać nie można. Mówią o tym eksperci, politycy i zdecydowana większość zatrudnionych w tej branży. Niestety większość pomysłów na poprawę sytuacji dotyczy zmian organizacyjnych, których autorzy lubują się w malowaniu kolejnych schematów organizacyjnych. Upadła na szczęście lansowana w roku 2011 przez MSWiA propozycja zastąpienia zlewniowej struktury zarządzania gospodarką wodną strukturą wojewódzką, ale kolejne propozycje też kładą nacisk na tworzenie nowych struktur. Niewątpliwie są one ważne, jednak w moim prze[...]

O kierunku przebudowy gospodarki wodnej w Polsce


  W numerze 8/2012 AURY pisałem o możliwościach powiększenia środków fi - nansowych, z których mogłaby korzystać gospodarka wodna, cierpiąca od lat na chroniczne niedofi nansowanie swoich zadań statutowych. Jest to, w moim odczuciu, największa bolączka gospodarki wodnej, co nie oznacza, że pozostałe jej sfery nie wymagają głębokich reform. Twierdzę jednak, ze bez poważnej reformy fi nansów nie ma sensu zabierać się do zmian w pozostałych dziedzinach. Ale załóżmy, że stał się cud, i mamy znacząco powiększone zasoby fi nansowe, które można przeznaczać na gospodarkę wodną (według mojej poprzedniej propozycji lub innego pomysłu, jeśli się pojawi). Co wówczas należałoby zrobić, aby te środki maksymalnie mądrze wydawać? Czy obecna struktura instytucjonalna temu podoła? Z pewnością nie, zatem co należy zrobić? O tym będzie w tym artykule, a zwłaszcza o: 􀁺 konieczności stworzenia silnej władzy wodnej, wyposażonej w narzędzia prawne, fi nansowe, organizacyjne i kontrolne dla sprawnego zarządzania zasobami wodnymi, 􀁺 zapewnieniu rzeczywistego zarządzania partycypacyjnego w gospodarce wodnej (zasady subsydiarności), 􀁺 strukturze zarządzania środkami fi nansowymi, Silna władza wodna Od wielu lat jej brak. A jest potrzebna nie tylko dla sprawnego zarządzania zasobami wodnymi w tradycyjnym rozumieniu, ale przede wszystkim aby była zdolna sprostać wyzwaniom dyrektyw unijnych i transponującego je prawa polskiego w polityce wodnej. Silna to nie znaczy scentralizowana. Umiejętnie zdecentralizowana władza wodna będzie efektywniejsza, są na to liczne przykłady w krajach europejskich. Wydaje się, że instytucjonalnie nie ma potrzeby dokonywania żadnych zmian, potrzebne są zmiany kompetencyjne. Postuluję, aby władzę wodną tworzyły jak dotychczas: centralny organ administracji rządowej - Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej i organ administracji rządowej niezespolonej na poziomie regionalnym - d[...]

O kierunku przebudowy gospodarki wodnej w Polsce (2)


  Wpoprzednim numerze AURY 11/2012 zarysowałem kilka koniecznych zmian w gospodarce wodnej w Polsce, dotyczących konieczności stworzenia silnej władzy wodnej, wyposażonej w narzędzia prawne, fi nansowe, organizacyjne i kontrolne dla sprawnego zarządzania zasobami wodnymi, zapewnienia rzeczywistego zarządzania partycypacyjnego w gospodarce wodnej, czy też zmian w strukturze zarządzania środkami fi nansowymi. Teraz chciałbym się odnieść do kolejnych elementów wymagających przebudowy, tym razem w sferze instytucjonalnej, i omówić zagadnienia: - oddzielenia zarządzania zasobami wodnymi od spraw administrowania majątkiem Skarbu Państwa, - uporządkowaniu instytucjonalnym sfery administrowania majątkiem Skarbu Państwa, - koniecznej zmiany Prawa wodnego. Oddzielenie zarządzania zasobami wodnymi od spraw administrowania majątkiem Skarbu Państwa W obecnych RZGW (po zmianach organizacyjnych wprowadzonych w roku 2000) występuje połączenie funkcji władczych i kontrolnych z funkcjami wykonawczymi (inwestycje i utrzymanie obiektów hydrotechnicznych oraz rzek i potoków). Stwarza to obecnie po kolejnych zmianach ustawodawstwa krajowego szereg konfl iktów i sprzeczności w działaniach administracyjnych tych instytucji. Według Prawa wodnego administrowanie majątkiem Skarbu Państwa związanym z wodą prowadzą Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej (w strukturze zlewniowej), Wojewódzkie Zarządy Melioracji i Urządzeń Wodnych (w strukturze administracyjnej) oraz w mniejszym stopniu parki narodowe (w stosunku do rzek i potoków na obszarze parku) i użytkownicy (głównie komunalni i spółki energetyczne administrujące zaporami i zbiornikami wodnymi). Od lat mówi się o konsolidacji administrowania majątkiem w jednym ręku, na ogół jednak w stosunku do majątku RZGW i WZMiUW, zapominając świadomie lub nieświadomie o istnieniu jeszcze innych podmiotów. Należy więc rozstrzygnąć zagadnienie wstępne, czy reforma ma zmierzać do pełnego ujednolic[...]

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym - kluczowy element wdrażania Dyrektywy Powodziowej


  Przyjęcie przez Parlament Europejski i Radę 23 października 2007 r. Dyrektywy 2007/60/ WE w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim, zobowiązało wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej do wdrożenia do prawa krajowego jej postanowień, a następnie przygotowania w określonych terminach szeregu dokumentów planistycznych. Są to kolejno: - wstępna ocena ryzyka powodziowego (WORP) - grudzień 2011, - mapy zagrożenia powodziowego (MZP) - grudzień 2013, - mapy ryzyka powodziowego (MRP) - grudzień 2013, - plany zarządzania ryzykiem powodziowym (PZRP) - grudzień 2015. Opracowywanie powyższych dokumentów stało się w Polsce obowiązkiem wynikającym z art. 88g ust. 1 i ust. 2 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (DzU z 2012 r. poz. 145 tekst jednolity), w wyniku nowelizacji wprowadzonej przez Sejm pod koniec 2011 roku. Znacznie wcześniej przygotowane zostały założenia metodyczne dotyczące wykonania pierwszych trzech dokumentów, dzięki czemu udało się w terminie opracować wstępną ocenę ryzyka powodziowego, która jest dostępna na stronie Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (www. kzgw.gov.pl/pl/Wstepna-ocena-ryzykapowodziowego. html). Jednocześnie aby sprostać wymaganiom sporządzenia map na koniec 2013 roku, rozpoczęto prace nad przygotowaniem map zagrożenia i ryzyka powodziowego, realizowane w projekcie Informatyczny System Osłony Kraju, nadzorowanym przez KZGW. Warto tu jednak dodać, że znacznie wcześniej takie prace podjęto w Regionalnym Zarządzie Gospodarki Wodnej w Krakowie i już pod koniec 2011 na stronie internetowej tej instytucji rozpoczęto zamieszczanie map wykonanych w standardzie map zagrożenia powodziowego. Obecnie każdy zainteresowany może zobaczyć, jak to zagrożenie wygląda dla Raby, Wisłoki, Sanu, Wisłoka, Nidy rei Czarnej Staszowskiej, a więc przeszło 50% powierzchni obszaru regionu wodnego górnej Wisły. Plany zarządzania ryzykiem powodziowym Na razie nie wiemy, jak będą wyglądać p[...]

Gospodarka wodna wciąż na rozdrożu


  Ranga gospodarki wodnej nie była nigdy wysoka. W tzw. starym ustroju ta ważna dziedzina ochrony środowiska była wiecznie niedofi nansowana, karana za próby przedkładania problemów merytorycznych nad doraźne cele polityczne (np. rozwiązanie CUGW w związku z kontestowaniem przez jego władze miejsca lokalizacji Huty Katowice), pozbawiona sensownego systemu planowania i targana co chwila kolejnymi zmianami organizacyjnymi. Dziś, 23 lata po zmianie ustrojowej, nadal trudno o optymizm. Bo też znacznie więcej w okresie ustrojowych przemian zrobiono błędów niż rzeczy pożytecznych dla gospodarki wodnej. A wszystko tak pięknie się zaczęło. Kiedy pod koniec 1989 roku pojawił się w Polsce pan Bernard Kaczmarek, francuski ekspert ds. gospodarki wodnej, i na wielu spotkaniach tłumaczył idee, jakie stanęły w połowie lat 60. u podstaw zmiany francuskiego prawa wodnego, ilustrował je także doświadczeniami wtedy już blisko 25-letniego okresu funkcjonowania agencji wodnych, działających w granicach zlewniowych pod kontrolą komitetów zlewniowych. Agencje te budowały 6-letnie plany działań w gospodarce wodnej i realizowały je w rozumnym korzystaniu ze środków fi nansowych, jakie mogły być wytworzone w danym dorzeczu przez system opłat za korzystanie z wód. Tak wysokość opłat, jak i główne założenia polityki agencji, w tym system zachęt fi nansowych dla realizatorów zadań w gospodarce wodnej, były wynikiem kompromisu osiąganego w komitecie zlewniowym, skupiającym zainteresowanych w gospodarce wodnej - administrację państwową, administrację samorządową i użytkowników tworzących taką strukturę, aby żadna z wymienionych grup nie mogła zdominować pozostałych. System francuski był na tyle prosty, logiczny, efektywny, w znacznym stopniu samofi nansujący się i samorządny, że wiele osób w Polsce zaczęło się z nim utożsamiać. System ten stał się też atrakcyjny dla ówczesnego kierownictwa resortu środowiska (minister Bronisław Kamiński [...]

 Strona 1  Następna strona »