Misja satelitarna Gravity Probe B potwierdziła dwa przewidywania wynikające z ogólnej teorii względności Einsteina: efekt geodezyjny i efekt rotacyjny dla czasoprzestrzeni. Wyniki ukażą się w czasopiśmie "Physical Review Letters".

Właściwa faza eksperymentu Gravity Probe B rozpoczęła się w 2004 roku, kiedy to NASA wystrzeliła satelity wyposażone w bardzo precyzyjne żyroskopy, aby zmierzyć dwa efekty przewidywane teoretycznie przez ogólną teorię względności: efekt geodezyjny oraz efekt rotacyjny (przeciągania czasoprzestrzeni).

Efekt geodezyjny powinien występować w przypadku ciał oddziałujących grawitacyjnie i polegać na zakrzywianiu przestrzeni i czasu. Z kolei mianem efektu rotacyjnego (ang. frame-dragging) naukowcy nazywają "ciągnięcie" za sobą przestrzeni i czasu przez obracający się dookoła swojej osi obiekt.

Za pomocą Gravity Probe B udało się potwierdzić istnienie obu tych efektów. Eksperyment polegał na obserwowaniu gwiazdy IM Pegasi w czasie gdy satelita poruszał się po orbicie polarnej dookoła Ziemi na wysokości około 640 km. Gdyby nie występowały wspomniane efekty, żyroskopy satelity powinny wskazywać na ten sam punkt przez cały czas. Zanotowano jednak mierzalne odchyłki w kierunku obrotu żyroskopów pod wpływem grawitacji Ziemi. Zmierzone odchyłki wynoszą około 6601,8 milisekund łuku na rok dla efektu geodezyjnego oraz 37,2 milisekundy łuku na rok w przypadku efektu rotacyjnego. Teoretyczne przewidywania na bazie ogólnej teorii względności są bardzo zbliżone: 6606,1 oraz 39,2 milisekundy łuku na rok. "Wyobraźmy sobie, że Ziemia jest zanurzona w miodzie. Gdy planeta obraca się, miód dookoła niej również wiruje. Tak samo jest z czasem i przestrzenią" - wyjaśnia Francis Everitt ze Stanford University, kierownik projektu Gravity Probe B.

Gravity Probe to jeden z najdłuższych w historii projektów prowadzonych przez NASA. Prace nad nim rozpoczęto już w 1963 roku. W 1976 roku wystrzelono pierwszego Gravity Probe A, który sprawdzał jak na orbicie okołoziemskiej pracują zegary. Przełomy technologiczne w kolejnych dziesięcioleciach umożliwiły zbudowanie odpowiednio precyzyjnego instrumentu i w 2004 roku na orbitę okołoziemską wystrzelono satelitę Gravity Probe B, a zbieranie przez niego danych zakończyło się w grudniu 2010 roku.

Innowacje zastosowane w projekcie Gravity Probe zostały wykorzystane w technologii GPS, a także w misji kosmicznej COBE, która badała rozkład promieniowania reliktowego we Wszechświecie. Opracowane koncepcje posłużyły też do kolejnej amerykańskiej misji satelitarnej Gravity Recovery i europejskiej GOCE, które dokonały bardzo precyzyjnych pomiarów kształtu Ziemi.

Jedna ze studentek, która brała udział w projekcie Gravity Probe B, została pierwszą Amerykanką w kosmosie (Sally Ride w 1983 roku), a inny student, Eric Cornell został laureatem Nagrody Nobla z Fizyki w 2001 roku.

Źródło:
http://www.naukawpolsce.pap.pl/palio/html.run?_Instance=cms_naukapl.pap.pl&_PageID=1&s=szablon.depesza&dep=381817

Rekomenduj znajomym
  • gplus
  • pinterest

INNE AKTUALNOŚCI

  1. BHP w Kielcach
    2019-02-27

    Od 6 do 8 czerwca br. w Kielcach po raz trzeci odbywać się będą Międzynarodowe Targi Bezpieczeństwa i Ochrony Pracy oraz Systemów Zabezpieczeń Przeciwpożarowych KIELCE WORK SAFETY-EXPO. [...]

  2. The Brewers of Europe Forum w Antwerpii
    2019-01-21

    W dniach 3-4 czerwca 2019 roku, w Antwerpii odbędzie się druga edycja The Brewers of Europe Forum. Podczas wydarzenia spotykają się przedstawiciele browarów z całej Europy. Po niezwykle [...]

  3. Geoportal Dolny Śląsk
    2018-10-22

    Portal Mapowy Województwa Dolnośląskiego prezentuje dane przestrzenne i mapy z obszaru województwa dolnośląskiego. Między innymi dane geodezyjne, mapy historyczne, topograficzne, przyrod[...]

  4. Innowacyjne rozwiązania automatyzacji
    2018-10-12

    W imieniu Przemysłowego Instytutu Automatyki i Pomiarów PIAP, ABB oraz partnerów wydarzenia zapraszamy na konferencję pt. "Innowacyjne rozwiązania automatyzacji odpowiadające trendom ryn[...]

  5. Bezpieczeństwo na budowach
    2018-09-27

    12 października 2018 roku w hotelu FERO EXPRESS w Krakowie odbędzie się szkolenie "Odpowiedzialność za bezpieczeństwo osób sprawujących samodzielne funkcje techniczne oraz osób kierujący[...]

  6. Polityka jakości w ABM Greiffenberger Polska
    2018-09-24

    100% jakościowej kontroli elektrycznej, mechanicznej i wizualnej - polityka jakości w ABM Greiffenberger Polska Sp. z o.o. MOVIDA zaprasza do udziału w IV FORUM JAKOŚĆ DOS[...]

  7. Powstanie spółka Polskie Domy Drewniane
    2018-08-10

    Na mocy podpisanej przez prezydenta Andrzeja Dudę nowelizacji ustawy Prawo ochrony środowiska, powstanie spółka Polskie Domy Drewniane, która zajmie się budową energooszczędnych domów dr[...]

  8. Prof. Z. Kledyński na czele samorządu zawodowego
    2018-07-05

    Podczas XVII Krajowego Zjazdu Sprawozdawczo-Wyborczego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, który odbył się 29-30 czerwca 2018 r. w Warszawie, wybrano nowe władze samorządu zawodowego inżynierów.

    [...]

  9. Jakość - problemy i rozwiązania
    2018-06-12

    XIV MIĘDZYNARODOWY KONGRES NAUKOWY "PROBLEMATYKA NORMALIZACJI, JAKOŚCI I KODYFIKACJI W ASPEKCIE INTEGRACJI Z NATO I UNIĄ EUROPEJSKĄ" 25-28 września 2018 r. Rewita - WDW Zak[...]

  10. Targi dobre jak chleb. POLAGRA TECH 2018
    2018-06-11

    Już jesienią, w dniach od 30 września do 4 października w przestrzeniach Międzynarodowych Targów Poznańskich odbędzie się kolejna edycja targów POLAGRA TECH. W tym roku w ich[...]